خرم سلطان
| خرم شاه سلطان | |
|---|---|
| د شخص مالومات | |
| مړینه | 15 اپريل 1558 [۱] او 15 اپريل کال 1561 [۲] د طوپقاپي ماڼۍ [۳]، استانبول [۴] |
| تابعیت | |
| دين | اسلام [۵][۶] |
| ميړه | سلیمان ۱ (۱۵۳۴–۱۵ اپريل ۱۵۵۸)[۷] |
| اولاد | سلطان سلیم (دویم) [۷] |
| کورنۍ | د عثمانیانو لړۍ |
| عملي ژوند | |
| کار/مسلک | ليکوال [۵][۶] |
| مورنۍ ژبه | عثماني تورکي ژبه [۵] |
| کاروونکې ژبه | تورکي ژبه [۵][۶]، پارسي ژبه [۵]، عربي ژبه [۵]، عثماني تورکي ژبه [۵][۶] |
| سمول |
|
خرسلطان (ترکي: حریم سلطان، عثماني ترکي: خرّم سلطان، چې معنی یې "خوشحاله" یا "خوشحاله" ده)، چې د روکسیلانا (اوکراییني: Роксолана) په نوم هم پیژندل کیږي، د عثماني سلطان سلیمان عاليشان میرمن او د هغه د زوی او ځای ناستي سلطان سلیم دویم مور وه او لومړۍ میرمن وه چې د عثماني امپراتورۍ کې د حسکي سلطان لقب یې درلود. د ۱۵۰۵ کال په شاوخوا کې زیږیدلې او د اپریل په ۱۵، ۱۵۵۸ کې مړه شوي. حریم د عثماني تاریخ کې یو له خورا اغیزمنو میرمنو څخه ګڼل کیږي او د هغو مشهورو میرمنو په لړۍ کې لومړۍ وه چې د " ښځو د سلطنت دورې " په نوم پیژندل شوي ددی دورې په جریان کې یې مخکښ رولونه لوبولي دي.
حریم د سلطان حرم ته ننوته او ورو ورو یې حیثیت لوړ شو تر دي چې هغه د سلطان سلیمان د خوښې میرمن شوه، چا چې هغې ته د "خرم" نوم ورکړ، چې معنی یې "خوښ او محبوبه" ده. سلطان هغه آزاده کړه او په رسمي ډول یې ځانته واده کړ، چې د عثماني تاریخ یوه بیلګه وه، ځکه نورو سلطانانو به وینځو سره یوازي د اولاد پیدا کولو لپاره اړیکه نیوله
حریم د عثماني سلطان لومړۍ میرمن وه چې د سلطانه حریم لقب ورکړل شو، دا لقب په ځانګړي ډول د هغې لپاره رامینځته شوی و. هغه د خپل ژوند په اوږدو کې د سلطان تر څنګ پاتې شوه، له هغه سره یې قوي او نږدې احساساتي اړیکه درلوده، او لږترلږه شپږ ماشومان یې زیږولي، په شمول د راتلونکي سلطان سلیم دویم چې هغه یې د ټولو راتلونکو عثماني سلطانانو او د واکمنې کورنۍ د اولادونو مستقیمه انا ګرځولې تر نن ورځې پورې. د پام وړ خبره دا ده چې هغې پنځه زامن زیږولي، چې د عثماني دود په ښکاره ډول ماتوي چې هره میرمن یې یوازې یو زوی ته محدوده وه ترڅو په ماڼۍ کې د واک توازن وساتي.
ځینې تاریخ پوهان سلطانه خرم د ډیرو خیریه مرستو د سرپرستې په توګه او د خپل میړه تر شا د دریدو په توګه یادوې ، چې د هغې لاسته راوړنو د عثماني سلطانانو په لیکه کې په یو ځانګړي مقام کې ځای پر ځای کوي په هرصورت، نور تاریخ پوهان هغه د " حرم سلطنت " مفهوم دننه د لویو خونړیو او سیاسي پیښو مسؤله ګڼي.
خرم د ' روهاتين په نوم ښار کې زیږیدلی و روهاتین ( [۱] )پولنډیانو لخوا کنټرول کیږي [۸] ( سټالین دا په 1939 کې اوکراین سره ضمیمه کړه). باور کیږي چې د هغې پلار د روسیې ارتودوکس پادری و. [۹] په 1520 کې، هغه د کریمیا تاتارانو لخوا په ټاپووزمه کې د دوی د معمول بریدونو په جریان کې وتښتول شوه او د سلطان سلیمان په ماڼۍ کې د غلامې په توګه وپلورل شوه. هلته، حریم خپل ژوند د سلطان په ماڼۍ کې د غلامې په توګه پیل کړ، او وروسته یې اسلام قبول کړ.
نومونه
[سمول]د حریم د دورې سره معاصر عثماني سرچینې د هغې بشپړ نوم نه یادوي، او په دې حقیقت سره راضي دي چې هغه حریم حسکي سلطان ده ، چیرې چې حریم دا: خوشحاله یا خوښي معنی لري، [۱۰] او دا یو نوم دی چې بیرته خپل فارسي ریښې (خرم) ته ځي، پداسې حال کې چې حسکي - یا حسکي - سلطان - یو عثماني لقب دی چې د سلطان مشرې میرمنې ته اشاره کوي، او لومړی یې چې دا ترلاسه کړ حریم سلطان وه.
د شهزاده مصطفی وژنه
[سمول]پر هغې تور دی چې سلطان یې د خپل زوی او وارث مصطفی پر وړاندې وهڅاوه چې د عثماني تخت د نیولو لپاره د خپل زوی سلیم لپاره لاره هواره کړي. هغې سره د هغې د لور مهریمه میړه، لوی وزیر رستم پاشا مرسته وکړه، چا چې د مصطفی د فارس په لور د پوځي کمپاین د رهبري کولو فرصت واخیست ترڅو سلطان ته ولیکي، او ادعا یې وکړه چې د هغه زوی، د خپلو پلویانو په مرسته، د کودتا کولو اراده لري. په ۱۵۵۳ کال کې، سلطان فارس ته سفر وکړ او خپل زوی یې خپلې خیمې ته راوغوښت، چیرې چې یې سمدلاسه د ورېښمو په تار سره ووژل [۱۱]د وریښمو په تار د لوړ شخصیتونو وژنه یو عثماني دود و.
سرچینې
[سمول]ن
- ↑ The Oxford Encyclopedia of Women in World History: 4 Volume Set — خپرېدونېټه: ۲۲ اپريل ۲۰۲۳ — ليکوال: Bonnie G. Smith — ورځپاڼه: 4 — پاڼه: 517 — خپروونکی: Oxford University Press — خپرولونېټه: ۲۰۰۸ — ISBN 978-0195148909
- ↑ NL CR AUT پېژند: https://aleph.nkp.cz/F/?func=find-c&local_base=aut&ccl_term=ica=jn20000701536 — خپرېدونېټه: ۸ جون ۲۰۲۲
- ↑ دوتنې ټوليزه پېژندنه: https://d-nb.info/gnd/119171538 — خپرېدونېټه: ۱۴ اگست ۲۰۱۵ — سرليک: Gemeinsame Normdatei — منښتلیک: Creative Commons CC0 License
- ↑ NL CR AUT پېژند: https://aleph.nkp.cz/F/?func=find-c&local_base=aut&ccl_term=ica=jn20000701536 — خپرېدونېټه: ۲۷ سېپتمبر ۲۰۲۵
- ↑ ۵٫۰ ۵٫۱ ۵٫۲ ۵٫۳ ۵٫۴ https://islamansiklopedisi.org.tr/hurrem-sultan
- ↑ ۶٫۰ ۶٫۱ ۶٫۲ ۶٫۳ https://islamansiklopedisi.org.tr/http://www.wikidata.org/.well-known/genid/8bb9bb88649e8a3543bfec0a9c753329
- ↑ ۷٫۰ ۷٫۱ https://www.britannica.com/biography/Roxelana
- ↑ Afshan (2008). The Oxford Encyclopedia of Women in World History (in انګليسي). Oxford University Press. doi:10.1093/acref/9780195148909.001.0001/acref-9780195148909-e-472. ISBN 978-0-19-514890-9. خوندي شوی له the original on 2019-05-11.
- ↑ Elizabeth (2011-09-01). Mistresses: A History of the Other Woman (in انګليسي). Overlook. ISBN 978-1-59020-876-2. خوندي شوی له the original on 2020-03-29.
- ↑ Lua error د چلنوال:Cite_Q په 351 کرښه کې: attempt to call upvalue 'getPropOfProp' (a nil value).
- ↑ Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs namedقازان
انځورتون
[سمول]- مخونه د غبرګونيزي تيروتنې سره
- سکريپټ تېروتنې لرونکي مخونه
- ليکنې چې ويوکي په انګليسي
- ليکنې چې ويوکي په جرمني
- مخونه د اي اس بي ان جادوګر لينکونو سره
- 1558ز مړينې
- 15 اپريل مړينې
- ويکيډاټا سرچينې لرونکي مخونه
- 1561ز مړينې
- ځانګړتياوو لرونکي مخونه P570
- ځانګړتياوو لرونکي مخونه P20
- ځانګړتياوو لرونکي مخونه P140
- ځانګړتياوو لرونکي مخونه P26
- ځانګړتياوو لرونکي مخونه P40
- ځانګړتياوو لرونکي مخونه P53
- ځانګړتياوو لرونکي مخونه P106
- ځانګړتياوو لرونکي مخونه P103
