تیموري پښتانه
پښتانه تیموریان ('Timuri, Taimuri, تَیموري، تیموریان پښتانه ) د افغانستان د لوېدیځو سیمو هغه پښتني قبایل دي چې اصلي مېشت ځای یې د هرات، بادغیس، غور او کهسان په سیمو کې دی. پښتانه تیموریان د پښتو ژبې ویونکي دي او د پښتنو د قبایلي جوړښت یوه پېژندل شوې څانګه ګڼل کېږي.
پښتانه تیموریان د تاریخي مغلي ـ تورکي تیموري سلطنت (د امیر تیمور/تامرلان کورنۍ) سره هېڅ نسبي تړاو نه لري. د نوم ورته والی موجود دی، خو اصل، نسل، ژبه او کلتوري هویت یې بشپړ جلا دی.
تاریخ
[سمول]تاریخي اسناد ښيي چې د پښتنو تیموریانو شتون د افغانستان په لوېدیځو سیمو کې د ډېرو پېړیو راهیسې ثابت دی. د تیمور شاه دراني د واکمنۍ (۱۷۷۲–۱۷۹۳ز) پر مهال د لوېدیځو سرحدي سیمو د امنیت لپاره یو شمېر پښتني قبایل، چې پکې تیموریان هم شامل وو، د هرات او بادغیس په سیمه کې مېشت کړل شول.
د لوېدیځو قبایلو په اړه د معتبرو څېړنو پر بنسټ، تیموري پښتانه د پښتني قبایلي جوړښت برخه ده، نه د تیمور لنگ د واکمنۍ نسل.
توکميز پېژند
[سمول]پښتانه تیموریان لاندې ځانګړتیاوې لري:
- د پښتو ژبې ویونکي دي
- په پښتني عنعناتو، جرګو، دودونو او کلتوري جوړښت کې شامل دي
- د افغانستان د لویو پښتنو قبایلو د لړلیک برخه ګڼل کېږي
- د مغلو او تورکانو له Timurid dynasty سره هېڅ ارتباط نه لري
په ایران کې د تیموري نوم لرونکو ډلو ژبه ډېری وخت دري ده، خو دا د سیمهیزې ژبنۍ اغېزې له امله ده، نه د اصل له مخې.
جغرافیوي وېش
[سمول]افغانستان
[سمول]- هرات
- بادغیس
- غور
- فراه (په لږه اندازه)
- کهسان ولسوالۍ
ایران
[سمول]- جنوب خراسان
- مشهد ته نږدې ځینې کلیوالي سیمې
د دراني دورې تړاو
[سمول]په تاریخي لیکنو کې راغلي چې تیموري پښتانه د دُراني دورې په قبایلي جوړښت کې شامل وو او د تیمور شاه دراني په مهال په مهمو سرحدي ځایونو کې د امنیت لپاره مېشت کړل شول. له همدې امله د دوی هویت د پښتنو د جنوبي او لوېدیځو ټبرونو د پراختیا برخه ګڼل کېږي.
همدا هم وګورئ
[سمول]سرچینې
[سمول]- ↑ Tapper, Richard (1983). Tribe and State in Iran and Afghanistan. Routledge. ISBN 9780415610568.