ولسي ادبیات

پښتو ولسي ادبیات
	Pashto Folk & Oral Literature

پښتو ولسي ادبیات (Pashto Folk Literature) پښتو ولسي ادبیات د اسیا په کچه د بشري تفکر، کلتوري اصالت او تاریخي تجربو یوه بډایه او بې ساري خزانه ده چې د پېړیو په اوږدو کې د ولس په سینه کې ساتل شوې ده.

پښتو ولسي ادبیات چې په علمي اصطلاح ورته فولکلور ویل کېږي، د پښتنو د ملي هویت، ټولنیز ژوند او تاریخي لاسته راوړنو هنداره ده. دا ادبیات د پېړیو په اوږدو کې په شفاهي ډول له یوه نسل څخه بل ته لېږدول شوي او د پښتو ژبې د بډاینې او پایښت اصلي سرچینه ګڼل کېږي. د ولسي ادبیاتو منځپانګه د پښتنو د اخلاقي کوډونو، مېړانې، میلمه پالنې او انساني عاطفې پر بنسټ ولاړه ده. علمي او ادبي ارزښت پښتو ولسي ادبیات په نړیوالو اکاډمیکو مرکزونو کې د لاندې ځانګړنو له امله د مطالعې وړ ګرځېدلي دي: د پښتو ولسي ادبیاتو اصالت د دې لامل شوی چې د نړۍ په معتبرو پوهنتونونو لکه د جواهر لال نهرو پوهنتون (JNU) کې د پښتو ادبیاتو په ځانګړو څانګو کې پرې علمي څېړنې وشي. دا ادبیات د منځنۍ او سوېلي اسیا د کلتوري وصل د یوې مهمې وسیلې په توګه پېژندل کېږي، چې د امریکا د کانګرس کتابتون په څېر مرکزونو کې یې تاریخي نسخې خوندي دي. د ولسي ادبیاتو جوړښت، په ځانګړې توګه د لنډیو او بدلو هنري ترکیب، د ژبپوهنې او ولسي کلتور (Ethno-culture) له نظره خورا لوړ علمي مقام لري. ادبي اصناف او ډولونه پښتو ولسي ادبیات په لاندې عمده برخو وېشل کېږي: رزمي او حماسي ادبیات چې پکې د تاریخي مبارزو او مېړانې داستانونه په منظومه او نثري بڼه بیان شوي دي. عشقي او غنايي ادبیات چې د پښتني ټولنې عاطفي اړخ او د ژوند ټولنیز رنګونه انځوروي. حکمت او متلونه چې د پښتنو د زرګونو کلونو تجربې او اخلاقي لارښوونې په لنډو او اغېزناکو جملو کې رانغاړي.

اړوند موضوعات پښتو شفاهي تاریخ پښتونولي او ادب پښتو متلونه ولسي سندرې نړیوالې او رسمي علمي سرچینې (Global Official Sources) Pashto Academy Journal: د پېښور پوهنتون علمي ژورنال د کابل پوهنتون د وږمې علمي ژورنال: د ژبپوهنې او ادبیاتو څېړنې^{[مړه لينکونه]} Sprin Multidisciplinary Journal: په پښتو، فارسي او انګلیسي ژبو علمي مقالې JNU: Center for Persian and Central Asian Studies (Pashto Section) Library of Congress: Pashto Oral Literature Collections د افغانستان د علومو اکاډمي (Academy of Sciences of Afghanistan) اغا ډیجیټل کتابتون: د پښتو ادبیاتو او تاریخ ټولګه کړکۍ اکاډمي: د پښتو ادبیاتو څېړنیز ارشیف کتابتون: د پښتو ادبیاتو ډیجیټل سرچینه Easy Library: د پښتو کتابونو PDF ډیجیټل مرکز د بېنوا آنلاین کتابتون: د پښتو ادبیاتو او کلتور مراجع د همکار پښتو کتابتون (تلګرام): د علمي او ادبي نسخو ارشیف د پښتو آنلاین کتابونو ټولګه (Telegram) Qatar Digital Library: Pashto Historical and Folk Records^{[مړه لينکونه]} British Library: Pashto Manuscript Collections and Folk Poetry^{[مړه لينکونه]}