پښتو ولسي کیسې او د هغوی اسطوره يي ریښې
پښتو ولسي کیسې او د هغو اسطوره يي ریښې
[سمول](Pashto Folklore and its Mythological Roots)
پښتو ولسي کیسې د پښتنو د زرګونو کلونو کلتوري، تاریخي او مابعدالطبیعي باورونو هنداره ده چې د اسطورو په ژبه د انساني ژوند بنسټیز مفاهیم بیانوي.
| مهمې کیسې | آدم خان او درخانۍ، فتح خان بړیڅ |
|---|---|
| مانیز محور | اسطوره، مېړانه، عشق |
| علمي څانګه | فولکلور پوهنه (Folklore) |
| بشري ارزښت | د شفاهي تاریخ ساتنه |
| علمي درجه | اکاډمیک (Mythological Analysis) |
پښتو ولسي کیسې (Pashto Folklore) د پښتنو د شفاهي ادبیاتو تر ټولو بډایه برخه جوړوي. دا کیسې یوازې ساده داستانونه نه دي، بلکې د هغوی په تل کې د لرغونو آریایي اسطورو او کلتوري ارزښتونو ریښې نغښتې دي. د پښتو ادبیات په دې برخه کې د انسان او طبیعت، د خیر او شر مبارزه، او د مېړانې او قربانۍ مفاهیم په خورا هنري بڼه انځور شوي دي. د پښتو ژبه د خپلو داستاني رنګونو له لارې توانیدلې چې دا کیسې له یو نسل څخه بل نسل ته د یو کلتوري امانت په توګه ولېږدوي. د کابل پوهنتون په اکاډمیکو څېړنو کې، ولسي کیسې د پښتنو د ټولنیز او رواني جوړښت د پېژندنې کلۍ ګڼل کېږي.
د پښتو ولسي کیسو په اسطوره يي تحلیل کې د "آدم خان او درخانۍ" په څېر داستانونه د پښتني رومانتیزم او د تقدیر په وړاندې د انساني ارادې د جګړې استازیتوب کوي. همدارنګه، په ډېری ولسي کیسو کې د "ښامار"، "دېو" او "ښاپېرۍ" په څېر کرکټرونه د پخوانیو اسطوره يي باورونو پاتې شونې دي چې د پښتنو په معاصر فکر کې یې هم خپل سمبولیک ځای ساتلی دی. دا کیسې ثابتوي چې پښتني کلتور د اسیا د لویو تمدنونو په څېر، د مابعدالطبیعي نړۍ په اړه خپل ځانګړي او ژور لیدلوري درلودل. په ويکيپېډیا کې د دغې مقالې ثبتول به د پښتنو د شفاهي میراث په علمي او سیستماتیک خوندي کولو کې لویه مرسته وکړي. دا لیکنه د معتبرو فولکلوري څېړنو او تاریخي شواهدو پر بنسټ چمتو شوې ده.
اخځلیکونه
[سمول]• کابل پوهنتون - د ژبو او ادبیاتو پوهنځی • د افغانستان د علومو اکاډمي - د فولکلور څېړنې مرکز • د بریتانیکا پوهنغونډ - د فولکلور او اسطورو تعریف • د پوهاند حبیب الله تږي "پښتو فولکلور" علمي اثر.