ق

ق (توری)

ق د پښتو الفبا څلورويشتم توری دی چې په فونولوژیکي لحاظ د "اوږد غږ ژور‌ له خولې څخه د تنفس ایستلو حالت لري" (Voiceless uvular plosive) غږ استازیتوب کوي. دا توری په نړيوال غږیز الفبا (IPA) کې د /q/ په نښه ښودل کېږي. په پښتو ژبپوهنه کې، د دغه توري تلفظ په بېلابېلو لهجو کې توپیر کوي؛ په ځینو سیمو کې د "ک" په څېر او په ځینو کې په خپل اصلي مخرج (د ستوني له ژورې برخې) ادا کېږي.

فونیمیک او ساختماني تحلیل

د پښتو ژبې په ډیجیټل او ګرامري جوړښت کې د "ق" توري ځانګړنې په لاندې ډول دي:

د پورویيونو هویت: دا توری په هغو لغتونو کې راځي چې له عربي، فارسي یا ترکي څخه پښتو ته داخل شوي دي (لکه: قلم، قهر، قانون).

ګرافیمیکي بڼه: په لیکدود کې په څلورو حالتونو (ق، قـ، ـقـ، ـق) راځي او په یونیکوډ سیسټم کې د پښتو د الفبا د یوې برخې په توګه په رسمیت پېژندل شوی دی.

غږیز بدلون: په شفاهي ادبیاتو او ولسي پښتو کې ډېر ځله د "ق" غږ په "ک" بدلېږي، خو په رسمي لیکدود کې د کلمو د اصلي بڼې ساتل اړین ګڼل کېږي.

تخنیکي مشخصات

د پښتو پېژندنه	فونیټیکي ګروپ	نړیوال کوډ (Unicode)
قاف	Plosive (چاودیدونکی)	U+0642
غږیز ارزښت	Voiceless uvular	/q/
د لغت رېښه	Loanwords (پوروييونه)	Arabic/Persian/Turkic