منځپانگې ته ورتلل

رایښیناو

د ويکيپېډيا، وړیا پوهنغونډ له خوا

رایښیناو (Reichenau)

دوتنه:Luftaufnahme Reichenau.jpg
د بودنزي جهيل په منځ کې د رایښیناو ټاپو هوايي منظر
رایښیناو ښاروالۍ
د رایښیناو رسمي نښان
د رایښیناو رسمي نښان
رسمي نښان

پېژندنه

[سمول]

رایښیناو (Reichenau) د المان د باډن-وورټمبرګ ایالت د کونستانز ولسوالۍ اړوند یوه ښاروالۍ او ټاپو ده چې د بودنزي جهيل (Lake Constance) په لویدیځه برخه کې موقعیت لري. دا ټاپو د خپل خورا بډایه مذهبي تاریخ، لرغونو کلیساګانو او د یونیسکو (UNESCO) په نړیوال میراث کې د شاملېدو له امله په ټوله نړۍ کې مشهوره ده. رایښیناو ته د هغې د حاصلخیزې خاورې له امله "د سبزیجاتو ټاپو" هم ویل کېږي.

جغرافیه

[سمول]

رایښیناو د بودنزي جهيل د "Untersee" په برخه کې ترټولو لویه ټاپو ده.

* موقعیت: دا ټاپو د یوې ۴،۵ کیلومتره اوږدې مصنوعي لارې (Lindenallee) په واسطه له وچې سره نښلول شوې ده.
* مساحت: د ټاپو مساحت تقريباً ۴،۳ مربع کیلومتره دی.
* اقلیم: د جهيل د اوبو شتون د دې سیمې د تودوخې درجه معتدله ساتي، چې د کرنې او په ځانګړي ډول د سبزیجاتو د کښت لپاره خورا مناسبه ده.

تاریخچه او د یونیسکو میراث

[سمول]

د رایښیناو تاریخ د منځنیو پېړیو له مذهبي مرکزونو سره تړلی دی.

* صومعه: په ۷۲۴ میلادي کال کې د پوزانیوس (Pirminius) لخوا دلته یوه لویه بندیکټین صومعه بنسټ کېښودل شوه. دا صومعه په ۹مه او ۱۱مه پېړیو کې د اروپا یو له خورا مهمو علمي، هنري او سیاسي مرکزونو څخه وه.
* علم او هنر: د رایښیناو خطي نسخې او نقاشۍ په منځنیو پېړیو کې بې ساري وې.
* یونیسکو: په ۲۰۰۰ میلادي کال کې دا ټاپو د هغې د دریو تاریخي کلیساګانو او مذهبي اهمیت له امله د یونیسکو لخوا د نړیوال میراث په توګه وپېژندل شوه.

مهمې تاریخي ودانۍ

[سمول]

په ټاپو کې درې لویې او مشهورې کلیساګانې شتون لري: ۱. د سینټ ماریا او مارکوس کلیسا (St. Maria und Markus): دا د پخوانۍ صومعې اصلي مرکز و. ۲. د سینټ جورج کلیسا (St. Georg): په اوبیرزیل (Oberzell) کې موقعیت لري او د خپلو خورا ارزښتناکو دېوالي نقاشیو (Frescoes) له امله مشهوره ده چې له لسمې پېړۍ څخه پاتې دي. ۳. د سینټ پیټر او پاول کلیسا (St. Peter und Paul): په نیډرزیل (Niederzell) کې موقعیت لري او د رومانسک معمارۍ یو غوره مثال دی.

اقتصاد: سبزیجات او سیاحت

[سمول]

د رایښیناو اقتصاد په دوو اصلي برخو ولاړ دی:

* کرنه: دا ټاپو په المان کې د سبزیجاتو د تولید یو له مهمو مرکزونو څخه دی. دلته په پراخه کچه بادرنګ، کاهو، بانجان او بېلابېل ډوله ګلان په شنو خونو (Greenhouses) او خلاصو پټیو کې کرل کېږي.
* سیاحت: هر کال په لکونو سیلانیان د تاریخي ځایونو د لیدو، پلي ګرځېدو او د جهيل له منظرې څخه د خوند اخیستو لپاره رایښیناو ته راځي. د کب نیولو دود هم لا تر اوسه په سیمه کې ژوندۍ دی.

اداره او نفوس

[سمول]

رایښیناو یوه خپلواکه ښاروالۍ ده چې د ټاپو ترڅنګ په وچه کې هم ځینې سیمې (لکه والډزیډلونګ) تر ادارې لاندې لري. د ښاروالۍ اداره د خلکو په ژوند، د چاپیریال ساتنې او د تاریخي ابداتو په پالنه کې کلیدي رول لوبوي.

سرچینې

[سمول]

۱. د رایښیناو ښاروالۍ رسمي ویبپاڼه (www.reichenau.de). ۲. د یونیسکو د نړیوال میراث مرکز - د رایښیناو ټاپو اسناد. ۳. د المان د باډن-وورټمبرګ د تاریخي ابداتو ساتنې اداره. ۴. د بودنزي سیمې د کرنې او اقلیم پېژندنې ارشیف.