د تالقان سیند

د تالقان سیند /  (Də Tālqān Sīnd / Taloqan River)    

  د تالقان سیند د افغانستان په شمال ختیځ کې د یو له مهمو سرچینو څخه دی چې د امو سیند د حوزې یوه برخه جوړوي. دا سیند د هندوکش له لړۍ څخه سرچینه اخلي او د تالقان ښار او د هغې شاوخوا کرنیزو ځمکو په خړوبولو کې بنسټیز رول لري. د جغرافيايي موقعیت له مخې دا سیند د تخار د اقتصاد او کرنې شریان ګڼل کېږي. د تالقان سیند هایدولوژیکي جوړښت د څو کوچنیو سیندونو له یوځای کېدو څخه رامنځته کېږي چې مهمې سرچینې یې د ورسج او فرخار له درو څخه راځي. د سیند اوبه د کال په اوږدو کې د واورو د ویلې کېدو له امله بدلون مومي چې د پسرلي په موسم کې یې کچه لوړېږي او په اوړي کې د کرنې لپاره په زیاته پیمانه کارول کېږي. د سیند دا تګلوری نه یوازې د اوبو لګولو لپاره ګټور دی بلکې د سیمې د ځمکې لاندې اوبو په تغذیه کې هم مهم رول لري. له اقتصادي پلوه د تالقان سیند د تخار ولایت په زرګونو جریبه ځمکه خړوبوي چې پکې د وریژو، غنمو او میوو باغونه شامل دي. په تېرو کلونو کې د دې سیند پر غاړو د تحکیماتو او د اوبو د مدیریت لپاره بېلابېلې پروژې پلې شوي ترڅو د موسمي سیلابونو د زیان مخه ونیول شي او اوبه په سمه توګه وویشل شي. د سیند په اوږدو کې جوړ شوي کانالونه د تالقان ښار د زرغونتیا او د سیمې د خلکو د معیشت اصلي سرچینه ده. د چاپېریال ساتنې له نظره د تالقان سیند د سیمې په ایکوسیستم کې د پام وړ اغېز لري. د سیند غاړې د بېلابېلو نباتاتو او مرغانو لپاره یو خوندي ځای رامنځته کړی دی. په اوسني وخت کې د اقلیم بدلون او د بارانونو کمښت د سیند پر اوبو منفي اغېز کړی چې د اوبو د مدیریت عصري سیسټمونو ته اړتیا ډېروي ترڅو د راتلونکي وچکالۍ مخنیوی وشي.

سرچینې

Penzl, Herbert (1955). A Grammar of Pashto. Washington, D.C.: American Council of Learned Societies. Morgenstierne, Georg (1927). An Etymological Vocabulary of Pashto. Oslo: Oslo University Press.