منځپانگې ته ورتلل

جینومیک

د ويکيپېډيا، وړیا پوهنغونډ له خوا

جینومیک د بیولوژۍ یوه ګڼ‌علمي څانګه ده چې د جینوم پر جوړښت، کارکړنو، تکامل، نقشې‌اخیستنې او سمون تمرکز کوي. جینوم د یوه ژوندي موجود د DNA بشپړه مجموعه ده چې د هغه ژوندي موجود ټول جینونه او سلسه‌يي درې‌اړخیزه جوړښتي شکل‌بندي په کې شاملېږي. د جنټیک برعکس چې د فردي جینونو او په وراثت کې د هغوی د رول پر څېړنه تمرکز کوي، د جینومیک موخه د یوه ژوندي موجود د جینونو د ټولیز کمیت او ځانګړنو، د هغوی د متقابلو اړیکو او پر ارګانیزم د هغوی د اغېزو مشخصول دي. جینونه ښايي د پروتینونو تولید د انزایمونو او پیغام رسوونکو مالیکولونو په مرسته مخته یوسي. پروتینونه د اندامونو او نسجونو په څېر بدني جوړښتونه جوړوي، کیمیاوي غبرګونونه کنټرولوي او د سلولونو تر منځ سګنالونه انتقالوي. د جینومیک پرمختګونو په اکتشافي څېړنو او د سیستمونو په بیولوژۍ کې داسې بدلون رامنځته کوي چې د مغز په څېر پر پېچلو سیستمونو پوهېدل یې اسانه کړي دي.[۱][۲][۳][۴]

په دې برخه کې د جینوم د داخلي پدیدو څېړنه هم شاملېږي؛ لکه اپیسټاز (پر یوه جین د بل جین اغېزې)، پلیوټراپي (یو جین چې تر یوه ډېر صفتونه تر اغېز لاندې راولي)، هټروزیس (ترکیبي ځواک) او د جین په دننه کې د موقعیتونو (locus) او اللونو (allele) تر منځ نورې متقابلې اغېزې.

تاریخچه

[سمول]

د لومړني تسلسل هڅې

[سمول]

د DNA د مارپېچ جوړښت په اړه د روزالینډ فرانکلین له تایید، په ۱۹۵۳ ز کال کې د DNA د جوړښت په اړه د جېمز واټسون او فرانسېس کریک له خپرونو او په ۱۹۵۵ ز کال کې د انسولین د اسید امینو له تسلسل نه د فرېډ سانګر له خپرونو وروسته د نیوکلیک اسیدو تسلسل ټاکنه د لومړنیو مالیکولي بیولوژیستانو پر اصلي موخه بدله شوه. په ۱۹۶۴ ز کال کې رابرټ هالي او د هغه همکارانو د نیوکلیک اسید لومړنی ټاکلی تسلسل خپور کړ، دا د الانینو د انتقالوونکې RNA ریبونوکلیوټيډي تسلسل و. د دغه کار په پراخېدو سره مارشال نیرنبرګ او فليپ لېډرد جنیټيکي کوډ درې‌ګونی ماهیت څرګند کړ او په خپلو څېړنو کې یې له ۶۴ کډونونو نه د ۵۴ کډونونو د تسلسل پر ټاکنه او معین کولو باندې بریالي شول. په ۱۹۷۲ ز کال کې والټر فیرز او د هغه همکاران د ګنټ پوهنتون د مالیکولي بیولوژۍ په لابراتوار کې لومړني کسان شول چې د MS2 باکټریوفاژ د پوښوونکي پروتین د جین تسلسل یې معلوم کړ. د فیرز ډلې د خپل MS2 پوښوونکي پروتین کار پراخ کړ او د MS2-RNA باکټریوفاژ چې(جینوم یې په ۳۵۶۹ بنسټیزو جوړو (base pairs) کې یوازې څلورو جینونو ته کوډونه ورکوي) او ۴۰سیمیان ویروس (Simian virus 40) بشپړ نوکلیوټيدي تسلسل یې په ۱۹۷۶ او ۱۹۷۸ ز کلونو کې معلوم کړ.

څېړنېزې برخې

[سمول]

‌وظیفوي جینومیک

[سمول]

وظیفوي جینومیک د مالیکولي بیولوژۍ یوه څانګه ده چې هڅه کوي، د جینومیکي پروژو (لکه: د جینوم د تسلسل پروژې) په مرسته د تولید شوې ډېټا لویه برخه د جین (او پروتین) د کارکړنو او متقابلو اغېزو د تشرېح لپاره وکاروي. وظیفوي جینومیک د جینومیکي معلوماتو د ساکنو اړخونو لکه: د DNA د تسلسل یا جوړښتونو په مقابل کې پر ډینامیکي اړخونو تمرکز کوي؛ لکه د جین ټرانسکرېپشن، انتقال او د پروتین-پروتین متقابلې اغېزې. په وظیفوي جینمویک کې هڅه کېږي چې د جینونو په کچه د DNA د کارکړنو، د RNA د ترانسکرېپشنونو او پروتیني محصلولاتو اړوندو پوښتنو ته ځوابونه ورکړل شي. د وظیفوي جینومیک د څېړنو تر ټولو مهمه مشخصه د دغو پوښتنو لپاره پراخه جینوميکي تګلاره ده چې په ټولیز ډول د دودیزې «جین پر جین» تګلارې پر ځای د عملیاتي وړتیا لرونکي مېتودونه په کې شاملېږي.

جوړښتي جینومیک

[سمول]

جوړښتي جینومیک د هرهغه پروتین درې‌اړخیز جوړښت تشرېح کوي چې د یوه مشخص جینوم له‌خوا کوډونه ورکړل شوي وي. دغه پر جینوم ولاړه تګلاره د یوه داسې مېتود امکان برابروي چې د تجربوي او ماډل جوړوونکو تګلارو د ترکیب په واسطه د جوړښت د معلومولو لوړه وړتیا لري. د جوړښتي جینومیک او دودیزې جوړښتي وړاندوینې تر منځ اصلي توپیر دا دی چې جوړښتي جینومیک پر یوه ځانګړي پروتین د تمرکز پر ځای هڅه کوي د هر هغه پروتین جوړښت مشخص کړي چې د جینوم له‌خوا کوډونه ورکړل شوي دي. د موجودو بشپړ-جینومي تسلسلونو تر څنګ، د ازمېښتي او ماډل جوړوونکو مېتودونو د ترکیب له لارې په چټکۍ سره د جوړښت وړاندوینه کولای شو، ځانګړی دلیل دا دی چې ډېر شمېر تسلسلي جینومونو او مخکې له مخکې حل شویو پروتیني جوړښتونو ته لاسرسی، څېړونکو ته د دې امکان برابروي چې د پروتین جوړښت ته د مخکې حل شویو همولوګونو د جوړښتونو له مخې ماډل ورکړي. جوړښتي جینومیک د جوړښت د ټاکنې یا تعیین لپاره ډېرې تګلارې لري، لکه: تجربوي مېتودونه چې جینومي تسلسل په کې کارول کېږي یا پر ماډل جوړونه ولاړې تګلارې. د دودیزې جوړښتي بیولوژۍ برعکس، د پروتین د جوړښت ټاکنه د پروتین د کارکړنو په اړه تر هر څه وړاندې د جوړښتي جینومیک د هڅو په پایله کې پېژندل شوې ده.

اپي جینومیک

[سمول]

اپي جینومیک د یوه سلول پر جنیټيکي ماده چې د اپي جینوم په توګه پېژندل کېږي، د اپي جنیټيکي بدلونونو د بشپړې ټولګې څېړنه ده. اپي جنیټيکي بدلونونه پر DNA یا د سلول پر هستونونو د راګرځېدو وړ بدلونونه دي چې د DNA د تسلسل له بدلولو پرته د جین پر څرګندېدو اغېز کوي. دوه تر ټولو مشخص اپي جنیټيکي بدلونونه د DNA مټلېشن (DNA methylation) او د هسټون تعدیل دي. اپي جنیټکي بدلونونه د جین په څرګندولو او تنظیمولو کې مهم رول لري او په ګڼو سلولي پروسو، لکه: توپیر، پراختیا او تومور لرې کولو کې ښکېل دي. په نړیواله کچه د اپي جنیټیک څېړنه په وروستیو کې د ګټورو ازمېښتونو د عملي کولو له لارې ممکنه شوې ده.

مېتا جینومیک

[سمول]

مېتا جینومیک د مېتاجینومونو څېړنه ده، هغه جنیتيکي توکي دي چې په مستقیم ډول له چاپېریالي بېلګو نه ترلاسه کېږي. دغه پراخه برخه چاپېریالي جینومیک، اکوجینومیک یا د ټولنې جینومیک هم نومولی شو. په داسې حال کې چې دودیزه مایکروبیولوژي او د میکروبي جینوم تسلسل پر کلونل کښتونو تکیه کوي [د کلون (clone) معنا هغه بوټي یا ژوندي موجودات دي چې په غیر الحاقي لارو رامنځته شوي وي، لکه: د سلولونو د تثکیر له لارې چې زېږېږي یا رامنځته کېږي] د لومړنیو چاپېریالي جینونو تسلسل ځانګړي جینونه (تر ډېره 16S rRNA جین) په یوه طبیعي نمونه کې د تنوع د پېژنیال یا پروفایل د تولید لپاره رامنځته کوي. دغه ډول څېړنو وښوده چې، د ژوندیو موجوداتو ډېری میکروبي تنوع د کرنیزو مېتودونو له امله له لاسه وتلې ده. د فریډېریک سانګر د تسلسل په وروستیو څېړنو کې له ټولو جینونو نه د بې‌طرفانه بېلګو د ترلاسه کولو لپاره د ټولو هغو ټولنو له غړو نه استفاده شوې ده چې، نمونه یې اخیستل شوې ده. مېتا جینومیک د هغه ځواک له امله چې د مایکروسکوپي موجوداتو د ژوند د پخوانۍ بټې تنوع په څرګندولو کې یې لري، د میکروبي نړۍ د کتلو لپاره یو ځواکمن لنز وړاندې کوي چې د ټولو ژوندیو موجوداتو په اړه د پوهېدو بدلون رامنځته کولی شي.

سرچینې

[سمول]
  1. ↑ ""Molecular structure of nucleic acids. Molecular configuration in sodium thymonucleate. 1953"".
  2. ↑ Satzinger, H. (2008). ""Theodor and Marcella Boveri: chromosomes and cytoplasm in heredity and development"". Nature Reviews. Genetics. 9 (3): 231–238. doi:10.1038/nrg2311. PMID 18268510. S2CID 15829893.
  3. ↑ Cremer, T.; Cremer, C. (2006). ""Rise, fall and resurrection of chromosome territories: a historical perspective. Part I. The rise of chromosome territories"". European Journal of Histochemistry : Ejh. 50 (3): 161–176. PMID 16920639.
  4. ↑ "WHO definitions of genetics and genomics". World Health Organization. خوندي شوی له the original on June 30, 2004.
  5. Abecasis GR, Auton A, Brooks LD, DePristo MA, Durbin RM, Handsaker RE, Kang HM, Marth GT, McVean GA (November 2012). "An integrated map of genetic variation from 1,092 human genomes". Nature. 491 (7422): 56–65. Bibcode:2012Natur.491...56T. doi:10.1038/nature11632. PMC 3498066. PMID 23128226.
  6. Anderson S, Bankier AT, Barrell BG, de Bruijn MH, Coulson AR, Drouin J, et al. (April 1981). "Sequence and organization of the human mitochondrial genome". Nature. 290 (5806): 457–65. Bibcode:1981Natur.290..457A. doi:10.1038/290457a0. PMID 7219534. S2CID 4355527.کينډۍ:Subscription required
  7. Anderson S (July 1981). "Shotgun DNA sequencing using cloned DNase I-generated fragments". Nucleic Acids Research. 9 (13): 3015–27. doi:10.1093/nar/9.13.3015. PMC 327328. PMID 6269069.
  8. Ankeny RA (June 2003). "Sequencing the genome from nematode to human: changing methods, changing science". Endeavour. 27 (2): 87–92. doi:10.1016/S0160-9327(03)00061-9. PMID 12798815.
  9. Baker M (May 2011). "Synthetic genomes: The next step for the synthetic genome". Nature. 473 (7347): 403, 405–8. Bibcode:2011Natur.473..403B. doi:10.1038/473403a. PMID 21593873. S2CID 205064528.
  10. Baker M (14 September 2012). "Benchtop sequencers ship off" (Blog). Nature News Blog. ترلاسه‌کېدو نېټه 2012-12-22.
  11. Barnes B, Dupré J (2008). Genomes and what to make of them. Chicago: University of Chicago Press. ISBN 978-0-226-17295-8.
  12. "Human gene number slashed". BBC. 20 October 2004. ترلاسه‌کېدو نېټه 2012-12-21.
  13. Keith JM (2008). Keith JM (ed.). Bioinformatics. Methods in Molecular Biology. Vol. 453. pp. v–vi. doi:10.1007/978-1-60327-429-6. ISBN 978-1-60327-428-9. PMID 18720577.
  14. Brenner SE, Levitt M (January 2000). "Expectations from structural genomics". Protein Science. 9 (1): 197–200. doi:10.1110/ps.9.1.197. PMC 2144435. PMID 10739263.
  15. Brenner SE (October 2001). "A tour of structural genomics" (PDF). Nature Reviews. Genetics. 2 (10): 801–9. doi:10.1038/35093574. PMID 11584296. S2CID 5656447.
  16. Brent MR (January 2008). "Steady progress and recent breakthroughs in the accuracy of automated genome annotation" (PDF). Nature Reviews. Genetics. 9 (1): 62–73. doi:10.1038/nrg2220. PMID 18087260. S2CID 20412451. خوندي شوی له the original (PDF) on 2013-05-29. ترلاسه‌کېدو نېټه 2013-01-04. {{cite journal}}: More than one of |archivedate= and |archive-date= specified (help); More than one of |archiveurl= and |archive-url= specified (help)
  17. Canchaya C, Proux C, Fournous G, Bruttin A, Brüssow H (June 2003). "Prophage genomics". Microbiology and Molecular Biology Reviews. 67 (2): 238–76, table of contents. doi:10.1128/MMBR.67.2.238-276.2003. PMC 156470. PMID 12794192.
  18. Chain PS, Grafham DV, Fulton RS, Fitzgerald MG, Hostetler J, Muzny D, et al. (October 2009). "Genomics. Genome project standards in a new era of sequencing". Science. 326 (5950): 236–7. Bibcode:2009Sci...326..236C. doi:10.1126/science.1180614. PMC 3854948. PMID 19815760.
  19. Chaston J, Douglas AE (August 2012). "Making the most of "omics" for symbiosis research". The Biological Bulletin. 223 (1): 21–9. doi:10.1086/BBLv223n1p21. PMC 3491573. PMID 22983030.
  20. Church GM (January 2006). "Genomes for all". Scientific American. 294 (1): 46–54. Bibcode:2006SciAm.294a..46C. doi:10.1038/scientificamerican0106-46. PMID 16468433.
  21. Church GM, Regis E (2012). Regenesis : how synthetic biology will reinvent nature and ourselves. New York: Basic Books. ISBN 978-0-465-02175-8.
  22. "Genomics". Genetics. (8 November 2002). Macmillan Reference USA. ISBN 978-0-02-865606-9. 
  23. Darden L, James Tabery (2010). "Molecular Biology". In Zalta EN (ed.). The Stanford Encyclopedia of Philosophy (Fall 2010 ed.).
  24. Kawashima EH, Farinelli L, Mayer P (12 May 2005). "Method of nucleic acid amplification". ترلاسه‌کېدو نېټه 2012-12-22.
  25. Eisen JA (March 2007). "Environmental shotgun sequencing: its potential and challenges for studying the hidden world of microbes". PLOS Biology. 5 (3): e82. doi:10.1371/journal.pbio.0050082. PMC 1821061. PMID 17355177.{{cite journal}}: CS1 maint: unflagged free DOI (link)
  26. Eisen JA (July 2012). "Badomics words and the power and peril of the ome-meme". GigaScience. 1 (1): 6. doi:10.1186/2047-217X-1-6. PMC 3617454. PMID 23587201.{{cite journal}}: CS1 maint: unflagged free DOI (link)
  27. Flicek P, Ahmed I, Amode MR, Barrell D, Beal K, Brent S, et al. (January 2013). "Ensembl 2013". Nucleic Acids Research. 41 (Database issue): D48–55. doi:10.1093/nar/gks1236. PMC 3531136. PMID 23203987.
  28. "Genome Project Statistics". Entrez Genome Project. 7 October 2011. ترلاسه‌کېدو نېټه 2011-11-18.
  29. Hudson KL (September 2011). "Genomics, health care, and society". The New England Journal of Medicine. 365 (11): 1033–41. doi:10.1056/NEJMra1010517. PMID 21916641.
  30. O'Donnell CJ, Nabel EG (December 2011). "Genomics of cardiovascular disease". The New England Journal of Medicine. 365 (22): 2098–109. doi:10.1056/NEJMra1105239. PMID 22129254.
  31. Fiers W, Contreras R, Duerinck F, Haegeman G, Iserentant D, Merregaert J, et al. (April 1976). "Complete nucleotide sequence of bacteriophage MS2 RNA: primary and secondary structure of the replicase gene". Nature. 260 (5551): 500–7. Bibcode:1976Natur.260..500F. doi:10.1038/260500a0. PMID 1264203. S2CID 4289674.
  32. Fiers W, Contreras R, Haegemann G, Rogiers R, Van de Voorde A, Van Heuverswyn H, Van Herreweghe J, Volckaert G, Ysebaert M (May 1978). "Complete nucleotide sequence of SV40 DNA". Nature. 273 (5658): 113–20. Bibcode:1978Natur.273..113F. doi:10.1038/273113a0. PMID 205802. S2CID 1634424.
  33. Fleischmann RD, Adams MD, White O, Clayton RA, Kirkness EF, Kerlavage AR, et al. (July 1995). "Whole-genome random sequencing and assembly of Haemophilus influenzae Rd". Science. 269 (5223): 496–512. Bibcode:1995Sci...269..496F. doi:10.1126/science.7542800. PMID 7542800. S2CID 10423613.
  34. Fouts DE (November 2006). "Phage_Finder: automated identification and classification of prophage regions in complete bacterial genome sequences". Nucleic Acids Research. 34 (20): 5839–51. doi:10.1093/nar/gkl732. PMC 1635311. PMID 17062630.
  35. Francis RC (2011). Epigenetics : the ultimate mystery of inheritance. New York: WW Norton. ISBN 978-0-393-07005-7.
  36. Wu D, Hugenholtz P, Mavromatis K, Pukall R, Dalin E, Ivanova NN, et al. (December 2009). "A phylogeny-driven genomic encyclopaedia of Bacteria and Archaea". Nature. 462 (7276): 1056–60. Bibcode:2009Natur.462.1056W. doi:10.1038/nature08656. PMC 3073058. PMID 20033048.
  37. Maxam AM, Gilbert W (February 1977). "A new method for sequencing DNA". Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America. 74 (2): 560–4. Bibcode:1977PNAS...74..560M. doi:10.1073/pnas.74.2.560. PMC 392330. PMID 265521.
  38. Goffeau A, Barrell BG, Bussey H, Davis RW, Dujon B, Feldmann H, Galibert F, Hoheisel JD, Jacq C, Johnston M, Louis EJ, Mewes HW, Murakami Y, Philippsen P, Tettelin H, Oliver SG (October 1996). "Life with 6000 genes". Science. 274 (5287): 546, 563–7. Bibcode:1996Sci...274..546G. doi:10.1126/science.274.5287.546. PMID 8849441. S2CID 211123134.کينډۍ:Subscription required
  39. Hall N (May 2007). "Advanced sequencing technologies and their wider impact in microbiology". The Journal of Experimental Biology. 210 (Pt 9): 1518–25. doi:10.1242/jeb.001370. PMID 17449817.
  40. Herrero A, Flores E, eds. (2008). The Cyanobacteria: Molecular Biology, Genomics and Evolution (1st ed.). Caister Academic Press. ISBN 978-1-904455-15-8.
  41. Holley RW, Everett GA, Madison JT, Zamir A (May 1965). "Nucleotide sequences in the yeast alanine transfer ribonucleic acid" (PDF). The Journal of Biological Chemistry. 240 (5): 2122–8. doi:10.1016/S0021-9258(18)97435-1. PMID 14299636.
  42. Holley RW, Apgar J, Everett GA, Madison JT, Marquisee M, Merrill SH, Penswick JR, Zamir A (March 1965). "Structure of a ribonucleic acid". Science. 147 (3664): 1462–5. Bibcode:1965Sci...147.1462H. doi:10.1126/science.147.3664.1462. PMID 14263761. S2CID 40989800.
  43. Hugenholtz P, Goebel BM, Pace NR (September 1998). "Impact of culture-independent studies on the emerging phylogenetic view of bacterial diversity". Journal of Bacteriology. 180 (18): 4765–74. doi:10.1128/JB.180.18.4765-4774.1998. PMC 107498. PMID 9733676.
  44. کينډۍ:Cite conference
  45. Kadakkuzha BM, Puthanveettil SV (July 2013). "Genomics and proteomics in solving brain complexity". Molecular BioSystems. 9 (7): 1807–21. doi:10.1039/C3MB25391K. PMC 6425491. PMID 23615871.
  46. Kaiser O, Bartels D, Bekel T, Goesmann A, Kespohl S, Pühler A, Meyer F (December 2003). "Whole genome shotgun sequencing guided by bioinformatics pipelines--an optimized approach for an established technique". Journal of Biotechnology. 106 (2–3): 121–33. doi:10.1016/j.jbiotec.2003.08.008. PMID 14651855.
  47. Concepts of genetics (10th ed.). San Francisco: Pearson Education. 2012. ISBN 978-0-321-72412-0.
  48. Laird PW (March 2010). "Principles and challenges of genomewide DNA methylation analysis". Nature Reviews. Genetics. 11 (3): 191–203. doi:10.1038/nrg2732. PMID 20125086. S2CID 6780101.
  49. Lu YF, Goldstein DB, Angrist M, Cavalleri G (July 2014). "Personalized medicine and human genetic diversity". Cold Spring Harbor Perspectives in Medicine. 4 (9): a008581. doi:10.1101/cshperspect.a008581. PMC 4143101. PMID 25059740.
  50. Marco D, ed. (2010). Metagenomics: Theory, Methods and Applications. Caister Academic Press. ISBN 978-1-904455-54-7.
  51. Marco D, ed. (2011). Metagenomics: Current Innovations and Future Trends. Caister Academic Press. ISBN 978-1-904455-87-5.
  52. Mardis ER (2008). "Next-generation DNA sequencing methods" (PDF). Annual Review of Genomics and Human Genetics. 9: 387–402. doi:10.1146/annurev.genom.9.081307.164359. PMID 18576944. خوندي شوی له the original (PDF) on 2013-05-18. ترلاسه‌کېدو نېټه 2013-01-04. {{cite journal}}: More than one of |archivedate= and |archive-date= specified (help); More than one of |archiveurl= and |archive-url= specified (help)
  53. Marsden RL, Lewis TA, Orengo CA (March 2007). "Towards a comprehensive structural coverage of completed genomes: a structural genomics viewpoint". BMC Bioinformatics. 8: 86. doi:10.1186/1471-2105-8-86. PMC 1829165. PMID 17349043.{{cite journal}}: CS1 maint: unflagged free DOI (link)
  54. Mavromatis K, Land ML, Brettin TS, Quest DJ, Copeland A, Clum A, et al. (2012). Liu Z (ed.). "The fast changing landscape of sequencing technologies and their impact on microbial genome assemblies and annotation". PLOS ONE. 7 (12): e48837. Bibcode:2012PLoSO...748837M. doi:10.1371/journal.pone.0048837. PMC 3520994. PMID 23251337.
  55. McCutcheon JP, von Dohlen CD (August 2011). "An interdependent metabolic patchwork in the nested symbiosis of mealybugs". Current Biology. 21 (16): 1366–72. doi:10.1016/j.cub.2011.06.051. PMC 3169327. PMID 21835622.
  56. McElheny V (2010). Drawing the map of life : inside the Human Genome Project. New York NY: Basic Books. ISBN 978-0-465-04333-0.
  57. McGrath S, van Sinderen D, eds. (2007). Bacteriophage: Genetics and Molecular Biology (1st ed.). Caister Academic Press. ISBN 978-1-904455-14-1.
  58. Min Jou W, Haegeman G, Ysebaert M, Fiers W (May 1972). "Nucleotide sequence of the gene coding for the bacteriophage MS2 coat protein". Nature. 237 (5350): 82–8. Bibcode:1972Natur.237...82J. doi:10.1038/237082a0. PMID 4555447. S2CID 4153893.
  59. Nielsen R (October 2010). "Genomics: In search of rare human variants". Nature. 467 (7319): 1050–1. Bibcode:2010Natur.467.1050N. doi:10.1038/4671050a. PMID 20981085.
  60. National Human Genome Research Institute (14 July 2004). "Dog Genome Assembled: Canine Genome Now Available to Research Community Worldwide". Genome.gov. ترلاسه‌کېدو نېټه 2012-01-20.
  61. Nirenberg M, Leder P, Bernfield M, Brimacombe R, Trupin J, Rottman F, O'Neal C (May 1965). "RNA codewords and protein synthesis, VII. On the general nature of the RNA code". Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America. 53 (5): 1161–8. Bibcode:1965PNAS...53.1161N. doi:10.1073/pnas.53.5.1161. PMC 301388. PMID 5330357.
  62. Ohyama K, Fukuzawa H, Kohchi T, Shirai H, Sano T, Sano S, et al. (1986). "Chloroplast gene organization deduced from complete sequence of liverwort Marchantia polymorpha chloroplast DNA". Nature. 322 (6079): 572–574. Bibcode:1986Natur.322..572O. doi:10.1038/322572a0. S2CID 4311952.
  63. Oliver SG, van der Aart QJ, Agostoni-Carbone ML, Aigle M, Alberghina L, Alexandraki D, Antoine G, Anwar R, Ballesta JP, Benit P (May 1992). "The complete DNA sequence of yeast chromosome III". Nature. 357 (6373): 38–46. Bibcode:1992Natur.357...38O. doi:10.1038/357038a0. PMID 1574125. S2CID 4271784.
  64. "Genome, n". Oxford English Dictionary (Third). (2008). Oxford University Press. کينډۍ:Subscription required
  65. Pevsner J (2009). Bioinformatics and functional genomics (2nd ed.). Hoboken, NJ: Wiley-Blackwell. ISBN 978-0-470-08585-1.
  66. Pop M (July 2009). "Genome assembly reborn: recent computational challenges". Briefings in Bioinformatics. 10 (4): 354–66. doi:10.1093/bib/bbp026. PMC 2691937. PMID 19482960.
  67. Quail MA, Smith M, Coupland P, Otto TD, Harris SR, Connor TR, Bertoni A, Swerdlow HP, Gu Y (July 2012). "A tale of three next generation sequencing platforms: comparison of Ion Torrent, Pacific Biosciences and Illumina MiSeq sequencers". BMC Genomics. 13: 341. doi:10.1186/1471-2164-13-341. PMC 3431227. PMID 22827831.{{cite journal}}: CS1 maint: unflagged free DOI (link)
  68. Sanger F, Coulson AR (May 1975). "A rapid method for determining sequences in DNA by primed synthesis with DNA polymerase". Journal of Molecular Biology. 94 (3): 441–8. doi:10.1016/0022-2836(75)90213-2. PMID 1100841.
  69. Sanger F, Air GM, Barrell BG, Brown NL, Coulson AR, Fiddes CA, Hutchison CA, Slocombe PM, Smith M (February 1977). "Nucleotide sequence of bacteriophage phi X174 DNA". Nature. 265 (5596): 687–95. Bibcode:1977Natur.265..687S. doi:10.1038/265687a0. PMID 870828. S2CID 4206886.
  70. Sanger F, Nicklen S, Coulson AR (December 1977). "DNA sequencing with chain-terminating inhibitors". Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America. 74 (12): 5463–7. Bibcode:1977PNAS...74.5463S. doi:10.1073/pnas.74.12.5463. PMC 431765. PMID 271968.
  71. Sanger F (1980). "Nobel lecture: Determination of nucleotide sequences in DNA" (PDF). Nobelprize.org. ترلاسه‌کېدو نېټه 2010-10-18.
  72. Shinozaki K, Ohme M, Tanaka M, Wakasugi T, Hayashida N, Matsubayashi T, et al. (September 1986). "The complete nucleotide sequence of the tobacco chloroplast genome: its gene organization and expression". The EMBO Journal. 5 (9): 2043–2049. doi:10.1002/j.1460-2075.1986.tb04464.x. PMC 1167080. PMID 16453699.
  73. Staden R (June 1979). "A strategy of DNA sequencing employing computer programs". Nucleic Acids Research. 6 (7): 2601–10. doi:10.1093/nar/6.7.2601. PMC 327874. PMID 461197.
  74. Stein L (July 2001). "Genome annotation: from sequence to biology". Nature Reviews. Genetics. 2 (7): 493–503. doi:10.1038/35080529. PMID 11433356. S2CID 12044602.
  75. Tamarin RH (2004). Principles of genetics (7 ed.). London: McGraw Hill. ISBN 978-0-07-124320-9.
  76. ten Bosch JR, Grody WW (November 2008). "Keeping up with the next generation: massively parallel sequencing in clinical diagnostics". The Journal of Molecular Diagnostics. 10 (6): 484–92. doi:10.2353/jmoldx.2008.080027. PMC 2570630. PMID 18832462.
  77. Tucker T, Marra M, Friedman JM (August 2009). "Massively parallel sequencing: the next big thing in genetic medicine". American Journal of Human Genetics. 85 (2): 142–54. doi:10.1016/j.ajhg.2009.06.022. PMC 2725244. PMID 19679224.
  78. "Complete genomes: Viruses". NCBI. 17 November 2011. ترلاسه‌کېدو نېټه 2011-11-18.
  79. Hotz RL (13 August 2012). "Here"s an Omical Tale: Scientists Discover Spreading Suffix". Wall Street Journal. ISSN 0099-9660. ترلاسه‌کېدو نېټه 2013-01-04.
  80. Yadav SP (December 2007). "The wholeness in suffix -omics, -omes, and the word om". Journal of Biomolecular Techniques. 18 (5): 277. PMC 2392988. PMID 18166670.
  81. Yue GH, Lo LC, Zhu ZY, Lin G, Feng F (April 2006). "The complete nucleotide sequence of the mitochondrial genome of Tetraodon nigroviridis". DNA Sequence. 17 (2): 115–21. doi:10.1080/10425170600700378. PMID 17076253. S2CID 21797344.
  82. Zimmer C (29 December 2009). "Scientists Start a Genomic Catalog of Earth's Abundant Microbes". The New York Times. ISSN 0362-4331. ترلاسه‌کېدو نېټه 2012-12-21.
"https://ps.wikipedia.org/w/index.php?title=جینومیک&oldid=301200" نه اخيستل شوی