منځپانگې ته ورتلل

لویه کولمه

د ويکيپېډيا، وړیا پوهنغونډ له خوا

لویه کولمه انګليسي ژبه: Large Intestine‎ د انسان او ډېرو نورو ژووو د حاضمې نظام هغه وروستۍ او مهمه برخه ده چې د اوبو د جذب، د پاتې خوړو د کلکولو، د ویټامینونو د تولید، د باکتریاوو د فعالیت او د بدن د پاتې شونو د ایستلو لپاره ځانګړی جوړښت لري. لویه کولمه د کوچنۍ کولمه وروسته موقعیت لري او د بدن د هاضمې د وروستي پړاو د بشپړولو لپاره حیاتي رول لري. د دې برخې هر ډول ګډوډي د بدن په اوبو، انرژۍ، هاضمې، دفاعي سیستم او د ژوند په کیفیت مستقیم اغېز کوي.

لویه کولمه
ټوليز مالومات
عمومي مالومات
ځانګړې وېشنيزه
نور اړين مالومات
برخې
cecum (en) ژباړل[۲]
colon (en) ژباړل[۲]
rectum (en) ژباړل[۲] پر ویکي‌ډېټا د دې ارزښت سمول
برخه د
intestine (en) ژباړل پر ویکي‌ډېټا د دې ارزښت سمول

لویه کولمه د خپل جوړښت له مخې د څو برخو مجموعه ده. د کولمو لومړنۍ برخه چې د کوچنۍ کولمې سره نښلول شوې ده، د کولمو کڅوړه یا سیکوم په نوم یادیږي، او د همدې برخې په څنګ کې د اپنډکس په نوم وړوکی نل‌مانند غړی موقعیت لري. له دې وروسته لویه کولمه د پورته تلونکې، عرضي، ښکته تلونکې او د S په شکل وروستۍ برخې په بڼه د بدن د نس په اوږدو کې غځېدلې ده. په پای کې دغه لاره د مستقیمه کولمه او مقعد په وسیله د بدن څخه بهر پای ته رسېږي.

د لویې کولمې اصلي دنده د اوبو او منرالونو جذب دی. هغه مواد چې د کوچنۍ کولمې له لارې نه جذبېږي، لویې کولمې ته داخلېږي، او دلته د بدن اړتیا ته په کتو اوبه جذبېږي. د اوبو د جذب دغه پروسه د بدن د داخلي توازن لپاره حیاتي ده، ځکه که اوبه ډېرې جذب شي، قبض رامنځته کېږي، او که کمې جذب شي، اسهال پیدا کېږي. د لویې کولمې د عضلاتو منظم حرکت د دې سبب کېږي چې پاتې مواد ورو ورو کلک شي او د بدن د ایستلو لپاره چمتو شي.

لویه کولمه د باکتریاوو د فعالیت یوه مهمه مرکز هم ده. په دې برخه کې د میلیاردونو ګټورو باکتریاوو شتون د بدن د هاضمې، د ویټامین K او B د تولید، د دفاعي سیستم د پیاوړتیا او د زیانمنو میکروبونو د مخنیوي لپاره اړین دی. دغه باکتریاوې د هغو خوړو پاتې شونو تجزیه کوي چې د کوچنۍ کولمې له لارې نه دي مات شوي، او د بدن لپاره ګټور مواد تولیدوي. د همدې لپاره د لویې کولمې د باکتریاوو توازن د انسان د روغتیا لپاره حیاتي ارزښت لري.

د لویې کولمې ناروغۍ د انسان په ورځني ژوند کې ډېرې عامې دي. د قبض، اسهال، التهاب کولمه، کولمو حساسیت، کولمو پولیپ، کولمو سرطان، د باکتریايي انتاناتو، د خوړو حساسیت، د اوبو کمښت او د فایبر کم استعمال د لویې کولمې د ستونزو مهم عوامل دي. د دې ناروغیو نښې لکه د نس درد، د ګاز زیاتوالی، د خوړو د هضم ستونزه، د وزن بدلون، د وینې نشتوالی او د بدن ستړیا د انسان د ژوند په کیفیت ژور اغېز کوي.

په پای کې، لویه کولمه د انسان د بدن هغه مهم، حساس او څو اړخیز غړی دی چې د هاضمې د وروستي پړاو بشپړولو، د اوبو د توازن ساتلو، د باکتریاوو د فعالیت تنظیمولو، د ویټامینونو د تولید او د بدن د پاتې شونو د ایستلو لپاره اړین دی. د لویې کولمې ساتنه د روغ ژوند لپاره حیاتي ده، ځکه د دې برخې هر ډول ګډوډي د بدن په ټولو سیستمونو مستقیم اغېز کوي.

اړوند موضوعات

[سمول]

سرچینې

[سمول]
  1. Foundational Model of Anatomy ID: 7201. ويل شوي په: Foundational Model of Anatomy. بياځلي سمون: ۱ اگست ۲۰۱۹.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ Foundational Model of Anatomy ID: 7201. ويل شوي په: Foundational Model of Anatomy. بياځلي سمون: ۲۱ اگست ۲۰۲۲.

وېشنیزه

[سمول]