د پښتو منظور تاریخ بهیر
د پښتو منظومو داستانونو تاریخي بهیر (Historical Context of Pashto Metrical Narratives) پښتو منظوم داستانونه د ختیځو ادبیاتو په رزمي او بزمي حوزه کې یو ځانګړی کلتوري ډیسپلین جوړوي، چې د حماسې او تغزل په ترکیب سره یې د پښتنو د معنوي ژوند بېلابېل اړخونه تمثیل کړي دي.
| پښتو منظوم داستانونه |
|---|
صنف: مثنوي او داستاني بدله
لیدلوری: حماسي او رومانټیک محتوا: مېړانه، مینه او ولسي نکلونه |
پښتو منظوم داستانونه د پښتني ادبیاتو هغه برخه ده چې د کیسې بیان یې د شعر په کالب کې خوندي کړی دی. دا صنف په کلاسیکه دوره کې د مثنوي په بڼه او په ولسي ادبیاتو کې د "بدلې" په بڼه رامنځته شوی دی. د دغو داستانونو تر ټولو لویه ځانګړنه دا ده چې د پښتونولي کوډونه، ټولنیز ارزښتونه او تاریخي پېښې یې په داسې تال کې خوندي کړي چې د پېړیو په اوږدو کې یې خپل شفاهي او مکتوب اصالت ساتلی دی. په دې برخه کې د "فتح خان باري"، "آدم خان او درخانۍ" او "دلی او شهۍ" په څېر داستانونه نه یوازې د هنري ارزښت له مخې مهم دي، بلکې د پښتنو د ټولنیز ارواپوهنې د پوهېدو لپاره د یوې معتبرې سرچینې په توګه کارول کېږي. په معاصر پړاو کې دغه داستانونه د ولسي موسیقۍ (رباب او منګي) سره په تړاو کې لا هم ژوندي پاتې دي او د پښتو ژبې د بیاني ځواک استازیتوب کوي. نړیوالې او رسمي علمي سرچینې (Official Scientific Sources) Pashto Academy Journal: د پښتو داستاني ادبیاتو او ولسي قصو څېړنیز مرکز د کابل پوهنتون وږمه مجله: د پښتو منظومو نکلونو او مثنوي ډولونو علمي تحلیل[مړه لينکونه] Library of Congress: د پښتو خطي نسخو او تاریخي داستاني دیوانونو ډیجیټل ارشیف د افغانستان د علومو اکاډمي (Academy of Sciences of Afghanistan) Sprin Multidisciplinary Journal: د اسیا په کچه د پښتو حماسي او رومانټیکو داستانونو څېړنه کتابتون: د پښتو د منظومو بدلې او رزمي داستانونو ډیجیټل سرچینه