منځپانگې ته ورتلل

ستونی

د ويکيپېډيا، وړیا پوهنغونډ له خوا

ستونی د انسان او ډېرو نورو ژووو د تنفسي نظام او هاضمې نظام هغه ګډه لاره ده چې د ساه اخیستلو، د خوړو د تېرېدو، د غږ د تولید او د بدن د دفاع په بهیر کې مهم رول لري. ستونی د خوله او پوزه دواړو لپاره ګډه دروازه ده او د بدن د هغو حساسو لارو څخه دی چې د ژوند د دوام لپاره حیاتي ارزښت لري. د ستوني جوړښت، د هغه د غړو همغږي، او د ستوني د ناروغیو اغېزې د انسان د روغتیا په ټولو برخو مستقیم اثر کوي.

ستونی د سر د لاندې برخې او د مرۍ د پاسنۍ برخې تر منځ موقعیت لري. د ستوني دننه څو مهمې برخې شتون لري چې هره یوه یې ځانګړې دنده لري. د ستوني په مخ کې د ژبه موقعیت د خوړو د حرکت په کنټرول کې مرسته کوي، او د ستوني په منځ کې د اپیګلوټس په نوم یوه وړوکې پرده شتون لري چې د خوړو د تېرېدو پر مهال د تنفسي لارې د بندېدو مخه نیسي. کله چې انسان خوراک کوي، اپیګلوټس د نلۍ پر سر بندېږي او خواړه د مرۍ لور ته لېږي. برعکس، د ساه اخیستلو پر مهال اپیګلوټس پورته کېږي او هوا د نلۍ له لارې سږو ته داخلېږي. دا دقیق حرکت د بدن د ژوند د ساتنې لپاره اړین دی.

ستونی د غږ د تولید په بهیر کې هم مهم رول لري. د ستوني په لاندې برخه کې د غږبکس موقعیت د انسان د غږ د جوړېدو مرکز دی. کله چې هوا د غږبکس له تارونو تېریږي، لرزه رامنځته کېږي او غږ تولیدېږي. د غږ لوړوالی، نرموالی، شدت او رنګ د ستوني د جوړښت، د غږ تارونو د حرکت او د هوا د فشار له مخې بدلېږي. د همدې لپاره د ستوني ناروغۍ لکه التهاب، پړسوب یا د غږ تارونو کمزورتیا د غږ په کیفیت مستقیم اغېز کوي.

ستونی د بدن د دفاعي سیستم یوه مهمه برخه هم ده. د ستوني په دواړو غاړو کې د بادامې په نوم نسجونه شتون لري چې د بدن د لومړنۍ دفاع کرښه جوړوي. بادامې د میکروبونو، ویروسونو او دوړو د نیولو لپاره کار کوي او د بدن د معافیت سیستم ته د خطر نښه ورکوي. کله چې بدن د ناروغیو سره مخ شي، بادامې پړسېږي او د دفاعي حجرو فعالیت زیاتېږي.

د ستوني ناروغۍ د انسان په ورځني ژوند کې ډېرې عامې دي. د ستوني درد، التهاب، بادامو پړسوب، انفلوینزا، کووېډ–۱۹، د وچې هوا اغېزې، د سګرټ لوګي، د هوا ککړتیا او د باکتریايي انتاناتو له امله ستونی ژر اغېزمنېږي. د ستوني د ناروغیو نښې لکه درد، د ساه ستونزه، د خوړو د تېرېدو مشکل، د غږ بدلون او وچوالی د بدن د نورو برخو په فعالیت هم اغېز کوي.

په پای کې، ستونی د انسان د بدن هغه حساس او څو اړخیز جوړښت دی چې د تنفس، تغذیې، غږ، دفاع او د بدن د داخلي توازن په ساتلو کې مهم رول لري. د ستوني د جوړښت د دقیقې همغږۍ له امله انسان کولای شي په ازاد ډول ساه واخلي، خبرې وکړي، خواړه وخوري او د چاپېریال له خطرونو ځان وساتي. د ستوني ساتنه د روغ ژوند لپاره اړینه ده، ځکه د دې برخې هر ډول زیان د بدن په ټولو سیستمونو مستقیم اغېز کوي.

اړوند موضوعات

[سمول]

سرچینې

[سمول]

وېشنیزه

[سمول]