سیم کارټ
| رسمي نوم | Subscriber Identity Module |
|---|---|
| د حافظې ډول | EEPROM (خوندي حافظه) |
| ډولونه | Mini, Micro, Nano, eSIM |
| کلیدي کوډونه | IMSI, ICCID, PIN, PUK |
سیم کارټ (SIM Card) یو کوچنی مدغم سرکټ (Integrated Circuit) دی چې په خوندي ډول د نړیوال ګرځنده ګډونوال پیژندنه (IMSI) او اړونده کیلي ګانې ذخیره کوي. دا معلومات په شبکه کې د ګرځنده وسیلې د پیژندنې او تصدیق لپاره کارول کیږي. سیم کارټ په حقیقت کې یو کوچنی کمپیوټر دی چې خپله حافظه، پروسیسر او عملیاتي سیسټم لري.
د سیم کارټ فزيکي او تخنیکي جوړښت
[سمول]د سیم کارټ بهرنۍ برخه له پلاستیک څخه جوړه ده، خو اصلي برخه یې د سرو زرو په نښو پوښل شوی کوچنی مایکروچیپ دی. دا چپسټ له لاندې برخو څخه جوړ دی:
- مرکزي پروسس واحد (CPU): چې د معلوماتو کوډکښنه او پروسس ترسره کوي.
- خوندي حافظه: چې پکې د ګډونوال شخصي پېژندنه او د اړيکو لیست (Contacts) ساتل کېږي.
- الګوریتمونه: د شبکې او موبایل ترمنځ د خوندي اړيکې د تایید لپاره کارول کېږي.
د سیم کارټ تاریخي تکامل
[سمول]د ګرځنده مخابراتو د پرمختګ سره سم، د سیم کارټ اندازه هم په لاندې ډول بدله شوې ده: ۱. بشپړ سیم (Full-size): د کریډیټ کارټ په اندازه و. ۲. ميني سیم (Mini-SIM): په ۱۹۹۰ کلونو کې عام شو. ۳. مایکرو سیم (Micro-SIM): په ۲۰۱۰ کال کې د ایفون ۴ سره معرفي شو. ۴. نانو سیم (Nano-SIM): اوسنی معیاري کوچنی سیم کارټ دی. ۵. ای-سیم (eSIM): دا یو ډیجیټلي سیم دی چې د ګرځنده موبایل په موربورډ کې دننه لګول شوی وي او فزيکي ایستلو ته اړتیا نه لري.
مهم امنیتي کوډونه
[سمول]هر سیم کارټ دوه ډوله مهم کوډونه لري چې د امنیت لپاره کارول کېږي:
- IMSI: د ګډونوال نړيواله پېژندنه چې په مخابراتي شبکه کې کارول کېږي.
- ICCID: د سیم کارټ ځانګړی اتلس عددي شمیره چې د فزيکي کارت پېژندنه کوي.
- PIN او PUK: د کاروونکي په کچه د سیم کارټ د قفل کولو او خلاصولو لپاره کارول کېږي.
پایله
[سمول]سیم کارټ له فزيکي بڼې څخه د ډیجیټلي (eSIM) بڼې په لور روان دی. دا تکامل د ګرځنده موبایلونو دننه د ځای د خوندي کولو او د اړيکو د لا چټک مدیریت لپاره ترسره کېږي.
باوري سرچینې
[سمول]۱. د مخابراتو نړیواله اتحادیه (ITU): Standard for International Identification Plan. ۲. د GSMA سازمان: Introduction to eSIM technology. ۳. د انګلیسي ويکيپېډيا علمي مقاله: SIM card.