خووله
خووله انګليسي ژبه: Sweat د انسان او ډېرو نورو ژووو د بدن هغه طبیعي فزیولوژیک بهیر دی چې د بدن د تودوخې د تنظیم، د مالګو د توازن د ساتلو، د زهرجنو موادو د ایستلو او د پوستکي د رطوبت د برابرولو لپاره ترسره کېږي. خووله د پوستکي د خولو د غدو له خوا تولیدېږي او د بدن د داخلي تودوخې د کنټرول لپاره حیاتي ارزښت لري. د خولې د تولید هر ډول ګډوډي د بدن په تودوخې، انرژۍ، هاضمې، اعصابو او د ژوند په کیفیت مستقیم اغېز کوي.
خووله د خپل جوړښت له مخې د اوبو، مالګو (په ځانګړي ډول سوډیم او کلوراید)، لږ مقدار یوریا، امونیا، لاکټېټ، منرالونو او د بدن د میتابولیزم د پاتې شونو څخه جوړه ده. د خولې اصلي دنده د بدن د تودوخې کمول دي. کله چې د بدن داخلي تودوخه لوړه شي، د پوستکي د خولو غدې فعالېږي او اوبه د پوستکي سطحې ته رسېږي. د دې اوبو د تبخیر په وسیله بدن یخېږي او د تودوخې توازن ساتل کېږي.
د خولې غدې په دوو ډولونو وېشل کېږي: ایکراین غدې او اپوکراین غدې. ایکراین غدې د بدن په ټولو برخو کې شتون لري او د تودوخې د تنظیم لپاره کار کوي. اپوکراین غدې د بغل، د تناسلي سیمې او د بدن د ځانګړو برخو په پوستکي کې موقعیت لري او د احساساتو، فشار او هورموني بدلونونو په وخت کې فعالېږي. د اپوکراین غدو خوله د باکتریاوو له امله بوی پیدا کوي، ځکه د دې غدو مواد د پوستکي د باکتریاوو لپاره د خوړو سرچینه ګرځي.
خووله د بدن د دفاعي سیستم یوه برخه هم ده. د خولې په ترکیب کې داسې انزایمونه او مالګې شتون لري چې د ځینو باکتریاوو د ودې مخه نیسي. د خولې د تبخیر له امله د پوستکي سطحه پاکېږي او د بدن د رطوبت توازن ساتل کېږي. د خولې کمښت د بدن د تودوخې د زیاتوالي، د پوستکي د وچوالي، د عضلاتو د کمزورۍ او د تودوخې د ګواښ لامل کېږي.
د خولې زیاتوالی چې هایپرهایډروسیس بلل کېږي، د اعصابو د زیات فعالیت، د هورموني بدلونونو، د فشار، د تودوخې، د ناروغیو او د جنیټیکي عواملو له امله رامنځته کېږي. د خولې کمښت چې هایپوهیدروسیس نومېږي، د پوستکي د ناروغیو، د اعصابو د زیان، د درملو د اغېزو او د بدن د اوبو د کمښت له امله رامنځته کېږي. د خولې د بوی زیاتوالی د اپوکراین غدو د فعالیت، د باکتریاوو د زیاتوالي، د خوړو د ډول، د هورمونونو او د حفظ الصحې د کچې پورې تړلی دی.
خووله د احساساتو په بیان کې هم رول لري. د وېرې، فشار، شرم، خوښۍ او غوسې په وخت کې د بدن د اعصابو سیستم فعالېږي او د خولې غدې تحریک کېږي. د همدې لپاره د احساساتي حالتونو په وخت کې د لاسونو، تندي او بغل خوله زیاتېږي.
په پای کې، خووله د انسان د بدن هغه طبیعي، حیاتي او څو اړخیز بهیر دی چې د تودوخې د تنظیم، د بدن د پاکوالي، د مالګو د توازن، د پوستکي د رطوبت او د داخلي توازن د ساتلو لپاره اړین دی. د خولې د تولید هر ډول ګډوډي د بدن په ټولو سیستمونو مستقیم اغېز کوي، او د دې بهیر ساتنه د روغ ژوند لپاره مهمه ده.
اړوند موضوعات
[سمول]سرچینې
[سمول]- https://www.britannica.com/science/sweat
- https://www.healthline.com/health/sweating
- https://ps.wikipedia.org/wiki/پښتو_ويکيپېډيا