د آسيايي فوټبال کانفېډرېشن

د آسیا د فوټبال کنفدراسیون (AFC) د آسیا په ډیری هیوادونو کې د فوټبال، فوټسال او ساحلي فوټبال اداره کوونکې اداره ده. دا کنفدراسیون ۴۷ غړي هیوادونه لري، چې مرکزي دفتر یې د مالیزیا په کوالالمپور کې دی، خو ځینې اسیایي هیوادونه لکه اذربایجان، ګرجستان، قزاقستان، ترکیه، روسیه، قبرص، ارمنستان او اسراییل، چې په UEFA کې دي، د دې سازمان برخه نه ګڼل کیږي. له بلې خوا، آسټرالیا، چې پخوا د فوټبال په نړیوال فدراسیون کې شامله وه، په ۲۰۰۶ کال کې د آسیا د فوټبال کنفدراسیون سره یوځای شوه؛ سربیره پردې، په ارام سمندر کې موقعیت لرونکي دوه هیوادونه، ګوام او شمالي ماریانا ټاپوګان، چې د امریکا سیمې دي، د AFC غړي دي. هانګ کانګ او مکاو، که څه هم خپلواک هیوادونه نه دي (دواړه د چین ځانګړي اداري سیمې دي)، هم د AFC غړي دي. شیخ سلمان له ۲۰۱۳ کال راهیسې د دې کنفدراسیون مشر دی.

تاریخ

د اسیا د فوټبال کنفدراسیون د ۱۹۵۴ کال د می په ۸مه نېټه تاسیس شو. افغانستان، برما (میانمار)، د چین جمهوریت (تایوان)، هانګ کانګ، ایران، هند، اسراییل، اندونیزیا، جاپان، سویلي کوریا، پاکستان، فیلیپین، سینګاپور او سویلي ویتنام د دې کنفدراسیون لومړني غړي وو. [5][6]

د آسیا د ښځو د فوټبال کنفدراسیون (AWF) د AFC یوه برخه وه چې په آسیا کې یې د ښځو فوټبال اداره کاوه. دا کنفدراسیون په جلا توګه د ۱۹۶۸ کال په اپریل کې د تایوان، هانګ کانګ، مالیزیا او سینګاپور په څیر هیوادونو په یوه غونډه کې تاسیس شو. په ۱۹۶۸ کال کې، ALFC د AFC سره یوځای شو. [7] د آسیا د فوټبال کنفدراسیون له ۱۹۷۵ کال راهیسې د AFC د ښځو جام تنظیموي، او همدارنګه هڅه کوي چې د AFC د ۱۹ کلنو ښځو اتلولي او د AFC د ۱۷ کلنو ښځو اتلولي په ښه توګه تنظیم کړي.

فرعي کټګورۍ

د AFC ۴۷ غړي هېوادونه لري، چې په پنځو برخو وېشل شوي دي.

• د ختیځې آسیا څخه ۱۰ غړي

• د منځنۍ اسیا څخه ۶ غړي

• د جنوب ختیځې آسیا څخه ۱۲ غړي

• د لوېدیځې اسیا څخه ۱۲ غړي

• د جنوبي اسیا څخه ۷ غړي

کد	فدراسیون	ملي لوبډلې	تاریخ بنسټ ایښودل	د غړیتوب نیټه په فیفا کې	د غړیتوب نیټه په AFC کې	په AFC کې غړیتوب
BHR	بحرین	(م، ز)	۱۹۵۷	۱۹۶۸	۱۹۶۹	هو
IRQ	عراق	(م، ز)	۱۹۴۸	۱۹۵۰	۱۹۷۰	هو
JOR	اردن	(م، ز)	۱۹۴۹	۱۹۵۶	۱۹۷۰	هو
KUW	کویت	(م، ز)	۱۹۵۲	۱۹۶۴	۱۹۶۴	هو
LIB	لبنان	(م، ز)	۱۹۳۳	۱۹۳۶	۱۹۶۴	هو
OMA	عمان	(م، ز)	۱۹۷۸	۱۹۸۰	۱۹۸۰	هو
PLE	فلسطین	(م، ز)	۱۹۲۸	۱۹۹۵	۱۹۹۵	هو
QAT	قطر	(م، ز)	۱۹۶۰	۱۹۷۲	۱۹۷۴	هو
KSA	عربستان سعودی	(م، ز)	۱۹۵۶	۱۹۵۶	۱۹۷۲	هو
SYR	سوریه	(م، ز)	۱۹۳۶	۱۹۳۷	۱۹۷۰	هو
UAE	امارات متحده عربی	(م، ز)	۱۹۷۱	۱۹۷۴	۱۹۷۴	هو
YEM	یمن	(م، ز)	۱۹۶۲	۱۹۸۰	۱۹۸۰	هو
د مرکزي آسیا د فوټبال فدراسیون (CAFA)
AFG	افغانستان	(م، ز)	۱۹۳۳	۱۹۴۸	۱۹۵۴	هو
IRN	ایران	(م، ز)	۱۹۲۰	۱۹۴۸	۱۹۵۴	هو
KGZ	قرقیزستان	(م، ز)	۱۹۹۲	۱۹۹۴	۱۹۹۳	هو
TJK	تاجیکستان	(م، ز)	۱۹۳۶	۱۹۹۴	۱۹۹۳	هو
TKM	ترکمنستان	(م، ز)	۱۹۹۲	۱۹۹۴	۱۹۹۳	هو
UZB	ازبکستان	(م، ز)	۱۹۴۶	۱۹۹۴	۱۹۹۳	هو
د جنوبي اسیا د فوټبال فدراسیون (SAFF)
BAN	بنگلادش	(م، ز)	۱۹۷۲	۱۹۷۶	۱۹۷۳	هو
BHU	بوتان	(م، ز)	۱۹۸۳	۲۰۰۰	۱۹۹۳	هو
IND	هند	(م، ز)	۱۹۳۷	۱۹۴۸	۱۹۵۴	هو
MDV	مالدیو	(م، ز)	۱۹۸۲	۱۹۸۶	۱۹۸۴	هو
NEP	نپال	(م، ز)	۱۹۵۱	۱۹۷۲	۱۹۵۴	هو
PAK	پاکستان	(م، ز)	۱۹۴۷	۱۹۴۸	۱۹۵۴	هو
SRI	سریلانکا	(م، ز)	۱۹۳۹	۱۹۵۲	۱۹۵۴	هو
د ختیځې آسیا د فوټبال فدراسیون (EAFF))
CHN	چین	(م، ز)	۱۹۲۴	۱۹۳۱	۱۹۷۴	هو
GUM	گوام	(م، ز)	۱۹۷۵	۱۹۹۶	۱۹۹۱	هو
HKG	هنگ کنگ	(م، ز)	۱۹۱۴	۱۹۵۴	۱۹۵۴	هو
JPN	ژاپن	(م، ز)	۱۹۲۱	۱۹۲۱	۱۹۵۴	هو
PRK	کره شمالی	(م، ز)	۱۹۴۵	۱۹۵۸	۱۹۷۴	هو
KOR	کره جنوبی	(م، ز)	۱۹۲۸	۱۹۴۸	۱۹۵۴	هو
MAC	ماکائو	(م، ز)	۱۹۳۹	۱۹۷۸	۱۹۷۸	کينډۍ:No
MNG	مغولستان	(م، ز)	۱۹۵۹	۱۹۹۸	۱۹۹۳	هو
NMI	جزایر ماریانای شمالی	(م، ز)	۲۰۰۵	ن/م	۲۰۰۹	کينډۍ:No
TPE	تایوان	(م، ز)	۱۹۳۶	۱۹۵۴	۱۹۵۴	هو
د جنوب ختیځې آسیا د فوټبال فدراسیون (ASEAN) (AFF)
AUS	استرالیا	(م، ز)	۱۹۶۱	۱۹۶۳	۲۰۰۶	هو
BRU	برونئی	(م، ز)	۱۹۵۹	۱۹۷۲	۱۹۶۹	هو
CAM	کامبوج	(م، ز)	۱۹۳۳	۱۹۵۴	۱۹۵۴	هو
IDN	اندونزی	(م، ز)	۱۹۳۰	۱۹۵۲	۱۹۵۴	هو
LAO	لائوس	(م، ز)	۱۹۵۱	۱۹۵۲	۱۹۶۸	هو
MAS	مالزی	(م، ز)	۱۹۳۳	۱۹۵۴	۱۹۵۴	هو
MYA	میانمار	(م، ز)	۱۹۴۷	۱۹۴۸	۱۹۵۴	هو
PHI	فیلیپین	(م، ز)	۱۹۰۷	۱۹۳۰	۱۹۵۴	هو
SIN	سنگاپور	(م، ز)	۱۸۹۲	۱۹۵۲	۱۹۵۴	هو
THA	تایلند	(م، ز)	۱۹۱۶	۱۹۲۵	۱۹۵۴	هو
TLS	تیمور شرقی	(م، ز)	۲۰۰۲	۲۰۰۵	۲۰۰۲	هو
VIE	ویتنام	(م، ز)	۱۹۶۰	۱۹۶۴	۱۹۷۸	هو

پخواني غړي

• اسراییل ۱۹۵۴–۱۹۷۴؛ په ۱۹۹۴ کال کې، دا د AFC سیالیو څخه لرې شو او د کویت لخوا د ۱۷ موافقو، ۱۳ مخالفو او ۶ غیر حاضرو رایو په پایله کې د UEFA سره یوځای شو. [حواله اړینه ده]

• نیوزیلینډ ۱۹۶۴؛ په ۱۹۶۶ کې د اوشینیا فوټبال کنفدراسیون سره یوځای شو.

• قزاقستان ۱۹۹۳-۲۰۰۲؛ دا په ۲۰۰۲ کال کې د UEFA غړی شو.

• جنوبي یمن ۱۹۷۲-۱۹۹۰؛ د شمالي یمن سره په یوځای کیدو سره، دوی د یمن فوټبال ټولنه جوړه کړه.

سیالۍ

نړیوال

د AFC اداره د آسیا کپ، د آسیا د ښځو کپ، او د آسیا د پیوستون کپ د تنظیم مسؤلیت لري، چې دا درې واړه ټورنمنټونه په هرو څلورو کلونو کې ترسره کیږي. AFC د آسیا د فوټسال اتلولي، د آسیا د ساحلي فوټبال اتلولي، د ټولو کچو او عمرونو ځوانانو اتلولۍ، او د نارینه وو د فیفا نړیوال جام، د ښځو د فیفا نړیوال جام او د دوبي د اولمپیک لوبو لپاره د آسیا د کوالیفای سیالیو تنظیم هم کوي.

د AFC نړیوالو سیالیو سربیره، د AFC هره سیمه (سیمه ایز فدراسیون) د ملي ټیمونو لپاره خپل اتلولۍ لري، چې پکې شامل دي: د ختیځې آسیا اتلولي، د سویلي آسیا اتلولي، د ASEAN اتلولي، د لویدیځې آسیا اتلولي، او د مرکزي آسیا د فوټبال کنفدراسیون (CAFC).

کلب

د AFC غوره کلب اتلولي د AFC ایلیټ لیګ دی، چې د 2002-03 فصل کې پیل شو (د AFC کلب کپ او AFC کپ د AFC اتلانو لیګ په نوم بدل شو) او د هر هیواد څخه له 1 څخه تر 4 غوره ټیمونه لري (د ټیمونو شمیر د هر هیواد په درجه بندۍ پورې اړه لري او کولی شي په مطابق یې زیات یا کم شي)، پدې سیالۍ کې یوازې د آسیا غوره ټیمونه شامل دي.

دوهمه لوړه سیالي د AFC کپ ده، چې په 2004 کې د AFC لخوا پیل شوه. دریمه سیالي د آسیا د ولسمشر کپ دی، چې په ۲۰۰۵ کال کې پیل او په ۲۰۱۵ کال کې پای ته ورسېده.

د ښځو لپاره لومړۍ کلبي سیالۍ د AFC د ښځو اتلولۍ لیګ دی.

د اسیا فوټبال کنفدراسیون د اسیا فوټبال کلبونو لپاره د اسیا فوټبال اتلولیو لیګ تر سرلیک لاندې هر کال سیالۍ هم تنظیموي.

په ۲۰۲۴ کال کې لوی بدلونونه

د آسیا د فوټبال کنفدراسیون په خپلو فرعي سیالیو کې بدلونونه راوستي دي. د آسیا د فوټبال کنفدراسیون (AFC) د سیالیو کمیټې غونډه د جمعې په ورځ، د جون په ۲۴مه، ۲۰۲۴ کال کې د متحده عربي اماراتو په العین کې ترسره شوه. د غړو د پریکړې له مخې، د آسیا د ۲۳ کلونو څخه کم عمره اتلولۍ د هرو دوو کلونو پرځای په هرو څلورو کلونو کې ترسره کیږي. په دې توګه، د آسیایي هیوادونو هیله مند ټیمونه به له ۲۰۲۸ کال څخه یوازې د اولمپیک په سیالیو کې د زاړه براعظم لپاره د ونډې ټاکلو لپاره د یو بل په وړاندې سیالي وکړي. همدارنګه، د فوټبال د نړیوال فدراسیون (فیفا) د وروستۍ پریکړې په رڼا کې چې هر کال د ۴۸ ټیمونو سره د ۱۷ کلونو څخه کم عمره نړیوال جام ترسره کوي، د ۱۷ کلونو څخه کم عمره آسیایي فوټبال اتلولي به هم هر کال ترسره شي. د کوربه هېواد پرته، د آسیا براعظم به په دې ټورنمنټ کې اته کوټې ولري. همدارنګه، د ۲۰۲۵ کال د اسیا د ۲۰ کلنو ځوانانو اتلولۍ کوربه توب چین ته ورکړل شو، او سعودي عربستان د ۲۰۲۵ کال د اسیا د ۱۷ کلنو ځوانانو اتلولۍ کوربه توب په غاړه واخیست. د آسیایي کلب سیالیو کې د وروستیو بدلونونو له امله، د AFC اتلانو لیګ فاینل لپاره اړتیاوې به د AFC ایلیټ لیګ فاینل لپاره پلي شي. د AFC اتلانو لیګ لپاره د ننوتلو شرایط (د فاینل پرته) به د ایلیټ لیګ لپاره هم پلي شي (د فاینل پرته). د آسیا د کلب فوټبال د دوهمې درجې (د آسیا اتلانو لیګ ۲) او د AFC CUP سیالیو اړتیاوې به د دریمې درجې سیالیو (AFC چیلنج لیګ) لپاره په پام کې ونیول شي. [1]

د فوټسال سیالیو په اړه، په اوردیبهشت ۱۴۰۳ (می ۲۰۱۴) کې پریکړه وشوه چې د آسیا د ښځو د فوټسال اتلولۍ به د ۷ کلونو وقفې وروسته په ۲۰۲۵ کې ترسره شي. د نارینه وو او ښځو دواړه سیالۍ به د هرو دوو کلونو پرځای په هرو څلورو کلونو کې ترسره شي، او د نړیوال جام کوالیفای سیالۍ به جلا وي. د نارینه وو د کلب فوټسال سیالیو بیا پیلولو او د ښځو د کلب فوټسال سیالیو پیلولو په اړه بحثونه روان دي.

اوسني اتلان

د سیالۍ نومونه	کال	اتل	دوهم مقام	راتلونکې دوره
ملي سیالۍ
د اسیا جام	۲۰۲۳	قطر	اردن	۲۰۲۷
مسابقات فوتبال زیر ۲۳ سال آسیا	۲۰۲۴	جاپان	ازبکستان	۲۰۲۶
جام ملت‌های زیر ۲۰ سال آسیا	۲۰۲۳	ازبکستان	عراق	۲۰۲۵
جام ملت‌های زیر ۱۷ سال آسیا	۲۰۲۳	جاپان	سویلي کوریا	۲۰۲۵
جام ملت‌های فوتسال آسیا	۲۰۲۴	ایران	ژاپن	۲۰۲۶
جام ملت‌های فوتبال ساحلی آسیا	۲۰۲۳	ایران	ژاپن	۲۰۲۵
رقابت‌های باشگاهی
لیگ نخبگان آسیا	۲۰۲۴_۲۰۲۳	العین	یوکوهاما مارینوس	۲۰۲۵_۲۰۲۴
لیگ دو قهرمانان آسیا	۲۰۲۴_۲۰۲۳	سنترال کوست مارینرز	العهد	۲۰۲۵_۲۰۲۴
رقابت‌های ملی (زنان)
جام ملت‌های زنان آسیا	۲۰۲۲	کينډۍ:Fbw	کينډۍ:Fbw	۲۰۲۶
مسابقات فوتبال زیر ۲۰ سال زنان آسیا	۲۰۲۴	کره شمالی	ژاپن	۲۰۲۶
مسابقات فوتبال زیر ۱۷ سال زنان آسیا	۲۰۱۹	کره شمالی	ژاپن	۲۰۲۶