غټ

غټ (لغوي پېژندنه)

غټ په پښتو ژبه کې یو صفت دی چې د اندازه، حجم، کچې یا اهمیت له مخې د یو شي د پراخوالي او لوړوالي ښودنه کوي. دا کلمه د کوچني یا وړه کلمو ضد ده او په مادي او معنوي دواړو برخو کې کارول کېږي. په فزیکي لحاظ غټ هغه موجود یا جسم ته ویل کېږي چې په فضا کې ډېره ځای نیسي یا یې ابعاد له نورو ورته اجسامو څخه زیات وي.

د غټ کلمه په بېلابېلو متنونو کې بېلابېل مانیز اړخونه لېږدوي. د فزیکي جسامت په برخه کې دا کلمه د حجم او اندازې د لویوالي لپاره کارول کېږي لکه کله چې د غټ غره یا غټ کتاب یادونه کوو. په ټولنیزو اړیکو کې دا کلمه د مقام او عزت د ښودلو لپاره هم کارول کېږي چې مراد ترې مشر یا یو نومیالی سړی وي. همدارنګه په مجازي ډول د یوې مهمې پېښې یا جدي موضوع لپاره هم کارول کېږي لکه غټه خبره یا غټ کار.

د پښتو ګرامر له مخې دا کلمه د جنس او شمېر له مخې بدلون مومي. د واحد نارینه لپاره غټ او د واحد ښځینه لپاره غټه کارول کېږي. د جمع په حالت کې د نارینه لپاره غټ او د ښځینه لپاره غټې راځي. په انګلیسي ژبه کې د دې کلمې تر ټولو نږدې انډولونه Big او Large دي. کله چې مبالغه پکې وشي نو خورا غټ ورته ویل کېږي چې په انګلیسي کې له Huge یا Massive سره سمون لري.

د دغې کلمې په فونیټیکي جوړښت کې د پښتو دوه مهم غږونه شامل دي چې یو یې غ دی او دا یو ژغېدونکی سولېدونکی غږ ګڼل کېږي. بل توری یې ټ دی چې یو بې‌غږه غاښیز کامي چاودیدونکی غږ دی او په نړیوال غږیز الفبا کې ځانګړی ځای لري.

سرچینې

Penzl, Herbert (1955). A Grammar of Pashto. Washington, D.C.: American Council of Learned Societies.

Morgenstierne, Georg (1927). An Etymological Vocabulary of Pashto. Oslo: Oslo University Press.