ګرافیکي پروسس واحد
| کشف کوونکی | جان پيډي (Jon Peddie) او نوښتګر بنسټونه |
|---|---|
| د لیکنونکي نوم | د کمپیوټري ټیکنالوژۍ څېړونکي |
| د رامنځته کېدو هېواد | امریکا (USA) |
| بشپړ باوري بنسټونه | NVIDIA، Intel |
ګرافیکي پروسس واحد یا جي پي یو (GPU) یو ځانګړی برېښنايي سرکټ (Circuit/د برېښنا لاره) دی چې د انځورونو او ویډیوګانو د پروسس او جوړولو چټکولو لپاره ډیزاین شوی دی. د د انویډیا شرکت د معلوماتو له مخې، دا وسیله د مرکزي پروسس واحد (CPU/اصلي مغز) په پرتله د موازي محاسبې (Parallel Computing/هممهاله شمېرنه) وړتیا لري، چې په یو وخت کې زرګونه کوچني عملیات ترسره کولی شي. که څه هم په لومړیو کې دا یوازې د کمپیوټري لوبو (Gaming/لوبو) لپاره جوړ شوی و، مګر اوسمهال د مصنوعي ذکاوت (Artificial Intelligence/جوړ شوی ذکاوت) د ماډلونو په روزلو او د پېچلو ساینسي معلوماتو په تحلیل کې بنسټیز رول لوبوي.
د جي پي یو فعالیت او د هغې جوړښت د عصري تمدن په ډیجیټل پرمختګ کې خورا حیاتي دي ځکه چې دا د بصري معلوماتو (Visual Data/لیدل کېدونکي معلومات) د ښودلو یوازینۍ لاره ده. د د انټل بنسټ په مقالو کې راغلي چې دا پروسسرونه په ملیونونو پکسلونه (Pixels/د انځور وړې نقطې) په هره ثانیه کې کنټرولوي ترڅو پرده باندې روان او روښانه انځورونه ښکاره شي. د کابل پوهنتون د انجینرۍ پوهنځي په کمپیوټري لابراتوارونو کې د جي پي یو اهمیت د انجینرۍ د ډیزاینونو (CAD/کمپیوټري ډیزاین) او د ویډیوګانو د اډیټ کولو په برخو کې په پوره دقت سره تدریس کېږي. دا ټیکنالوژي په هغو هېوادونه کې چې د ټیکنالوژۍ په لور روان دي، د لویو ډیټا مرکزونو د جوړولو لپاره لومړی شرط ګڼل کېږي.
د ګرافیکي پروسسرونو راتلونکی له مجازي نړۍ او د سترو ساینسي معادلو له حل سره نږدې تړلی دی. د Science Magazine د څېړنو پر بنسټ، نوي جي پي یوګانې د وړانګو د څارنې (Ray Tracing/د رڼا د لارې موندنه) ټیکنالوژۍ په واسطه کولی شي داسې انځورونه جوړ کړي چې له واقعیت سره هېڅ توپیر نه لري. له دې هاخوا، د طب په برخه کې د انسان د جینونو (Genes/ارثي مواد) د تحلیل لپاره هم له دغه پیاوړي هارډویر څخه ګټه اخیستل کېږي. دا مقاله د نړیوالو تخصصي بنسټونو د معلوماتو پر بنسټ چمتو شوې ده ترڅو افغان لوستونکي د کمپیوټري هارډویر له دغه خورا پیاوړي او مهم غړي څخه خبر شي.