خبرې اترې:ايران کې جنسي تېری او د هغې مجازات
سکالو ورگډولپه ايران کې د جنسي تېري او د هغه مجازات
په ايران کې جنسي تېری يو جدي جنايي جرم بلل کېږي او د اسلامي جزا قانون له مخې پرې سختې سزاګانې لګېږي. دا جرم د زنا به عنف تر عنوان لاندې تعريف شوی، يعنې جنسي عمل د زور، تهديد يا پرته له رضايت څخه ترسره شي.
قانوني چوکاټ
د ايران د جزا قانون له مخې، جنسي تېری هغه وخت ثابتېږي چې يو شخص د بل چا سره د زور، تهديد يا فريب له لارې جنسي اړيکه ونيسي. د اسلامي فقهې له مخې دا ډول عمل د «زنا به عنف» په نوم يادېږي او له رضايتمحوره زنا څخه جلا دی.
قانوني جزايي چوکاټ
که جنسي تېری په محکمه کې ثابت شي، مجازات يې ډېره سخته ده. د اسلامي جزا قانون له مخې:
اصلي سزا د زنا به عنف مرتکب ته اعدام (مرګ سزا) ده.
که ثبوت بشپړ نه وي خو جرم په جزوي توګه ثابت شي، قاضي کولای شي تعزيري بند ورکړي.
که قرباني نابالغه وي، سزا نوره هم درنه ده او د اعدام حکم پرې عملي کېږي.
د ثبوت بېلګې او لارې
په ايران کې د جنسي تېري د ثبوت لپاره د اسلامي شريعت اصول عملي کېږي. دا لارې عموماً لاندې برخې لري:
1د څلورو شاهدانو شهادت (چې عمل يې په خپلو سترګو ليدلی وي) 2 د مرتکب اعتراف 3عدلي او طب شواهد لکه د DNA ازموينه يا د طبي راپورونه
په ډېری مواردو کې، د شاهدانو يا اعتراف نشتون د قربانيانو لپاره د عدالت تر لاسه کول ستونزمن کړي، ځکه ډېرې قضيې د ناکافي ثبوت له امله رد کېږي.
ټولنيز او حقوقي بحثونه
په ايران کې د جنسي تېري موضوع له ټولنيزو، مذهبي او حقوقي پلوه حساسه ده. د بشري حقونو سازمانونه وايي چې د ثبوت د سختو شرايطو له امله ډېرې قربانۍ عدالت ته نه رسي. همدارنګه د حجاب، جنسي چلند او د ښځو د حقوقو په اړه ټولنيز فشارونه د قربانيانو د شکايت کولو پروسه نوره هم محدوده کوي.
نړيوال غبرګون
نړيوالو بشري حقونو سازمانونو لکه عفو بينالملل او د بشر د حقونو نړيوال سازمان (Human Rights Watch) له ايران څخه غوښتي چې د جنسي تېري قوانين اصلاح کړي، د عدالت لاسرسی اسانه کړي، او د قربانيانو د ملاتړ ميکانيزمونه پياوړي کړي.
سرچينې
1 د اسلامي قانون جزا، تصويب ۱۳۹۲ هـ ش.
2 راپورونه د عفو بينالملل په اړه د جنسي تاوتريخوالي قضيې په ايران کې.
3 Human Rights Watch Reports on Iran (2023–2024).
4 د ايران د جزا قانون رسمي متن ( د عدلي وزارت).
ايران کې جنسي تېری او د هغې مجازات په اړه شننه پيل کړئ
خبرو اترو مخونه هغه ځايونه دي چې خلک پکې د ويکيپېډيا منځپانگې ښه کولو لپاره شننه کوي.تاسو کولی شئ دا مخ د نورو سره د ايران کې جنسي تېری او د هغې مجازات د ښه کولو په اړه د شننې لپاره وکاروئ.