ولسي سندرې
پښتو ولسي سندرې (Pashto Folk Songs) پښتو ولسي سندرې د پښتنو د شفاهي ادبیاتو او کلتوري هویت هغه بډایه برخه ده چې د ولس رښتیني احساسات، تاریخي حماسې او ټولنیز ژوند له موسیقۍ سره په همغږۍ کې انځوروي.
| پښتو ولسي سندرې |
|---|
| Pashto Folk Music & Ethno-Poetics |
پښتو ولسي سندرې د پښتنو د ټولنیز او کلتوري ژوند نه بېلېدونکې برخه ده. دا سندرې چې ډېری یې له نسلونو راهیسې په شفاهي ډول راپاتې دي، د پښتو ژبې د موسیقي او شعري اصنافو د بډاینې اصلي سرچینه ګڼل کېږي. ولسي سندرې یوازې د ساتېرۍ وسیله نه ده، بلکې د تاریخي پېښو، ملي مبارزو او د پښتني ژوند د فلسفه یو ژوندی مستند ارشیف دی. علمي او هنري ارزښت ولسي سندرې په نړیوالو اکاډمیکو او ادبي مرکزونو کې د لاندې ځانګړنو له امله د پام وړ دي: تاریخي مستند سازي: ډېرې ولسي سندرې لکه بدلې او غاړې د استعمار پر وړاندې د پښتنو د مبارزو او مهمو تاریخي جګړو رښتیني راپورونه وړاندې کوي. ټولنیزه هنداره: دا سندرې د پښتنې د زړه غږ، د هجرت دردونه، د مېړانې ننګ او د میلمه پالنې دودونه په خورا ساده او اغېزناکه ژبه بیانوي. هنري تنوع: د ولسي سندرو تال او موسیقي د اسیا په کچه ځانګړی مقام لري چې د رباب، منګي او ډول په څېر د محلي وسایلو سره په همغږۍ کې ویل کېږي. د ولسي سندرو مشهور اصناف پښتو ولسي سندرې په بېلابېلو قالبونو کې وړاندې کېږي: لنډۍ (ټپه): د پښتو ولسي سندرو تر ټولو مشهور او خوږ صنف چې شاعر یې معلوم نه وي او د ولس ګډ مال دی. بدله: یو اوږد منظوم داستان چې د حماسو او عشقي کیسو د بیان لپاره کارول کېږي. پښتو چاربیته او سروکې: هغه رنګین او تال لرونکي اصناف چې په حجرو او د خوشالۍ په مراسمو کې د ولسي سندرغاړو لخوا ویل کېږي.
اړوند موضوعات پښتو ولسي ادبیات پښتونولي او موسیقي د پښتو شعري اصناف پښتني دودونه او سندرې نړیوالې او رسمي علمي سرچینې (Global Official Sources) Pashto Academy Journal: د پښتو ولسي سندرو او ادبیاتو علمي څېړنې د کابل پوهنتون وږمه مجله: د پښتو ولسي موسیقۍ په اړه مقالې[مړه لينکونه] Library of Congress: د پښتو شفاهي سندرو او فولکلوریکو ریکارډونو مجموعه Sprin Multidisciplinary Journal: د پښتو کلتور او ولسي هنرونو په اړه علمي مقالې د افغانستان د علومو اکاډمي (Academy of Sciences of Afghanistan) اغا ډیجیټل کتابتون: د پښتو منظومو داستانونو او سندرو ټولګه بېنوا کتابتون: د پښتو ولسي ادبیاتو او موسیقۍ مراجع کړکۍ اکاډمي: د پښتو ادبیاتو او ولسي هنرونو ډیجیټل ارشیف کتابتون: د پښتو ادبیاتو ډیجیټل سرچینه Easy Library: د پښتو ولسي ادبیاتو د پی ډي ایف (PDF) مرکز د همکار پښتو کتابتون (تلګرام): د علمي او ادبي نسخو ارشیف