محمد بهادر شاه
ابو ظفر سراج الدین محمد بهادر شاه ظفر | |
 د هند ۱۷م مغولي امپراتور | |
|---|---|
| د تاج اېښودنې نېټه | ۲۸ سپټمبر ۱۸۳۷ – ۱۴ سپټمبر ۱۸۵۷ |
| شخصي معلومات | |
| زېږېدنه | ۲۴ اکتوبر ۱۷۷۵
ډیلي، د مغولي هند امپراتوري |
| مړینه | ۷ نومبر ۱۸۶۲ (۸۷ کلن)
یانګون، برما |
| ښخولو ځای | یانګون، برما |
| تابعیت | د مغولي هند سلطنت |
| مذهب | سني مسلمان |
| اولادونه | ميرزا جوان بخت |
| پلار | دویم اکبر شاه |
| کورنۍ | تیموري او بابري لړۍ |
| عملي ژوند | |
| دنده | پاچا، شاعر، لیکوال |
| ژبې | اردو، فارسي |
ابو الظفر سراج الدین محمد بهادر شاه ظفر، چې د بهادر شاه یا بهادر شاه دویم) په نوم هم پیژندل کیږي ( ۲۴ اکتوبر ۱۷۷۵ - ۷ نومبر ۱۸۶۲ )، د هند وروستی مغل امپراتور و. [۱] [۲] [۳] هغه د دوهم اکبر شاه او د اکبر شاه د هندوې میرمنې لالپای زوی و. د ۱۸۳۸ کال د سپتمبر په ۲۸ مه د خپل پلار له مړینې وروسته واکمن شو.
د سلطان بهادر شاه ولایت
[سمول]په هند کې اسلامي واکمني د سلطان محمود غزنوي له خوا په ۳۹۲ هجري (۱۰۰۱ عیسوي) کال کې د هند د فتحو له پیل وروسته رامنځته شوه، او دا له اتو پیړیو څخه ډیر دوام وکړ، په دې موده کې مختلف دولتونه او واکمنې کورنۍ یو بل ته ځای ورکړ. په هند کې د مغلو امپراتورۍ وروستی دولت و چې پر هند یې واکمني وکړه، او د دې واکمني شاوخوا درې پیړۍ دوام وکړ، چې دا د لسمې هجري پیړۍ په لومړۍ نیمایي کې د ظهیرالدین بابر لخوا تاسیس شوه.
په هند کې د مغولي دولت د کمزورۍ په دوره کې، د نولسمې پیړۍ په پیل کې یې د برتانوي ختیځ هند شرکت تر پوښښ لاندې د هند په کنټرول کې د انګریزانو سره مرسته وکړه.
د دوهم بهادر شاه واکمني د هغه د پلار په پرتله ښه نه وه. د برتانویانو پالیسي دا وه چې د مسلمان سلطان د نومول شوي واک ساتلو سره حکومت کنټرول کړي، چې نوم یې په جوماتونو کې یاد شي او په سکې لیکل شوی وي. په هند کې مسلمانو عالمانو دا غولونکې تګلاره وپیژندله او مخالفت یې وکړ، او اعلان یې وکړ، "دا د منلووړ نه ده چې د اسلامي سلطنت شتون پرته دي حکومتدارۍ شتون ولري" کله چې دا حالت په هند کې عام شو، دا د جګړې ځمکه اعلان شوه، او مسلمانان مکلف شول چې د برتانویانو په وړاندې جهاد وکړي ترڅو سلطنت بیرته خپلو اصلي مالکینو ته وسپاري.
په هند کې انقلاب راڅرګند شو
[سمول]په دې اړه شواهد شته چې د برتانوي پوځ مسلمان او هندو سرتیري، چې د ډیلي څخه شاوخوا ۹۰ کیلومتره شمال ته په میروت کې په خپلو بارکونو کې ځاي پر ځای شوي وو، هغه کسان وو چې پاڅون یې پیل کړ او د دې بغاوت لامل شو. د برتانوي افسرانو لخوا د سرتیرو د عقیدې په اړه بې پروايي د دوی د پاڅون او غوسې تر شا وه. افسرانو سرتیري اړ کړل چې د دوی د ټوپکونو د غوړولو لپاره کارول شوي جامد غوړ پرې کړي. دا غوړ د خنزیر او غوا د غوړ مخلوط و، او سرتیرو شکایت وکړ ځکه چې د غوا غوښه د هندوانو لپاره منع ده، لکه څنګه چې د خنزیر غوښه د مسلمانانو لپاره منع ده. په هرصورت، دې شکایت یوازې برتانوي افسرانو ته زړورتیا ورکړه، چې مخالفینو ته یې سزا ورکړه. ددوی ملګري ډیر ژر په کمپ کې په یوه لویه پاڅون کې راپورته شول، د دوی عزت او وقار ته د سپکاوي له امله په غوسه شول، د ۱۲۷۴ هجري قمري کال د روژې په ۲۶مه (د می ۱۱مه، ۱۸۵۸ عیسوي). دوی پر خپلو برتانوي افسرانو برید وکړ او ویې وژل او په ډیلي یې برید وکړ، د انقلاب اعلان یې وکړ. د بغاوت اورونه په چټکۍ سره خپاره شول، ډیلي یې ولړزوله.
د انقلاب مقدمې
[سمول]مسلمانو علماوو د ډیلي په جامع جومات کې یوه غونډه راوبلله او د جهاد د اعلان لپاره یې یوه فتوا صادره کړه، چې د ډېرو مشهورو علماوو لخوا لاسلیک شوه. دا د انقلاب په ملاتړ او د جهاد کولو او ترسره کولو لپاره د خلکو په یوځای کولو کې خورا لوی اغیز درلود. انقلابیانو، مسلمانان او هندوان دواړه، متحد شول او بهادر شاه یې د انقلاب د عمومي مشر په توګه غوره کړ، چې د مغلو د ملي واکمنۍ څخه د ټولو رضایت په ګوته کوي.
د انقلاب مشر بهادر شاه
[سمول]![](https://ps.wikipedia.org/wiki/دوتنه:1857_"Blowing_from_Guns_in_British_India".jpg)
د انګلیسي اشغالګر وحشت
[سمول]د بهادر شاه محاکمه
[سمول]د محاکمې له غونډو وروسته، قاضیانو د اعدام حکم صادر کړ، بیا یې سزا د برما پلازمینې رنګون ښار ته د جلاوطنۍ په توګه راټیټه شوه. جلاوطني د پنجشنبې په ورځ، د ۱۲۷۵ هجري قمري کال د ربیع الاول په نهمه ( د اکتوبر ۱۷، ۱۸۵۸ میلادي کال ) کې پیل شوه. پاچا، د هغه کورنۍ او د هغه د ملګرو ځینې غړي برما ته یوړل شول، او د پاچا د زندان لپاره یو ځای او د هغه د میرمنې او ماشومانو لپاره یو بل ځای ځانګړی شو. هرڅوک د سختې څارنې لاندې ونیول شول. د هغه د جلاوطنۍ سره، په هند کې اسلامي مغل دولت سقوط وکړ، او په هند کې د اسلامي واکمنۍ وروستۍ پاڼه، چې له اتو پیړیو څخه ډیر وخت لپاره مشهوره وه، بدله شوه. بیا انګریزانو خپل پلانونه او هغه څه تایید کړل چې دوی یې په مختلفو لارو پټولو هڅه کوله. د ۱۲۷۵ هجري قمري کال د ربیع الاول په ۲۳مه (د نومبر ۱، ۱۸۵۸ میلادي کال)، ملکې ویکتوریا یو فرمان صادر کړ چې د هند واکمني د برتانوي ختیځ هند شرکت څخه برتانوي حکومت ته انتقال کړي. په دې توګه، هند په رسمي ډول د برتانوي تاج د مستعمرو څخه یو شو، او تر هغه وخته پورې همداسې پاتې شو تر څو چې برتانویان په ۱۳۶۷ هجري قمري کال (۱۹۴۷ میلادي کال) کې له هغه څخه وتلو ته اړ شول.
د بهادر شاه مړینه
[سمول]بهادر شاه د جمعې په ماسپښین، د جمادي الاول د ۱۴مې، ۱۲۷۹ هجري قمري کال (د نومبر ۷مه، ۱۸۶۲) تر مړینې پورې په زندان کې پاتې شو، چې عمر یې ۸۹ کاله و، چې څلور یې په جلاوطنۍ کې تېر کړل. بهادر شاه یو تکړه شاعر و، او د هغه شعرونه د هغه د برخلیک او د هغه د سلطنت د حالت په اړه له ږ غم څخه ډک وو. هغه د یوازیني زنداني په توګه ژوند کاوه
سرچینې
[سمول]- ↑ "معلومات عن محمد بهادر شاه على موقع id.loc.gov". id.loc.gov. خوندي شوی له the original on 2019-12-13.
- ↑ "معلومات عن محمد بهادر شاه على موقع enciclopedia.cat". enciclopedia.cat. خوندي شوی له the original on 11 سبتمبر 2019.
{{cite web}}: د سياس۱ تېروتنې: نېټې (link) - ↑ "معلومات عن محمد بهادر شاه على موقع ne.se". ne.se. خوندي شوی له the original on 11 سبتمبر 2019.
{{cite web}}: د سياس۱ تېروتنې: نېټې (link)