وینڅار
وینڅار / Word
[سمول]
وینڅار' انګليسي ژبه: Word په کره او ادبي پښتو کې هغه ژبنی توکی دی چې د یوې مانا، اند, شي، کړنې، ځانګړنې یا حالت د څرګندولو لپاره کارول کېږي. په ژبپوهنه کې وینڅار د پښتو ژبې کره برخه ده د ژبې له بنسټیزو رغښتي واحدونو څخه ګڼل کېږي او د وینا او لیکنې اساسي برخه جوړوي.
وینڅارونه د انسانانو ترمنځ د افهام او تفهیم، پوهې لېږد، ادبي پنځونو، علمي لیکنو او ورځني خبرو اترو لپاره کارېږي. هره ژبه زرګونه وینڅارونه لري چې د وخت، ټولنې، کلتور او پوهې له بدلونونو سره پراخېږي او بدلېږي.
پېژندنه
[سمول]وینڅار د غږونو یا تورو هغه جوړښت ته ویل کېږي چې ځانګړې مانا ولري. کله چې وینڅارونه له یو بل سره یوځای شي، غونډلې او متنونه ترې جوړېږي. د بېلګې په ډول اوبه، کتاب، «ځیرک» او «تګ» ټول وینڅارونه دي.
په ژبپوهنه کې وینڅارونه د مانا، جوړښت، ریښې او کارونې له مخې څېړل کېږي. ځینې وینڅارونه ساده وي او ځینې نور له څو برخو څخه جوړ شوي وي.
رېښه
[سمول]د «وینڅار» وینڅار د کره پښتو له هغو بدیلو څخه دی چې د «لغت» او «کلمه» پر ځای کارول کېږي. دا وینڅار له «وینا» او «څار» سره تړاو لري او د مانا لرونکي ژبني توکي مفهوم څرګندوي.
په معاصره کره پښتو کې ګڼو لیکوالانو او ژبپوهانو هڅه کړې چې د پردیو ژبو پر ځای خالص پښتو وینڅارونه دود کړي، او «وینڅار» هم د همدغو هڅو یوه بېلګه ګڼل کېږي.
په ژبپوهنه کې
[سمول]ژبپوهان وینڅارونه د بېلابېلو ځانګړنو له مخې وېشي. ځینې وینڅارونه د شي نوم څرګندوي، ځینې کړنه، او ځینې بیا ځانګړنه یا حالت بیانوي.
په ډېرو ژبو کې وینڅارونه د زمان، شمېر، جنس, حالت او نورو ژبنیو بدلونونو له مخې بدلېږي. پښتو ژبه هم د وینڅارونو د جوړښت او بدلون ځانګړی نظام لري.
په الکترونيکي چاپېریال کې
[سمول]په کمپیوټري او الکترونيکي چاپېریال کې وینڅارونه د مالوماتو د لټون، ژباړې، غږپېژندنې، الکترونيکي ځیرکتیا او متن شننې لپاره مهم ارزښت لري.
د الکترونيکي ځیرکتیا سیسټمونه د ژبو د پوهېدو لپاره وینڅارونه شنني او پرتله کوي. د لټون ډېری سیسټمونه هم د وینڅارونو پر بنسټ کار کوي.
په ادبیاتو کې
[سمول]په شعر، کیسه، ناول او نورو ادبي پنځونو کې د وینڅارونو ټاکنه د لیکوال د سبک، احساس او پیغام په څرګندولو کې مهم رول لري. ادیبان هڅه کوي داسې وینڅارونه وکاروي چې روښانه، اغېزمن او هنري ښکلا ولري.
اړوندې لیکنې
[سمول]ژبپوهنه پښتو ژبه غونډله ادبیات الکترونيکي ځیرکتیا
سرچینې
[سمول]زیار، مجاور احمد. پښتو وییپوهنه.
رښتین، صدیق الله. پښتو قاموس.
د افغانستان د علومو اکاډمي / د پښتو ژبې او ادبیاتو مرکز.
"پښتو ويکيپېډيا". پښتو ويکيپېډيا. ترلاسهکېدو نېټه 2026-05-15.