فوتونیک کرسټالونه
| د فوتونيک کرسټال نمونه | |
| کاري ساحه | نانو فزيک، اپټيکس |
|---|---|
| بنسټيزه دنده | د فوټونونو (رڼا) کنټرول |
| ډولونه | یو اړخیز، دوه اړخیز، درې اړخیز |
فوتونيک کرسټالونه (په انګليسي: Photonic Crystals) د نانو په اندازه جوړ شوي داسې مادي جوړښتونه دي چې د رڼا د حرکت (Photons) د کنټرول وړتيا لري. که چېرې نيمه هادي توکي (Semiconductors) د الکټرونونو حرکت کنټرولوي، نو فوتونيک کرسټالونه بيا په هماغه ډول د رڼا څپې کنټرولوي.
کاري مېکانېزم
[سمول]دا کرسټالونه د "فوتونيک بېنډ ګيپ" (Photonic Band Gap) په نوم يوه ځانګړتيا لري. دا په دې مانا ده چې دا جوړښتونه د رڼا ځينو ځانګړو رنګونو (څپو) ته د تېرېدو اجازه نه ورکوي او ځينې نورې بيا په ډېر دقت سره لېږدوي. دا کټ مټ د هماغه مېکانېزم په څېر دی چې په طبيعت کې د تتۍ (Butterfly) د وزرونو د روښانه رنګونو لامل کېږي.
په ټکنالوژۍ کې کارول
[سمول]فوتونيک کرسټالونه په لاندې برخو کې د اوښتون لامل شوي:
- نوري کمپیوټرونه: د داسې کمپیوټرونو جوړول چې د الکټرون پر ځای په رڼا کار کوي او سرعت یې ميليونونه چنده زيات دی.
- پياوړي لایزرونه: د ډېر کوچني او دقيق لایزر جوړول چې په طب کې کارول کېږي.
- نوري فایبر: د داسې فایبرونو جوړول چې د معلوماتو لېږد پکې د انرژۍ له ضايع کېدو پرته ترسره کېږي.
د ګوګل Metadata لنډیز
[سمول]"فوتونيک کرسټالونه څه دي او په نانو فزيک کې څه رول لري؟ د رڼا د کنټرول د نوې ټکنالوژۍ په اړه بشپړ معلومات. دا مقاله تشریح کوي چې څنګه نوري کمپیوټرونه نړۍ بدلوي."
معتبرې سرچينې
[سمول]1. د MIT پوهنتون تخصصي کتاب: Photonic Crystals: Molding the Flow of Light Archived 2025-12-01 at the Wayback Machine.. 2. طبيعي فوټونيک کرسټالونه (Nature Journal): Structural colors in the biological world. 3. انګليسي ويکيپېډيا: Photonic crystal.