چټ باټ
چیټ بوټ (په اصل کې چیټر بوټ ) یو پوستغالی کاريال یا وېب مخبڼه ده چې د متن یا وینا له لارې د خبرو اترو لپاره ډیزاین شوی، د خبرو اترو ملګري په توګه کار کوي. [۱][۲][۳]
چیټ بوټونه د لسیزو راهیسې شتون لري، مګر د ژورې زده کړې (Deep Learning) پر بنسټ چیټ بوټونه د ۲۰۲۰م کال وروسته د مصنوعي ځیرکتیا د پرمختګ او پراختیا له امله ډېر مشهور شول. په ځانګړي ډول د تولیدي مصنوعي ځیرکتیا (Generative AI یا GenAI) چټبوټونو لکه ChatGPT ، Gemini ، Claude ، او Grok له خپرېدو سره د دوی شهرت لا زیات شو. دا چټبوټونه معمولاً د متن د تولید لپاره له لویو ژبنیو ماډلونو (Large Language Models یا LLMs) څخه کار اخلي، چې مخکې د ځانګړو اړتیاوو او دندو لپاره ښه تنظیم یا روزل شوي (Fine-tuned) وي.
یوه لویه برخه چې د چیټ بوټونو څخه ډیر وخت کارول کیږي د پیرودونکو خدمت او ملاتړ دی، چې د مختلفو ډولونو مجازی مرستیالانو سره شتون لري. [۴]
تاریخ
[سمول]د ټورینګ ازموینه
[سمول]په ۱۹۵۰ کال کې، الان ټورینګ د ماشینونو د هوښیارۍ د ارزولو لپاره د ټورینګ ازموینه وړاندیز کړه. په دې ازموینه کې کتل کېږي چې ایا یو کمپیوټري پروګرام کولی شي له انسان سره داسې خبرې وکړي چې ارزونکی یې له واقعي انسان څخه په باوري ډول جلا نه کړای شي.
لومړني چیټ بوټونه
[سمول]د چټبوټونو له لومړنیو بېلګو څخه یو ELIZA و چې جوزف وایزنباوم په ۱۹۶۶ کال کې جوړ کړ. ELIZA د کاروونکي په خبرو کې ځانګړې کلیمې پېژندلې او د مخکې چمتو شوو ځوابونو له لارې یې خبرې اترې کولې. که څه هم دا رښتینې هوښیارتیا نه لرله، خو خلکو ته یې د پوهېدو داسې احساس ورکاوه.
وروسته په ۱۹۷۲ کال کې PARRY جوړ شو. په ۱۹۷۰مو او ۱۹۸۰مو کلونو کې نور چټبوټونه هم جوړ شول، لکه CYRUS او Racter. په ۱۹۹۵ کال کې A.L.I.C.E. خپور شو چې د خبرو اترو لپاره یې AIML ژبه کاروله. په ۱۹۹۷ کال کې Jabberwacky رامنځته شو چې د کاروونکو له تعاملاتو څخه یې نوي ځوابونه زده کول.
په دې دوره کې د چټبوټونو د وړتیا د ارزولو لپاره د ټورینګ ازموینې پر بنسټ سیالۍ هم ترسره کېدې. د ۲۰۱۰مو کلونو په منځ کې هم د ټویټر، فېسبوک میسنجر او نورو پلاتفورمونو لپاره چټبوټونه جوړ شول.
عصري چیټ بوټونه
[سمول]
د ۲۰۲۰مو کلونو په جریان کې چټبوټونه د لویو ژبني ماډلونو (LLM) او ژورې زده کړې Deep Learning د پرمختګ له امله ډېر پیاوړي شول. عصري چټبوټونه لکه ChatGPT د غټو متني معلوماتو پر کارولو روزل کېږي. دوی یوازې د مخکې ټاکل شوو ځوابونو پر ځای کولای شي نوي متنونه تولید، پوښتنو ته ځوابونه او بېلابېلې دندې ترسره کړي.
اوسني چټبوټونه په ځینو وېبپاڼو او اپلېکېشنونو کې د انځور جوړولو، وېب لټون او نورو وسیلو سره هم نښلول شوي، چې د معلوماتو ترلاسه کولو، محتوا جوړولو او د بېلابېلو دندو د اتومات کولو لپاره کارول کېږي.
ماخذونه
[سمول]- ↑ "What is a chatbot?". techtarget.com. 2024-05-01.
- ↑ Caldarini, Guendalina; Jaf, Sardar; McGarry, Kenneth (2022). "A Literature Survey of Recent Advances in Chatbots". Information. 13 (1) 41. MDPI. arXiv:2201.06657. doi:10.3390/info13010041.
- ↑ Adamopoulou, Eleni; Moussiades, Lefteris (2020). "Chatbots: History, technology, and applications". Machine Learning with Applications. 2 100006. doi:10.1016/j.mlwa.2020.100006.
- ↑ "2017 Messenger Bot Landscape, a Public Spreadsheet Gathering 1000+ Messenger Bots". 3 May 2017. خوندي شوی له the original on 2 February 2019. ترلاسهکېدو نېټه 1 February 2019.
- Computer History Museum (2006), "Internet History – 1970's", Exhibits, Computer History Museum, خوندي شوی له the original on 21 February 2008, ترلاسهکېدو نېټه 5 March 2008
- Güzeldere, Güven; Franchi, Stefano (24 July 1995), "Constructions of the Mind", Stanford Humanities Review, SEHR, 4 (2), Stanford University, خوندي شوی له the original on 11 July 2007, ترلاسهکېدو نېټه 5 March 2008
- Mauldin, Michael (1994), "ChatterBots, TinyMuds, and the Turing Test: Entering the Loebner Prize Competition", Proceedings of the Eleventh National Conference on Artificial Intelligence, AAAI Press, خوندي شوی له اصلي څخه په 13 December 2007, ترلاسهکېدو نېټه 5 March 2008
- کينډۍ:Cite IETF – Transcript of a session between Parry and Eliza. (This is not the dialogue from the ICCC, which took place 24–26 October 1972, whereas this session is from 18 September 1972.)