Jump to content

ارتداد په اسلام کې

د ويکيپېډيا، وړیا پوهنغونډ له خوا

ارتداد په اسلام کې (عربي: ردة یا ارتداد) په معمول ډول د فکر، خبرې کولو او عمل په ډګر کې د یو مسلمان له خوا د اسلام پرېښودو ته ویل کېږي. په دغه موضوع کې نه یوازې د اسلام له مبارک دین څخه بل دین یا منسوخ شوو آسماني دینونو ته اوښتون شاملېږي بلکې د ټولو هغو کسانو د کفر ویل او بدعت هم په کې شامل دی چې ځانونه مسلمانان بولي؛ دا ټولې هغې چارې او اقدامات په ځان کې نغاړي چې پر کفر دلالت کوي، په دغو کې د اسلام له «اصل یا اساسي عقیدې» څخه منکرین شامل دي (د بېلګې په توګه هغه کسان چې د پېریانو شتون نه مني). هر هغه څوک چې دغه ډول چاره ترسره کړي بیا نور ورته مرتد ویل کېږي. [۱][۲][۳][۴][۵][۶][۷][۸][۹][۱۰][۱۱]

په داسې حال کې چې کلاسیکې اسلامي فقې د هغو مرتدینو لپاره جزا اعدام اعلان کړې چې توبه نه کوي، خو هغه څرګندونې یا اعمال چې یو څوک د ارتداد په شرایطو برابروي او همدارنګه د هغو د مجازاتو ډول د اسلامي علماوو ترمنځ اختلافي موضوع ګانې جوړوي. کفري نړۍ بیا د مرتدینو د وژلو جزا د نړیوالو بشري حقونو سره په ټکر کې بولي ځکه چې دغه حقونه د مذهب آزادي تضمین کوي؛ هماغه ډول چې د بشري حقونو د نړیوالې اعلامیې، د مدني او سیاسي حقونو د نړیوال کنوانسیون او د اقتصادي، ټولنیزو او کلتوري حقونو د نړیوال کنوانسیون په څېر د بشري حقونو په ټولو اسنادو کې ورته نغوته شوې ده. [۱۲][۱۳][۱۴][۱۵][۱۶] [۱۷][۱۸][۱۹]

د نوولسمې پېړۍ تر وروستیو پورې اکثریت سني او شیعه محدثینو له اسلام څخه ارتداد لوی جرم باله او مرتدین یې هم د اعدام په جزا محکوم کول؛ خو بیا یې هم یو شمېر اسانتیاوې رامنځته کړې وې (لکه وخت ورکول چې که چېرې توبه وباسي؛ دغه مورد به هم یوازې هغه مهال شتون درلود چې سیاسي مداخله به وشوه)؛ دغه اسانتیاوې بیا د هماغې دورې ځانګړنو، حقوقي معیارونو او حقوقي مکتب ته اړوندېدلې. د ۱۹مې پېړۍ په وروستیو کې د ارتداد لپاره د قانوني جزايي مجازاتو څخه ګټنه له منځه ولاړه په داسې حال کې چې مدني مجازات یې تر نن ورځې پورې شتون لري. [۲۰][۲۱][۲۲][۲۳][۲۴][۲۵][۲۶][۲۷][۲۸][۲۹]

تر ۲۰۲۱ زکال پورې ۱۰ داسې اکثریت مسلمان هېوادونو شتون درلود چې په هغو کې د ارتداد جزا اعدام وه، خو قانوني اعدامونه بیا په کې په ډېره لږ کچه وو. دغه اعدامونه هم د سخت دریځو مجاهدینو (القاعده، داعش، د الجیریا وسله واله ډله) له خوا ترسره کېدل. نورو ۱۳ هېوادونو بیا د مرتدینو لپاره بل ډول جزایي یا مدني مجازات ټاکلي چې په دغو کې بند، د واده فسخ، د ارث د حق او د ماشومانو د مسئولیت له لاسه ورکول شاملېږي. [۳۰][۳۱][۳۲][۳۳][۳۴][۳۵][۳۶]

په معاصره اسلامي نړۍ کې د اعدام له مجازاتو ملاتړ د افغانستان د ۷۸٪ او د قزاقستان د ۱٪ کچې ترمنځ له یو بل توپیر لري؛ ورته مهال اکثریت مسلمان حقوق پوهان ارتداد داسې یو جرم بولي چې جزا یې باید اعدام وي. مخالفین یې بیا استدلال کوي چې جزا یې باید له مرګ څخه لږ وي او مرتد کس خپله جزا په آخرت کې وویني یا هم یوازې د عمومي فتنې یا فساد کولو پر مهال اعدام شي. [۳۷][۳۸][۳۹][۴۰][۴۱][۴۲][۴۳][۴۴][۴۵][۴۶]

سرچينې[سمول]

  1. Schirrmacher, Christine (2020). "Chapter 7: Leaving Islam". In Enstedt, Daniel; Larsson, Göran; Mantsinen, Teemu T. (سمونګران). Handbook of Leaving Religion. 18. Leiden and Boston: Brill Publishers. مخونه 81–95. doi:10.1163/9789004331471_008. ISSN 1874-6691. د کتاب نړيواله کره شمېره 978-9004330924. خونديځ د اصلي څخه ۰۲ جون ۲۰۲۱. لاسرسي‌نېټه ۲۹ مې ۲۰۲۱. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  2. Schirrmacher, Christine (2020). "Chapter 7: Leaving Islam". In Enstedt, Daniel; Larsson, Göran; Mantsinen, Teemu T. (سمونګران). Handbook of Leaving Religion. 18. Leiden and Boston: Brill Publishers. مخونه 81–95. doi:10.1163/9789004331471_008. ISSN 1874-6691. د کتاب نړيواله کره شمېره 978-9004330924. خونديځ د اصلي څخه ۰۲ جون ۲۰۲۱. لاسرسي‌نېټه ۲۹ مې ۲۰۲۱. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  3. (په 24 November 2012 باندې). No God, not even Allah.
  4. Peters, Rudolph; Vries, Gert J. J. De (1976). "Apostasy in Islam". Die Welt des Islams. 17 (1/4): 1–25. doi:10.2307/1570336. JSTOR 1570336. By the murtadd or apostate is understood as the Moslem by birth or by conversion, who renounces his religion, irrespective of whether or not he subsequently embraces another faith منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  5. Hashemi, Kamran (2008). "Part A. Apostasy (IRTIDAD)". Religious Legal Traditions, International Human Rights Law and Muslim States. Brill. مخونه 21. د کتاب نړيواله کره شمېره 978-9047431534. خونديځ د اصلي څخه ۲۳ جنوري ۲۰۲۱. لاسرسي‌نېټه ۱۵ جنوري ۲۰۲۱. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  6. Peters, Rudolph; Vries, Gert J. J. De (1976). "Apostasy in Islam". Die Welt des Islams. 17 (1/4): 2–4. doi:10.2307/1570336. JSTOR 1570336. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  7. Schirrmacher, Christine (2020). "Chapter 7: Leaving Islam". In Enstedt, Daniel; Larsson, Göran; Mantsinen, Teemu T. (سمونګران). Handbook of Leaving Religion. 18. Leiden and Boston: Brill Publishers. مخونه 81–95. doi:10.1163/9789004331471_008. ISSN 1874-6691. د کتاب نړيواله کره شمېره 978-9004330924. خونديځ د اصلي څخه ۰۲ جون ۲۰۲۱. لاسرسي‌نېټه ۲۹ مې ۲۰۲۱. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  8. "Belief and Unbelief: choice or destiny?". Encyclopaedia of the Qurʾān I. (2001). Leiden: Brill Publishers. DOI:10.1163/1875-3922_q3_EQCOM_00025. ISBN 978-9004147430. 
  9. Frank Griffel, "Apostasy", in (Editor: Gerhard Bowering et al.) The Princeton Encyclopedia of Islamic Political Thought, ISBN 978-0691134840, pp. 40–41
  10. Diane Morgan (2009), Essential Islam: A Comprehensive Guide to Belief and Practice, ISBN 978-0313360251, pp. 182–183
  11. Ghali, Hebatallah (December 2006). "Rights of Muslim Converts to Christianity" (PhD Thesis). Department of Law, School of Humanities and Social Sciences. The American University in Cairo, Egypt. مخونه 2. خونديځ (PDF) د اصلي څخه ۰۴ سپټمبر ۲۰۱۴. Whereas an apostate (murtad) is the person who commits apostasy ('rtidad), that is the conscious abandonment of allegiance or ... renunciation of a religious faith or abandonment of a previous loyalty. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  12. Poljarevic, Emin (2021). "Theology of Violence-oriented Takfirism as a Political Theory: The Case of the Islamic State in Iraq and Syria (ISIS)". In Cusack, Carole M.; Upal, M. Afzal (سمونګران). Handbook of Islamic Sects and Movements. 21. Leiden and Boston: Brill Publishers. مخونه 485–512. doi:10.1163/9789004435544_026. ISSN 1874-6691. د کتاب نړيواله کره شمېره 978-9004435544. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  13. (په 27 March 2006 باندې). What Islam says on religious freedom. BBC News.
  14. Peters, Rudolph; Vries, Gert J. J. De (1976). "Apostasy in Islam". Die Welt des Islams. 17 (1/4): 1–25. doi:10.2307/1570336. JSTOR 1570336. By the murtadd or apostate is understood as the Moslem by birth or by conversion, who renounces his religion, irrespective of whether or not he subsequently embraces another faith منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  15. Friedmann, Yohanan (2003). "Chapter 4: Apostasy". Tolerance and Coercion in Islam: Interfaith Relations in the Muslim Tradition. Cambridge University Press. مخونه 121–159. د کتاب نړيواله کره شمېره 978-1139440790. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  16. Wood, Asmi (2012). "8. Apostasy in Islam and the Freedom of Religion in International Law". In Paul Babie; Neville Rochow (سمونګران). Freedom of Religion under Bills of Rights. University of Adelaide Press. مخونه 164. JSTOR 10.20851/j.ctt1t3051j.13. د کتاب نړيواله کره شمېره 978-0987171801. خونديځ د اصلي څخه ۱۴ جنوري ۲۰۲۱. لاسرسي‌نېټه ۰۹ جنوري ۲۰۲۱. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  17. Brems, Evams (2001). Human Rights : Universality and Diversity. Springer. مخونه 210. د کتاب نړيواله کره شمېره 978-9041116185. خونديځ د اصلي څخه ۰۷ اپرېل ۲۰۲۳. لاسرسي‌نېټه ۱۱ ډيسمبر ۲۰۲۰. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  18. "UN rights office deeply concerned over Sudanese woman facing death for apostasy". UN News Centre. 16 May 2014. خونديځ د اصلي څخه ۱۷ اپرېل ۲۰۱۷. لاسرسي‌نېټه ۱۷ اپرېل ۲۰۱۷. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  19. "Saudi Arabia: Writer Faces Apostasy Trial". Human Rights Watch. 13 February 2012. خونديځ د اصلي څخه ۱۷ اپرېل ۲۰۱۷. لاسرسي‌نېټه ۱۷ اپرېل ۲۰۱۷. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  20. Asma Afsaruddin (2013), Striving in the Path of God: Jihad and Martyrdom in Islamic Thought, p. 242. Oxford University Press. ISBN 0199730938.
  21. Gerhard Bowering, سمونګر (2013). The Princeton encyclopedia of Islamic political thought. associate editors Patricia Crone, Wadid Kadi, Devin J. Stewart and Muhammad Qasim Zaman; assistant editor Mahan Mirza. Princeton, N.J.: Princeton University Press. مخونه 40. د کتاب نړيواله کره شمېره 978-0691134840. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  22. B. Hallaq, Wael (2009). Sharī'a: Theory, Practice and Transformations. Cambridge University Press. مخونه 319. د کتاب نړيواله کره شمېره 978-0521861472. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  23. Peters, Rudolph; Vries, Gert J. J. De (1976). "Apostasy in Islam". Die Welt des Islams. 17 (1/4): 1–25. doi:10.2307/1570336. JSTOR 1570336. By the murtadd or apostate is understood as the Moslem by birth or by conversion, who renounces his religion, irrespective of whether or not he subsequently embraces another faith منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  24. Lewis, Bernard (1995). The Middle East, a Brief History of the Last 2000 Years. Touchstone Books. مخونه 229. د کتاب نړيواله کره شمېره 978-0684807126. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  25. Peters, Rudolph; Vries, Gert J. J. De (1976). "Apostasy in Islam". Die Welt des Islams. 17 (1/4): 1–25. doi:10.2307/1570336. JSTOR 1570336. By the murtadd or apostate is understood as the Moslem by birth or by conversion, who renounces his religion, irrespective of whether or not he subsequently embraces another faith منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  26. Omar, Abdul Rashied (2009). "The Right to religious conversion: Between apostasy and proselytization". In Mohammed Abu-Nimer; David Augsburger (سمونګران). Peace-Building by, between, and beyond Muslims and Evangelical Christians. Lexington Books. مخونه 179–194. د کتاب نړيواله کره شمېره 978-0739135235. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  27. Kecia Ali; Oliver Leaman (2008). Islam: the key concepts. Routledge. مخونه 10. د کتاب نړيواله کره شمېره 978-0415396387. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  28. John L. Esposito (2004). The Oxford dictionary of Islam. Oxford University Press. مخونه 22. د کتاب نړيواله کره شمېره 978-0195125597. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  29. Peters, Rudolph; Vries, Gert J. J. De (1976). "Apostasy in Islam". Die Welt des Islams. 17 (1/4): 1–25. doi:10.2307/1570336. JSTOR 1570336. By the murtadd or apostate is understood as the Moslem by birth or by conversion, who renounces his religion, irrespective of whether or not he subsequently embraces another faith منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  30. "Death sentence for apostasy in nearly a dozen countries, report says". National Secular Society (په انګليسي ). 2021-11-16. خونديځ د اصلي څخه ۱۵ ډيسمبر ۲۰۲۲. لاسرسي‌نېټه ۱۶ ډيسمبر ۲۰۲۲. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  31. "Countries where apostasy and blasphemy laws in Islam are applied" (PDF). Set My People Free. خونديځ (PDF) د اصلي څخه ۰۱ جنوري ۲۰۲۱. لاسرسي‌نېټه ۲۳ اپرېل ۲۰۲۰. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  32. Marshall, Paul; Shea, Nina. 2011. Silenced. How Apostasy & Blasphemy Codes are Choking Freedom Worldwide. Oxford: Oxford University Press. p. 61 کينډۍ:ISBN?
  33. Poljarevic, Emin (2021). "Theology of Violence-oriented Takfirism as a Political Theory: The Case of the Islamic State in Iraq and Syria (ISIS)". In Cusack, Carole M.; Upal, M. Afzal (سمونګران). Handbook of Islamic Sects and Movements. 21. Leiden and Boston: Brill Publishers. مخونه 485–512. doi:10.1163/9789004435544_026. ISSN 1874-6691. د کتاب نړيواله کره شمېره 978-9004435544. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  34. Baele, Stephane J. (October 2019). Giles, Howard (سمونګر). "Conspiratorial Narratives in Violent Political Actors' Language" (PDF). Journal of Language and Social Psychology. Sage Publications. 38 (5–6): 706–734. doi:10.1177/0261927X19868494. hdl:10871/37355. ISSN 1552-6526. S2CID 195448888. خونديځ د اصلي څخه ۰۳ جنوري ۲۰۲۲. لاسرسي‌نېټه ۰۳ جنوري ۲۰۲۲. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  35. Rickenbacher, Daniel (August 2019). Jikeli, Gunther (سمونګر). "The Centrality of Anti-Semitism in the Islamic State's Ideology and Its Connection to Anti-Shiism". Religions. Basel: MDPI. 10 (8: The Return of Religious Antisemitism?): 483. doi:10.3390/rel10080483. ISSN 2077-1444. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  36. Badara, Mohamed; Nagata, Masaki; Tueni, Tiphanie (June 2017). "The Radical Application of the Islamist Concept of Takfir" (PDF). Arab Law Quarterly. Leiden: Brill Publishers. 31 (2): 134–162. doi:10.1163/15730255-31020044. ISSN 1573-0255. خونديځ (PDF) د اصلي څخه ۱۱ جولای ۲۰۱۹. لاسرسي‌نېټه ۲۵ اکتوبر ۲۰۲۱. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  37. Omar, Abdul Rashied (2009). "The Right to religious conversion: Between apostasy and proselytization". In Mohammed Abu-Nimer; David Augsburger (سمونګران). Peace-Building by, between, and beyond Muslims and Evangelical Christians. Lexington Books. مخونه 179–194. د کتاب نړيواله کره شمېره 978-0739135235. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  38. (په 27 March 2006 باندې). What Islam says on religious freedom. BBC News.
  39. Peters, Rudolph; Vries, Gert J. J. De (1976). "Apostasy in Islam". Die Welt des Islams. 17 (1/4): 1–25. doi:10.2307/1570336. JSTOR 1570336. By the murtadd or apostate is understood as the Moslem by birth or by conversion, who renounces his religion, irrespective of whether or not he subsequently embraces another faith منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  40. "Sudan woman faces death for apostasy". BBC News. 15 May 2014. خونديځ د اصلي څخه ۱۹ مې ۲۰۱۴. There is a long-running debate in Islam over whether apostasy is a crime. Some liberal scholars hold the view that it is not (...), Others say that apostasy is (...). The latter is the dominant view in conservative Muslim states such as Sudan, Saudi Arabia and Pakistan (...). منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  41. Ibrahim, Hassan (2006). Abu-Rabi', Ibrahim M. (سمونګر). The Blackwell Companion to Contemporary Islamic Thought. Blackwell Publishing. مخونه 167–169. د کتاب نړيواله کره شمېره 978-1405121743. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  42. Forte, D. F. (1994), Apostasy and Blasphemy in Pakistan, Conn. Journal of Int'l Law, Vol. 10, pp. 27–41
  43. Zwemer, Samuel M. "The Law of Apostasy". The Muslim World. 14 (4): 36–37, chapter 2. ISSN 0027-4909. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  44. Kazemi F. (2000), "Gender, Islam, and politics", Social Research, Vol. 67, No. 2, pp. 453–474
  45. Abou El Fadl, Khaled (2007). The Great Theft: Wrestling Islam from the Extremists. HarperOne. مخونه 158. د کتاب نړيواله کره شمېره 978-0061189036. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  46. John Esposito (2011). What Everyone Needs to Know About Islam. Oxford University Press. مخونه 74. د کتاب نړيواله کره شمېره 978-0199794133. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)