د نيبراسکا بشري علوم
هومانیټیز نبراسکا (انګليسي ژبه: Humanities Nebraska) یو خپلواک او غیر انتفاعي سازمان دی چې د امریکا په نبراسکا ایالت کې د بشري علوم د ترویج او د عامه پوهاوي د زیاتولو لپاره فعالیت کوي. دا سازمان په ۱۹۷۳ کال کې تاسیس شوی او موخه یې دا ده چې د نبراسکا د خلکو ترمنځ د تاریخ، ادبیات، فلسفه او کلتور په اړه بحثونه را ژوندي کړي. هومانیټیز نبراسکا په دې باور دی چې د بشري علومو مطالعه د یوې سالمې ټولنې لپاره اړینه ده، ځکه چې دا علوم خلکو سره مرسته کوي ترڅو خپل تېر وپېژني، په اوسني وخت کې د نورو نظرونو ته درناوی وکړي او د یوې روښانه راتلونکې لپاره په ګډه فکر وکړي. دا سازمان د "ملي بشري علومو بنسټ" (NEH) سره په نږدې همکارۍ کار کوي او د بېلابېلو وړیا پروګرامونو له لارې د ټولنې ټولو طبقو ته لاسرسی لري.
د هومانیټیز نبراسکا فعالیتونه خورا پراخ دي او په عمده ډول پر "عامه خبرو اترو" او "ښوونیزو پروګرامونو" تمرکز کوي. دا سازمان د ښوونځیو، کتابتونونو، موزیمونو او کلتوري مرکزونو لپاره مالي مرستې (Grants) برابروي ترڅو هغوی د بشري علومو په اړه سیمینارونه او نندارتونونه جوړ کړي. یو له مشهورو پروګرامونو څخه یې د "Chautauqua" په نوم یادیږي، چیرې چې پوهان د تاریخي شخصیتونو په بڼه راڅرګندیږي او له خلکو سره د تېر تاریخ په اړه خبرې کوي. دا تګلاره په ساپوهنه کې د زده کړې یو اغېزمن میتود ګڼل کېږي، ځکه چې تاریخ له وچو پاڼو راوباسي او د خلکو په وړاندې یې په ژوندۍ بڼه انځوروي. په دې توګه، د خلکو عقل او احساس په یو وخت کې په بحث کې شاملېږي.
په ټولنپوهنه کې، د دا ډول سازمانونو شتون د "ټولنیزې پانګې" (Social Capital) د زیاتوالي لامل ګرځي. هومانیټیز نبراسکا د خپلو خپرونو او مجلو له لارې هڅه کوي چې د نبراسکا بېلابېل کلتورونه او قومي هویتونه سره ونښلوي. دا سازمان په دې اند دی چې کله خلک د یو بل په کیسو، مذهبونو او فلسفو پوه شي، نو په ټولنه کې اخلاق، زغم او دوه اړخیز درناوی پیاوړی کېږي. د بشري علومو له لارې د ټولنیزو ننګونو حل کول د هغوی د کار یوه بله مهمه برخه ده. هغوی داسې فضا رامنځته کوي چې پکې پر جنجالي موضوعاتو هم په علمي او منطقي توګه بحث وشي، چې دا کار د ډیموکراسۍ د پایښت لپاره خورا اړین دی.
په پای کې، هومانیټیز نبراسکا موږ ته دا ښيي چې بشري علوم یوازې په پوهنتونونو او کتابتونونو پورې محدود نه دي، بلکې دا د یوې ټولنې د ورځني ژوند برخه ده. د دغه سازمان شعار "زموږ د تېر سپړنه، زموږ د راتلونکي بډایه کول" دی، چې په بشپړ ډول د بشري علومو جوهر بیانوي. په داسې وخت کې چې نړۍ په مادي او ډیجیټل مسایلو کې ډوبه ده، د دا ډول مرکزونو هڅې موږ ته زموږ د انسانیت یادونه کوي. دا د پوهې او حکمت یو داسې پل دی چې د نسلونو ترمنځ اړیکه ساتي او د نبراسکا خلکو ته دا الهام ورکوي چې د خپل کلتوري میراث په ساتلو سره د یوې بافکره او باخبره ټولنې په جوړولو کې برخه واخلي.
د سازمان اصلي پروګرامونه
[سمول]- د پوهانو پروګرام: ټولنې ته د متخصصینو لېږل ترڅو پر تاریخي او ادبي موضوعاتو خبرې وکړي.
- کلتوري مرستې (Grants): له هغو سازمانونو مالي ملاتړ چې د بشري علومو پروژې پر مخ بیايي.
- د نبراسکا د کتاب فستیوال: د لیکلو او لوستلو د کلتور د ترویج لپاره کلنۍ غونډه.
- تاریخي نندارې: د تاریخي پېښو او شخصیتونو د ژوند بیا انځورول.