منځپانگې ته ورتلل

لوګر او د عنیک میس لویه حوزه

د ويکيپېډيا، وړیا پوهنغونډ له خوا

لوګر او د عینک میس تاریخي حوزه

[سمول]

لوګر ولایت د افغانستان په ختیځ کې یو له ستراتیژیکو ولایتونو څخه دی چې د کابل په سویل کې پروت دی. دا ولایت د تاریخ په اوږدو کې د کابل د دروازې په توګه پیژندل شوی او د لوګر سیند په اوږدو کې د هغې حاصلخیزه درې د لومړنیو انساني تمدنونو لپاره یو مناسب استوګنځی و. له جغرافیایي پلوه، لوګر د منځنۍ اسیا او سویلې اسیا ترمنځ د سوداګریزو لارو په اتصال کې مهم رول درلودلی دی. د دې سیمې لرغونتوب یوازې په اسلامي دوره پورې محدود نه دی، بلکې موندل شوي اثار ښيي چې دا جغرافیا د بودایي او اریایي تمدنونو یو له خورا بډایه مرکزونو څخه وه.[۱]

د لوګر په تاریخ کې د "میس عینګ" سیمه یو نړیوال شهرت لري. دا سیمه نه یوازې د نړۍ د مسو یو له سترو کانونو څخه ده، بلکې د یو خورا لوی بودایي کمپلیکس کوربه هم ده چې قدامت یې له لومړۍ څخه تر اوومې میلادي پېړۍ پورې رسېږي. په مس عینک کې موندل شوي معبدونه، مجسمې او کتیبې دا ثابتوي چې دا ځای په وریښمو لاره کې یو مهم مذهبي او صنعتي مرکز و. د اروپایي لرغونپوهانو په وینا، مس عینک د نړۍ یو له هغو نادرو ځایونو څخه دی چېرته چې صنعت (د مسو استخراج) او مذهب (بودیزم) په یوه ګډه جغرافیا کې په همغږۍ سره وده کړې وه.[۲]

د لوګر کلتوري هویت د علم او ادب سره هم ژوره اړیکه لري. دغه ولایت د پېړیو په اوږدو کې د هېواد په سیاسي او کلتوري ډګر کې مهم شخصیتونه وړاندې کړي دي. د لوګر د خلکو ټولنیز جوړښت پر دودیزو ارزښتونو ولاړ دی او د کرنې په برخه کې د هغوی مهارت دا سیمه د پلازمینې کابل لپاره د خوراکي توکو په یوه اصلي منبع بدله کړې ده. د مس عینک د اثارو ساتنه او په مسلکي ډول د کانونو مدیریت د افغانستان د راتلونکي اقتصادي او تاریخي اعتبار لپاره یو بنسټیز لومړیتوب ګڼل کېږي.[۳]

اړوندې لیکنې

[سمول]

سرچینې

[سمول]
  1. Adamec, L. W. (2012). "Historical Dictionary of Afghanistan". Scarecrow Press, UK. p. 261.
  2. Tarzi, Z. (2011). "The Archaeological Sites of Logar". DAFA (Délégation Archéologique Française en Afghanistan).
  3. Dupree, N. H. (1977). "An Historical Guide to Afghanistan". Oxford University Press. pp. 185-188.