د سید علمه کلی هوايي برید
| د سيد علمه کلی هوایي برید | |
|---|---|
| برخه د د افغانستان جګړه | |
 د بووینګ بي-٥٢ سټراټوفورټرېس یو جنګیالی الوتکی | |
| ډول | هوایي برید |
| موقعیت | سید علمه کلی، د ارغنداب سیند نږدی، اروزګان ولایت، د افغانستان اسلامي جمهوریت |
| هدف | امریکا متحده ايالات (د ځان برید) |
| تاریخ | د ۱۳۸۰ کال د لیندۍ میاشت ۱۴مه |
| اجرا کونه لخوا د | امریکا متحده ايالات |
| مرګ او تباهۍ | ۳ امریکایان او ۱۰ افغانان وژل شوي ۴۰ ټپيان |
د سید علمه کلی هوايي برید د افغانستان د یرغل پرمهال د هوايي برید د لارې د ځان د برید ډزو یوه لویه پیښه وه. امریکانی هوایي پوځیان وغوښتل چې د افغانستان د ارزګان ولایت د ترینکوټ ښار په سید علمه کلی کې پر طالبان سرتېرو د هوایي بمباري بمونه وغورځوي. خو هغوی یو ناسمي وکړ چې په خپل امریکایان او د افغان ډیمکراټیکي پوځیانو باندې خوشي کړي دي. دغه د ۱۳۸۰ کال د لیندۍ میاشت په ۱۴مه نیټه هغه وخت وشوه کله چې یو امریکایی پوځی چې د هوایي بریدونو د غوښتنې مسؤل وو، په ناڅاپي ډول د بي-٥٢ سټراټوفورټرېس بمباري الوتکی غلطه کړه تر څو د امریکایی ځانګړو ځواکونو او د دوی د لسګونو افغان متحدینو لخوا نیول شوې غونډۍ باندې برید وکړي.
پیښې
[سمول]دوه ورځې وړاندې، د امریکا د پوځ د ځانګړو ځواکونو هغه وخت کېپتن جېسن امرین ( د الپا ۵۷۴ عملیاتي وېش مشري کوله) او افغان پرګنیز مشر حامد کرزی د سید علمه کلی په لور د پرمختګ د مخکې د ترینکوټ او شاولي کوټ په ښارونو کې په جګړه بوخت وو. طالبان د ښار څخه ووتل، او آمرین او کرزی ښار ته ننوتل. وروسته د هغه چې دواړو په مرکزي دپتر کې خبرې وکړې، امیرین د بل اپسر سره د نورو هوایی بریدونو په اړه د خبرو اترو د پاره لاړه. د کښندې د زده کولو پرمهال، د دغوی نږدې غونډۍ ته یوه لویه چاودنه وشوه، کله چې د دغوی د خپل بم څخه وو. امرین ټپي شو، په دغه سې څرنګوالی کې چې په غونډۍ کې ډیری کسان ووژل شول یا ټپیان شول. یوې پوځي څېړنې څرګنده کړه چې د امریکا د هوايي ځواک جنګي کنټرولر چې د سید علمه کلی د مرکزي دپتر څخه راغلی وو، تېروتنه وکړه: د هغه د جي پي اېس اخېستونکی تخنیکي تېروتنې د امله، هغه نه پوهیدله چې هغه په غلطۍ سره د هوايي برید د پاره خپل همغږي بي-٥٢ سټراټوفورټرېس ته ورکړې وه چې په اخره کې یې په غونډۍ کې د ۲،۰۰۰ پونډه جې ډي اې اېم بم وغورځول، چیرته چې ډیری امریکایان او افغانان پروت وو.
مرګ او ژوبله
[سمول]د امرین درې ملګري مړه شول
- بادار حوالدار جېپرسن ډېویس، ۳۹ کلن، د واتاوګا، ټېنېسي څخه
- د لومړی صف حوالدار ډېن پېټیتوري، ۳۲ کلن، د چېشایر، ماساشوسېڅ څخه
- حوالدار عمله براین پروسر، ۲۸ کلن، د بېکرزپیلډ، کالیپورنیا څخه
۱۰ افغانان هم مړه شول. ۴۰ افغانان او امریکانیان، په کې هم چې امرین شاملېږي، ټول ژوبله شول. او هغه ژوبله شوي کسان د رېمسټاین هوایي ډګر ته لېږل شوي دي، چې په جرمني کې پروت دی.