د حرم سلطنت
.svg)
د عثماني امپراتورۍ رسمي نښان | |
| عمومي معلومات | |
|---|---|
| پیل | ۱۵۳۳ |
| پای | ۱۶۵۶ |
| سیمه | عثماني خلافت |
| نښې او شخصیتونه | |
| اغېزمن شخصیتونه | • خرم سلطان |
| اغېزې | |
| څانګه له | د عثماني خلافت تاریخ |
د حرم سلطنت ( {{ دا هغه دوره ده چې په ترڅ کې یې د عثماني امپراتورۍ د سلطانانو ځینو میرمنو، میندو، خویندو او اناګانو استثنایی سیاسي نفوذ درلود.
دا پدیده تقریبا د ۱۵۳۴ او ۱۷۱۵ کلونو ترمنځ پیل شوه، چې د سلطان سلیمان د واکمنۍ سره سمون خوري او د سلطان ګلنوش د مړینې سره پای ته ورسیده. دا ښځې یا د سلطان میرمنې یا لوڼې وې، چې د حسکي سلطان یا والید سلطان (د سلطان میندې ) په نوم پیژندل کیدې. په سیاست کې لاسوهنه د حرم سلطان چې د سلطان قانوني میرمن لخوا پیله شوه :حرم سلطان]] د سلیمان سره، نوربانو سلطان د سلیم دوهم سره، صفیه سلطان د مراد دریم سره، او کوسم سلطان د احمد لومړي سره وادونه وکړل او سیاست کې یې لاسوهنې وکړې.
په دې موده کې، هسکي سلطان او والید سلطان اکثرا له سیاسي او ټولنیز نفوذ څخه برخمن وو چې دوی ته یې اجازه ورکړه چې د امپراتورۍ په ورځني چارو کې نفوذ وکړي، او همدارنګه خیریه کارونه وکړي، او د لوړو ځایونو لکه د لوی هسکي سلطان جومات کمپلیکس، او د ایمینو په ولسوالۍ کې د مشهور والید سلطان جومات، چې د نوي جومات په نوم هم پیژندل کیږي. [۱]
تاریخي مثالونه
[سمول]دا د عثماني امپراتورۍ لپاره یو نوی پړاو و، خو دا بې ساري نه و، ځکه چې د سلجوقي واکمنانو ، د عثمانیانو مخکیني واکمنانو، شریفو ښځو ته اجازه ورکړه چې په عامه پالیسۍ او اداره کې فعال رول ولوبوي، سره له دې چې د ځینو نارینه چارواکو یې مخالفت کاوه . [۲]
په څوارلسمه پیړۍ کې، د عثماني امپراتورۍ د پراخېدو سره په حکومت کې د ښځو رول کم شو. ډیری سلطانانو غوره وګڼله چې، د سلاکارانو، وزیرانو او مذهبي مشرانو سره مشوري وکړي کله چې پوځ نوي سیمې فتح کړې. د پنځلسمې پیړۍ راهیسې، عثماني دولت د ځوانو شهزادګانو او د هغوی میندې د اناتولیا په ترابزون، مانیسا او اماسیا کې ولایتي مرکزونو ته د لیږلو پالیسي غوره کړه. دې پالیسۍ ښځې د حکومت له لوړو پوړونو سره د هر هغه ځای څخه لرې وساتلې چیرې چې دوی کولی شي ریښتینی، اغیزمن ځواک وکاروي. سربیره پردې، د ورور وژنې عمل - په کوم کې چې یو نوی سلطان به خپل ټول وروڼه د خپل تخت د خوندي کولو لپاره اعدامول - د شهزادګانو میرمنې او میندې په خپلو میړونو باندې لا ډیرې تړلې کیدي.
- ↑ Kumar, ed. (2017). Encyclopedia of World Biography. Farmington Hills, MI: Gale. pp. 305–306. ISBN 9781410324139.
- ↑ Lambton, Ann (1988). Continuity and Change in Medieval Persia. Bibliotheca Persica. ISBN 0887061338.