محمد زکريا رازي

د ويکيپېډيا لخوا
ورټوپ کړه: گرځښت, پلټل
محمد زکریا رازي

ابوبکرالرازی (په انګريزي: Rhazes) (864ز تر 925ز) طب ، فلسفه او کيميا كې څېړنه او ليكنې. د كمېاوي مركب الكول (الکحل) راپېدا كول. د ګوګړوتېزاب (sulfuric acid) هم ابوبكر رازي د لومړي ځل لپاره ميندلي دي. خو ځينې څېړونكي وايي چې د ګوګړو تېزاب د لومړي ځل لپاره جابر بن حيان ميندل دي.

د رازي نوم محمد كنيت يې ابو عبدالله او ابو الفضل، لقب يې فخر الدين ؤ، د نسب لړۍ يې پدې ډول ده: ابو عبدالله محمد بن عمر بن الحسين.

زوكړه:

رازي په ۵۴۴ هجري سپوږميز كال چې له ۱۱۵۰زېږيز كال سره سمون خوري په (رى) يا ننني هرات كې زېږېدلې دى. ځينې تاريخپوهان يې زوكړه د روژې په ۲۵مه ۵۴۳هـ س كال بولي. د پلار نوم يې عمر ابو القاسم او په ضياء الدين سره ملقب ؤ، دې د خپل وخت لوى صوفي، ويناوال، متكلم او محدثتوب سره سره يو ستر اديب هم ؤ. ده په خپله سيمه هرات) كې وعظ او نصيحت جاري وساتل. نو پدې ډول د خلكو لخوا په شېخ الاسلام او د (رى په خطيب) هم ونومول شو. او دده زوى (فخرالدين رازي) هم د خلكو لخوا د (ابن خطيب) د خطيب د زوى په نامه يادېده.



د محمد زکریای رازی ليكنې

ټولګړي د امام رازي د ليكلو اثارو په اړه مختلفې راى دي، چې موږ به دلته د ځينو ليكوالو راى راوړو: ابن النديم د (الفهرست) په كتاب كې د رازي ليكنې ۱۶۷ ښودلي دي. ابو رېحان البېروني په (د رازي د كتابونو لړليك) كې د امام رازي د ليكنو شمېر ۱۸۴ ښودلې. د رازي ليكنې د بېروني د وېش له مخې پدې ډلبنديو وېشل كېږي. ۵۶ ليكنې په رنځپونه، ۳۳ طبيعيات، ۷ منطق، ۱۰ ليكنې په رياضياتو او نجوم كې، ۷ ليكنې په تفسير لنډيز او د فلسفي او طبي كتابونو په لنډيز كې، ۱۷ ليكنې په فلسفي او اټكلي چارو كې، ۶ ليكنې په طبيعت څخه ور آخوا چارو كې، ۱۴ ليكنې په الهي چارو كې، ۲۲ ليكنې په كېميا، ۲ په كفري چارو كې، ۱۰ليكنې په مختلفو فنونو كړي، چې ددې ټولو ليكنو شمېره ۱۸۴ ته رسېږي.