ارتي

د ويکيپېډيا، وړیا پوهنغونډ له خوا
د آرتي پلیټ

آرتي، آرتهي ( په هندي : Script error: The function "lang" does not exist. ) د هندوانو په عباداتو کې یو مذهبي رسم دی، پوجا، په کوم کې چې د کافور د څراغ په رڼا کې په غوړو کې ډوب شوی دیوې یا دیوتا ته وړاندې کیږي. د څراغونو د روښانولو په مراسمو کې د خدای په ستاینه کې سندرې ویل هم د آرتي پهمانا کې شامل دي.

ريښه[سمول]

آرتي د سنسېکرېت له کلمې (اراتیک) آرتیکا څخه اخیستل شوی چې مانا یې هغه څه دی چې تیاره لرې کوي (راتري). . [۱] [۲] [۳] ارارتکيم، د سنسکرت بله کلمه (ارارتکيم) هم د دې اصل ګڼل کېږي. [ نسخه اړینه ده ] د مراټي ژبې د حوالې له مخې [۴] مهانیرانجن (سنسکرت: महानिरांजना) آرټي ته هم اشاره کوي. [۵]

ویل کیږي چې د آرتي مفهوم د ویدیک اور وژنې له رواجونو څخه سرچینه اخیستې دهپه پلیټ کې شیان د نړۍ عناصر، اور، اوبه، هوا، دوړې او فضا منعکس کوي

آرتي ساده یا خورا پراخه کیدی شي مګر دا تل د اور یا رڼا ویاړ لري. په سویلي هند کې دا دود دی چې د پوجاپاټ په پای کې هره ورځ له یو څخه تر پنځو وختونو پورې آرتي ترسره شي او په شمالي هند کې د بھجن په جریان کې. آرتي تقریبا په ټولو هندو رسمونو کې ترسره کیږي. په تالي کې څراغونه روښانه کیږي او دا د دیوتا د بت مخې ته په یوه دایره کې تیریږي او د هغې سره د موقع سره سم اشلوکا، بھجن یا یو لوښي ویل کیږي. د هندوانو د عقيدې له مخې د دې کار په کولو سره د څراغ په څراغ کې د هغه معبود يا معبود ځواک راځي، بيا دغه تالي په پوجا کې د شاملو خلکو په مخ کې ترسره کېږي او هر څوک د څراغ د څراغ په شاوخوا کې لاسونه ګرځوي. د خدای د برکت په لټه کې..

د آرتي پلیټ معمولا له فلزي څخه جوړیږي، د فلزي انتخاب د عبادت کونکو په جیب پورې اړه لري. اوسپنه، فولاد، سپین زر، مسو یا برونزو یا سرو زرو. مګر دا اړینه ده چې پلیټ د اوړو، خټو یا یو څه فلز څخه جوړ شوی څراغ وي چې د تیلو، غوړو او یو یا ډیرو (تل یو عجیب شمیر) پنبې څخه ډک وي. په تالي کې ګلان، وريجې او خوشبويي هم ايښودل کيږي. [۶] ځینو معبدونو کې پادریان یا پنډتان د بت پر ځای د لوی غوړ څراغ سره بت ته آرتی کوي.

د آرتي موخه د پنځو عناصرو سمبول، د شعلې په وهلو سره معبودانو ته عاجزي او مننه ښودل دي. :

  1. اسمان
  2. باد
  3. اور (اگني)
  4. اوبه (سوځول)
  5. ځمکه

د اجتماعي آرتي په مندر کې ترسره کیږي؛ په هرصورت، پیروان دا په خپلو کورونو کې هم ترسره کوي.

ارزښت[سمول]

بهګات د "درګا پوجا" په جریان کې آرتي ترسره کوي.
آرتي کولی شي ډیری احساسات څرګند کړي لکه مینه، مهربانۍ، مننه، عبادت یا هیلې. د مثال په توګه، کله چې آرتي مشرانو یا معبودانو ته ترسره کیږي، دا د درناوي معنی لري او نیت یې د دعا او برکت دی، که کور یا سواری ترسره شي، دا د هیلې او امید مانا لري.

آرتي سندرې[سمول]

آرتي نڅا بنګلور، ۲۰۰۹.

په هندویزم کې د آرتي سندرې د "آرتي" په نوم پیژندل کیږي. هره فرقه خپل عام آرتي سندرې لري.

د ټولو خدایانو لپاره مشهور عام آرتي اوم، جې، جګدیش هیر دی. سوکاکریت، اوټینشن د رب ګنیشا په عبادت کې مشهور دی

د سویلي هند په معبدونو کې آرتي[سمول]

آرتي په تامل کې دیپارادنای، په کناډا کې دیپارادانا، په تیلو کې هارتي او په ملیالم کې دیپارادانا نومیږي.

د ګودي ویشنو آرتي[سمول]

په دې آرتي کې د څراغ رڼا وړاندې کول ټوله عبادت دی. د آرتي په پیل کې، شنک وهل کیږي، د آرتي پلیټ څرخیږي او په پای کې پلیټ د ټولو عبادت کونکو په وړاندې اخیستل کیږي او ګلونه او برکتونه (پرشاد) ویشل کیږي.

په درګا پوجا کې د آرتي نڅا[سمول]

د بنګال د دورګا پوجا جشن په جریان کې، نڅا د ډرمونو په وهلو ترسره کیږي، چې د "ډونچي" یا آرتي په نوم یادیږي. [۷]

په سکه مذهب کې آرتي[سمول]

په سکه ګوردواره کې د آرتي پلیټ

د امرتسري سکهان د هندوانو په څیر د آرتي ترسره کولو مخالف دي، مګر په یو څو سکه ګوردوارو کې، د آرتي بڼه هندو ده. په دوی کې تخت حضرت صاحب او تخت پټنا صاحب شامل دي. یو څو نهنګان هم په ورته ډول آرتي کوي.

دا هم وګورئ[سمول]

  • آرتي (نوم)
  • نعمت
  • جی، جګدیش، هری
  • جی ساد ګورو سوامي
  • منتر پشپانجلي
  • شنک

يادګېرنه[سمول]

  1. आरात्रिक سَنسکرِت ڈکشنری، جرمنی
  2. جیمز Lochtefeld, ایک سچتر انسائیکلوپیڈیا کے ہندومت، ISBN 0-8239-2287-1، صفحہ 51
  3. Monier ولیمز سَنسکرِت ڈکشنری; اقتباس: ArAtrika n. روشنی (یا برتن پر مشتمل یہ) ہے جس میں لہرایا رات سے پہلے ایک آئکن ; این کی اس تقریب۔
  4. http://www.marathivishwakosh.in/index.php?option=com_content&view=article&id=4661:2010-11-15-06-28-12&catid=2&Itemid=3
  5. Page:Konkani Viswakosh Vol1.pdf/191 - Wikisource
  6. Akshata: (سنسکرت) "متصل ہے۔"
  7. Gupta, Shobhna (2002). Dances of India. New Delhi: Har-Anand Publications Pvt Ltd. د کتاب پاڼې 71. د کتاب نړيواله کره شمېره 9788124108666. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (لارښود)

تړوني[سمول]