منځپانگې ته ورتلل

د غزني منارونه

د ويکيپېډيا، وړیا پوهنغونډ له خوا
د غزني منارونه
په ۲۰۰۱ زېږدیز کال کې د غزني د یو منار انځور
غزنی is located in افغانستان
غزنی
غزنی
په افغانستان کې يو تاريخي څلی
بل نومد درېيم مسعود او بهرام شاه منارونه[۱]
ځايغزني، افغانستان
علاقهغزني ولايت
کورډيناټونه۳۳°۳۲′۵۷″ شمال ۶۸°۲۵′۲۴″ ختیځ / 33.54917°شمال 68.42333°ختيځ / 33.54917; 68.42333
ډولمنار
لوړوالی۲۰ متره
تاریخ
تاريخدرېيم مسعود، بهرام‌شاه
جوړښت توکيخښته
جوړښت۱۲مه زېږديزه پېړۍ
نوټ سايټ
حالتتر خطر لاندې

د غزني منارونه په مرکزي افغانستان کې دوه ښکلي منارونه دي، چې د دولسمې پېړۍ په نیمایي کې جوړ شوي او د بهرام شاه د ژوند پاتې شوې یادګارونه دي.[۲] دواړه منارونه یو له بل څخه 600 متره واټن لري او د غزني په ختیځ کې په یوه خلاصه او تاریخي سیمه کې موقعیت لري. [۳]

دواړه منارونه چې د پخو خښتو څخه جوړ شوي ۲۰ متره لوړوالی لري [۴] د منارونه د قرآن کریم په آیتونه او د منظمې سطحې هندسي شکلونو سره سینګار شوي. په ۱۹۶۰ لسیزه کې، د منارونو د ساتنې لپاره یوه لنډه هڅه وشوه، او د دوی په بامونو کې فلزي پاڼې کېښودل شوې.[۴][۲]

شاليد

[سمول]

د غزني د دولسمې پېړۍ منارونه د غزني ښار تر ټولو مشهور تاریخي اثار دي او د غزنویانو د واکمنۍ له اثارو څخه دي. هر منار د هغې د جوړونکي په نوم نومول شوی، چې عبارت دي له: د دریم مسعود منار (۱ې۹۹-۱۱۱۵ میلادي کال) او د بهرام شاه منار (۱۱۱۸-۱۱۵۷ میل[۱] کال). د درېیم مسعود ماڼۍ برجونو ته نږدې جوړه شوې وه.

منارونه لوړ وو؛ خو د وخت په تېرېدو سره یې پورتنۍ برخې زیانمنې او وېجاړې شوې. د درېیم مسعود د منار یوه برخه د ۱۹۰۲ کال د زلزلې له امله زیانمنه شوه. [۴][۲] چې ښه ليد يې د ۱۹۰۲ کال د زلزلې څخه مخکې انځورونو کې په څرګنده توګه کتل کېدای شي.

ستونزې

[سمول]

د غزني منارونه په سمه توګه نه ساتل کېږي او دواړه برجونه د طبیعي پېښو او د افغانستان سیاسي بې ثباتۍ له کبله زيانمن شوې دي. د برجونو د ساتنې لپاره په ساحه کې هېڅ امنیتي تدابير نه دي نيول شوي، او د اوبو د ننوتلو مخنیوي لپاره د چتونو ترمیم ته اړتیا لري.[۴]

د برجونو په دېوالونو کې پېچلي تفصیلي سینګار شوي نمونې، د قرآن کریم آیتونه، ټول د واورې او باران له امله په چټکۍ سره خرابېږي. په سیمه کې د وخت په تېرېدو سره سیلاوونو د دې برجونو وېجاړولو او تخريب کې چټکه ونډه لرلې ده.[۴]

اړوند ليکنې

[سمول]

سرچینې

[سمول]
  1. ۱٫۰ ۱٫۱ "072. Ghazni: Bahram Shah Minaret". cemml.colostate.edu. خوندي شوی له the original on 2 اپريل 2016. بياځلي په 19 September 2018.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ C.E. Bosworth, The Later Ghaznavids, (Columbia University Press, 1977), 115.
  3. "Ghazni Towers Documentation Project: History". eca.state.gov. خوندي شوی له the original on ۲۲ فېبروري ۲۰۱۷. بياځلي په 19 September 2018.{{cite web}}: د سي‌اس۱ تېروتنې: نېټې (link)
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲ ۴٫۳ ۴٫۴ "Ghazni Minarets". wmf.org. World Monuments Fund. بياځلي په 19 September 2018.