ۍ
ۍ (توری)
[سمول]ۍ د پښتو الفبا له ځانګړو او هویتي تورو څخه دی چې په فونولوژیکي لحاظ د "نږدې-کامی غږیز" (Close-front unrounded vowel) استازیتوب کوي. دا توری په نړیوال غږیز الفبا (IPA) کې د /i/ په نښه ښودل کېږي. په پښتو ژبپوهنه کې، دغه توری د "ښځینه ی" په نوم هم یادېږي، ځکه چې د ښځینه نومونو، صفتونو او په فعلونو کې د ښځینه جنس د ښودلو لپاره کارول کېږي. د دغه توري شتون د پښتو ژبې د ګرامري جنسیت (Gender) په تشخیص کې بنسټیز رول لري.[۱]
فونیتیکي او مورفولوژیکي ځانګړنې
[سمول]د پښتو په غږپوهنه کې، "ۍ" یو اوږد غږیز (Long Vowel) توری دی چې تل د کلمې په پای کې راځي. دا توری په پښتو کلمو لکه: ډوډۍ، نړۍ، او ښادۍ کې کارول کېږي. له ګرامري پلوه، دا توری د واحدې ښځینه غایبې نښه ده او د پښتو ژبې په نحوي جوړښت کې د کلمو ترمنځ مانیز جلاوالی رامنځته کوي. د دغه توري ګرافیمیکي جوړښت (چې دوه ټکي یې په عمودي ډول لاندې ایښودل کېږي) په نړیوالو سیسټمونو کې د پښتو د ځانګړي فونیمیک هویت نښه ده.[۲]
تخنیکي او نړیوال مشخصات
[سمول]د کمپیوټري ژبپوهنې او نړیوالو سیسټمونو لپاره، د "ۍ" توري ډیټا په لاندې ډول ده:
| د پښتو ترمینالوژي | نړیوال انډول | تخنیکي کوډ/نښه |
|---|---|---|
| پښتو پېژندنه | Pashto Letter Yeh with digits below | U+06ۍ (U+06D1) |
| فونیټیکي ارزښت (IPA) | Close-front unrounded vowel | /Aey/ |
| ژبنۍ کټګوري | Vowel | غږیز توری |
| ګرامري رول | Feminine Marker | ښځینه نښه |