هورمون

د ويکيپېډيا لخوا
ورټوپ کړه: گرځښت, پلټل

هورمون (په انګرېزي: Hormone) (له يوناني ژبې ὁρμή - چې مانا يې "دحركت قوه، محرك، انيګيزه" ده) يا هورمونونه کيميايي توکي دي چې د ژونکو لخوا افرازېږي او د بدن د بلې برخې په ژونکو خپله اغېزه ښکاره کوي. د سلولي مېټابوليزم لپاره د ډېرې لږې کچې هورمون ته اړتيا شته. دا يوه اهمه کيميايي استوزه ده چې د يوې ژونکې نه بلې ژونکې ته يو سګنال ور رسوي. د ټولو ګڼ ژونکيو اورګانيزمونو بدن هورمونونه جوړوي؛ بوټي هم هورمونونه جوړوي او د فايټوهورمون په نامه يادېږي. په بدن کې هورمونونه د وينې د بهير له لارې خپلو موخن ځايونو ته لېږدول کېږي. د هورمونونو په وړاندې يواځې هغه ژونکې اغېزمن ځواب ښکاره کوي کوم چې پخپل ځان کې د يوه يوه ټاکلي هورمون رېسېپټورونه لري. هورمونونه د پروټيني ريسېپټورونو سره ځان نښلوي او په نتيجه کې د يوه سېګنال د لېږد مېکانيزم فعالېږي او بيا د اغېزمننونکو ژونکو لخوا ځانګړی ځوابي غبرګون راولاړېږي.

اېنډوکرايني هورموني ماليکيولونه په مستقيمه توګه په وينه کې افرازېږي، خو اېکسوکرايني هورمونونه يا په بله وينا اېکټوهورمونونه په مستقيمه توګه په يوه مرغړي يا غدې کې افرازېږي او بيا له هماغه مرغړي نه د وينې بهير ته لار پېدا کوي او يا هم له يوې ژونکې نه بلې ژونکې ته د ډفيوژن په مرسته لېږدل کېږي چې پروسه يې د پاراکراين سګنال لېږنې په نامه يادېږي.