د هایډروجن سون توکي
| کیمیاوي نښه | H2 |
|---|---|
| د انرژۍ بڼه | کیمیاوي انرژي |
| باوري مراجع | IEA، DOE |
هایډروجن سون توکي د پاکې انرژۍ یوه بډایه سرچینه ده چې د اکسیجن سره د کیمیاوي تعامل په پایله کې برېښنا یا تودوخه تولیدوي او یوازینی محصول یې د اوبو بړاس دی. د د امریکا د انرژۍ وزارت د معلوماتو له مخې هایډروجن په طبیعت کې په خپلواک ډول نه موندل کېږي بلکې باید له نورو مرکباتو لکه اوبو یا طبیعي ګاز څخه د الکترولیز یا حرارتي پروسو له لارې جلا شي. د هایډروجن ترټولو لویه ګټه دا ده چې د وزن په تناسب له پټرولو او ډیزلو څخه ډېره زیاته انرژي لري او د سوځولو پر مهال هیڅ ډول کاربن ډای اکسایډ یا نور زهري ګازونه نه تولیدوي چې دا ځانګړنه یې د اقلیمي بدلون په وړاندې مبارزه کې خورا ارزښتمنه کوي.
د هایډروجن سون توکو کارول او د هغوی تخنیکي پلي کول په ځانګړي ډول د ټرانسپورټ او درنو صنایعو په برخه کې د پام وړ وده کړې ده. د د انرژۍ نړيوال اژانس په راپورونو کې راغلي چې د هایډروجن سون توکو حجرې یا فیول سیلونه کولی شي په موټرو، بسونو او حتی کښتیو کې د بطریو پر ځای وکارول شي ځکه چې دا سیسټم په ډېره لږه موده کې چارج کېږي او د اوږده سفر وړتیا لري. د دغې ټکنالوژۍ په لړ کې شنه هایډروجن ته ځانګړې پاملرنه کېږي چې د لمر او باد د برېښنا په واسطه له اوبو څخه ترلاسه کېږي او د تولید پروسه یې په بشپړ ډول له ککړتیا پاکه ده. کابل پوهنتون د انجینرۍ په پوهنځي کې د انرژۍ د نویو سیسټمونو په چوکاټ کې د هایډروجن د ذخیره کولو او لېږدولو ننګونې مطالعه کوي ترڅو د راتلونکي پاک صنعت لپاره چوکاټونه چمتو شي.
د هایډروجن اقتصاد رامنځته کېدل او د فوسیل سون توکو ځای ناستی کېدل د نړيوالو پانګونو او زېربنايي بدلونونو غوښتنه کوي ځکه چې د هایډروجن ساتنه او لېږد لوړ فشار او ځانګړو ټانکونو ته اړتیا لري. د Science Magazine د څېړنو پر بنسټ که څه هم د هایډروجن تولید اوسمهال ګران تمامېږي مګر د ټکنالوژۍ په پرمختګ او په پراخه کچه تولید سره به یې بیې راښکته شي او په راتلونکو څو لسیزو کې به د نړۍ د انرژۍ لویه برخه جوړه کړي. د نړۍ مشهور هیوادونه اوس د هایډروجن د تولید او صادراتو په ستراتیژیو کار کوي ترڅو د کاربن څخه پاک اقتصاد ته ورسېږي. دا مقاله د نړیوالو ساینسي حقایقو او د انرژۍ د تېکنالوژۍ د اساساتو پر بنسټ ترتیب شوې ده ترڅو لوستونکو ته د هایډروجن سون توکو د رول په اړه پوره پوهاوی ورکړي.