رجب طيب اردوغان

د ويکيپېډيا لخوا
ورټوپ کړه: گرځښت, پلټل
رجب طيب اردوغان

رجب طيب اردوغان (په تورکي ژبه: Recep Tayyip Erdoğan) (زوکړه : ۲۶م د فرورۍ ۱۹۵۴م زېږيز ) د ۲۰۰۳ م زېږيز کال څخه تر ۲۰۱۴م د اگست پورې د تورکيې (لومړی وزیر) صدراعظم و او وروسته له ۲۸م اگست ۲۰۱۴م زېږدي څخه په تورکيې کې پراخو ټولټاکنو کې د ولسمشرۍ مقام ته بريالی وټاکل شو . ښاغلی اردغان د نياؤ (عدالت) او پرمختگ گوند (AK Parti) مشر هم دی . دې ده گوند د تورکيې په مشرانو جرګه کې تر ټولو ډېرې څوکۍ په رايو ترلاسه کړي . له ۱۹۹۴ ز څخه تر ۱۹۹۸ ز پورې اردوغان د استنبول ولايت والي پاتې شوی . برسېره پر دې دی د ۱۹۶۹م زېږيز څخه تر ۱۹۸۲م زېږيز پورې يو مخکښه د لوړې کچې ګروي فوټبالر يا لوبغاړی هم پاتې شوی .

مخينه

اردوغان د تورکيې لوېديځ کې د استانبول په گڼ ملتيز ښار کې د رسمپاشا په سیمه کې وزېږېد. خو کورنۍ یې د ريزه ولایت پورې تړاؤ لري چې له هغه سیمې يې استنبول ته کډه وکړله . ښاغلی اردوغان ډېر کلک هېوادپالی او ولسپالی تورکی دی چې خپلې څرگندونې يې د اېن ټي وي په نوم چاینل ته داسې کړې وې . ٫٫ تاسو به هېڅ باور ونه کړئ چې زما په هکله ځینو تنگنظرو داسې وېلي و ، گواکې زه گورجی يم ، ځينو بيا راته ارمنی وېلې ، خو زه باید په ډاگه کړم چې زه الحمد الله تورکی يم ،، اردوغان خپل ماشومتوب د تورکيې په ريزه ولایت کې تېر کړی ، هلته يې پلار د سیمې د سايل (سیند غاړې) څارونکی پوځي و . د اردغان کورنۍ استنبول ته اله ورکډه شول چې کله اردغان د ۱۳ کالو و . په ټيټ کلنۍ (ځلميتوب) کې اردغان د استنبول په گڼ ملتیز او ډېر مېشته ښار کې د لیمو زوښا (جوس) او خوږې وړې ډوډۍ يې خرڅولې . دغه خرڅلاؤ يې پدې ترسره کول چې خپلې نورې اړتياوې پخپله پوره کړي ، گنې د منځوي کچې ژوند يې په ټه ييزه توگه درلود .

اردغان په عملي توگه متوازنې مسلمانې کورنۍ کې لوی شو او خپلې زده کړې یې په لومړي ځل د پيالې لومړنيو زده کړو ښوونځي کې چې يو شپېغالی (لیليه) یې هم درلوده په اسلامي اصولو ولاړ کال ۱۹۶۵م زېږدي کې پیل کړې . په ۱۹۷۳م زېږدي کې ده خپله د دوهمې کچې لوړو زده کړو ديپلوم له ايوپ لوړو زده کړو ښوونځي څخه ترلاسه کړ. همدارنگه ورپسې د سوداگرۍ او ادارې په برخه کې لوړې زدهع کړې د لسانس په کچې د اکثريې ښوونځي او د ټه ييزې او خبرتيايي ساينس پوهنځي کې ترلاسه کړلې چې وروسته یې همدې پوهنځي ته د مرمرې پوهنتون نوم ورکړ. اردغان خپل په ځوانۍ کې ډېر تکړه فوټبالر هم و چې په سیمه ییزه کچه د دوهمې ـ کچې لوړ کلب و . فینربېهچې غوښتل چې دی نور هم پرمخ ولاړ شي خو پلار یې فوټبال ته نور پرېنښود . اردوغان د اېمينې گلباران په نوم ښوې پېغلې سره واده وکړ چې په کال ۱۹۷۸ زېږدي کې ۴م د جولای زېږېدلې وه . دواړه د دوه ځامنو خاوندان دي چې احمت (احمد) بوراک او نېکميدين بلال نومېږي او همدارنگه یې دوه لوڼې هم وشوې چې نومان یې اسره او صوميه نومېږي . د اردغان د پلار نوم احمت اردغان و چې په کال ۱۹۸۸م زېږدي کې ومړ او مور بي بي یې چې تنزله نومېده د ۸۸ کالو په عمر کال ۲۰۱۱م زېږدي مړه شوه .

زده کړې

ښاغلی اردوغان په کال ۱۹۸۱م زېږيز کې د مرمره پوهنتون څخه د وټپوهنې پوهنځۍ د خبرتيايي پوهنې له څانګې څخه زده کړې ترلاسه کړي .

سیاست کې ښکېلتيا

بندي کېدل

له ګوند مشرۍ څخه تر صدارت او ارگ پورې

سياسي دريځ

لاسته راوړنې

سرچینې