د ناروغ معاینه کول
د ناروغ معاينه کول ) (Examination Neonatal baby دنيا ته راغلی لمړنی ماشوم ده چې د ډاکتر په واسطه کتل کېږي څرنگه چې دا لمړنی معاينه ده نو په معاينـــــه کې ډير احتياط پــــــــه کار ده او ا مکان لري چې ډيرې Congenital Anomaly موجودې وي کله چې د ډاکتر په واسته نوی زېږېدلی ماشوم معاينه کېږي نو لومړی بايد ماشوم ته د پښو له طرفه مخامخ ودرېږي ( نه ښي ، چپ او سر طرف ته ) د ماشوم د معاينې په وخت کې لمړی د ماشوم د بدن مخامخ برخه د سر (Head) څخه تر خپو (Toe) پورې او بېا د ماشوم د شا (Back) برخه د سر (Head) څخه تر خپو (Toe) پورې په بشپړ ډول سره معاينه کېږي او هم د ماشوم د Head circumference اندازه معلومه ، د ماشوم د ويښتانو رنگ او Shape او نورو په برخه کې معلومات ثبت شي . د ماشوم انزار (Prognosis) د ماشوم د زېږېدنې د وزن Birth weight) ( او Gestation Age په بنسټ پېش بېني کېږي Anterior fantail يو نرمه ساحه ) Soft area ( ده چې هډوکې (Bone) نه لري قطر (Diameter) يې 2,5cm × 2,5 cm کې ده چې په I.C.P کې لوړ او Bulging پيداکوي او په Dehydration کې Depressed وي د ۱۸ -۳ ميـــــــــاشتو پـــــــــــورې تړل ) (Closed کېږي . Posterior fontanel اندازه 0,5 cm ده او د درې مياشتينۍ څخه ړومبی تړل کېږي او بېا د سر نورې ساحې ( Palpable of head area) کتل کېږي او د سر د هډوکو ابنارمل Over riding د ماشوم د سر د درزو) (Suture په نورمال حالت دلالت کوي ولې cranio stenosis هغه حالت ته وايي چې د قحف درزونه Suture بېخي التصاق و لري چې يو غير نورمال حالت او د جس او يا X- Ray سره تشخيص کېږي . . ۱۲ـ شکل cranio stenosis
Head circumference د سر محيط په نورمال حالت کې cm ۳۵ د ه. Face د ماشوم د مخ Shape بايد معاينه شي Dysmorphica يو ابنارمل مخ (Face) ده د ماشوم سترگو ته وکتل شي په نورمال حالت کې سترگې په افقي Horizontal ډول سره برابرې وي Upward starting او نور Down ward stinting بايد په دقت سره و کتل شي د سترگو ټولې برخې بايد معاينه شي که Cataract موجود وي نو حدقه سپينــه (pupil ـ white) معلوميږي . Nose د ناروغ پوزه معاينه Size او Shape يې وکتل شي د ماشوم شونډې او تالو د cleft lip او Cleft palate له خاطره معاينه شي او همدارنگه غاښونه ، Maxilla او Mandibulla هم بايد معاينه شي .
Ear غوږونه معاينه شي چې نارمل او که ابنارمل دي او همدارنگه د غوږونو موقيعت وکتل شي چې Low site او يا Upper site موقعت لري چې د ا حالت د Abnormal kidney سره يو ځای وي .
Nick
د غاړي اندازه اکثرا نرۍ وي په غاړه کې Turticulus ،Hematoma او نورې ابنار مليتي بايد وکتل شي دواړه طرفه Clavicula معاينه شي د Upper limb د گوتو شميره دې وکتل شي چې کله کله سره نښتې وي ) چې د Polydactily په نوم سره يادېږي ( او همدارنگه د ورغو خطونه معاينه شي د مټ ) (arm اندازه او Shape معاينه شي کله کله مټ يو هډوکی لري .
Humorous د عضد کسرونه د Clavicula څخه وروسته ډير عام دي بايد په دقت معاينه شي سينه د Respiratory difficulty لپاره وکتل شي Auscultation بايد په څلورو محراقونو Mitral, ، pulmonic , Aortic او Tricuspid باندې اجرا شي .
Umbilicus د ماشوم نوم دوه Artery او يو Vein لري کله کله يو Artery او يو Vein لري ددې وروستي حالت سره اکثرا Kidney Abnormality ملگری وي .
Abdomen د گېډې Shape معاينه او ټولې اعضا يې د جس لپاره معاينه شي په نورمال حالت کې Liver دوه Finger د جس وړ نورمال حالت لري او په ۳۰٪ خوبوړو ارامو ماشومانو کې Kidney خصوصا ښي Kidney د جس وړ وي .
Femoral Artery د F.A د Middle inguinal ligament سره موقيعت لري فخذي شريان بايد جس شي چې د جس وړ ده او که نه او بېا د وکتل شي چې بېښي نشته او که ضعيف (Weak) جس کېږي وروستي حالت په (Coarctation of Aorta) دلالت کوي .
د سفلي اطراف ( Lower limb ) گوټې (finger )، ورنونه (Femur) او پنډۍ (legs ) يو په بل پسې يو يو معاينه او Genital area هم بايد و کتل شي بېا د ماشوم د شــــــــــــــــا برخه (Back area) په خپل نو بت په صحيح ډول معاينه شي .
Refluxes Morrow- Reflex اجرا شي مارو عکسه تر درې ميا شتو پورې موجوده وي او بېا ورکېږي او هم د Reflux د اجرا په وخت کې په متناظر ډول د اطرافو تبعد Extension او Flexion په دقيق ډول وکتل شي د لزوم په صورت کې د نورو عکسو معاينات هم اجرا شي .
دنووو زيږيدلوو ماشومانو د ښې معاينې او د ښه کمک لپاره لاندې ترتيب ضروري د ه د ولادي نسايــــــي د عمليات خــــــــــــــــــونه ( operation Titer ) ،د ولادت خونه (Delivery room) او په درېمه درجه کې ورسره يو نزدې فعاله نـرسري (Nursery for checkup) بايد يو ځای موجوده وي . نوی زيږيدلی ماشوم به اختلاطي With complicated) ( او يا بـــــــــــــــــــه غير اختلاطي ) Without (complicated وي خطرناک ماشوم بايد دوه ساعته په Nursery کې وساتل شي او وروسته له هغه څخه (I.C.U) ته يوړل شي . د ماشوم د Infection څخه د ساتلو لپاره بايد Environment او Nursery صفا وي . انتان د Contaminated اشخاصو ( ډاکتر، نرس ، Worker او نورو څخه ) څخه ماشوم ته داخليږي .