منځپانگې ته ورتلل

تولو ژبه

د ويکيپېډيا، وړیا پوهنغونډ له خوا

تولو (کناډا ژبه: ತುಳು ಬಾಸೆ‎ مليالم ژبه: ത‍ുള‍ു ബാസെ‎) د دراویډي ژبو[۱][۲] له ډلې يوه ژبه ده چې ويونکي يې په دکشينا کناډا او د سوېل لوېديځ هند په کرناټکا کې د اودوپي په سوېلي برخه کې [۳] او د کيرالا د کاساراگوډ ولسوالۍ په شمالي برخو کې هم اوسيږي. د تولو ژبې ويونکو ته تولووا يا تولويان وايي او استوگنيزه سيمه يې په غير رسمي ډول تولو نادو بلل کيږي.

تولو ژبه
ತುಳು (تولو) پر ویکي‌ډېټا د دې ارزښت سمول
ټوليز مالومات
عمومي مالومات
ځانګړې وېشنيزه
سیمييزتوب د
ليکدود
ويونکو شمېر
۲٬۰۰۰٬۰۰۰ پر ویکي‌ډېټا د دې ارزښت سمول
د توکمپوهنې ژبې حالت
د ژبې کوډ
tcy پر ویکي‌ډېټا د دې ارزښت سمول
هېواد
نور مالومات
کورډي‌نېشن
۱۳°شمال ۷۵°ختیځ / 13°شمال 75°ختيځ / 13; 75 پر ویکي‌ډېټا د دې ارزښت سمول
Map

سمول - سرچینه سمول - توکی سموللاسوند وګورئ

د هند ۲۰۱۱ ز کال د سرشمېرنې له مخې په ټول هند کې د تولو ژبې ۱٫۸۴۶٫۴۲۷ تنه ويونکي ثبت شوي دي.[۷] دا شمېره په ۲۰۰۱ ز کال کې ۱،۷۲۲،۷۶۸ تنه وه[۸]، په ټوليزه توگه د تولو ژبو ويونکي سرشمېرنه ځينې ستونزې لري، ځکه چې ډېری تولويان د کډوالۍ ژوند تېروي او ډېری وخت په کډوالي سيمو کې دوی د کناډا ژبې په ويونکو کې شمېرل شوې دي.[۹]

تولو په ټوله تولو نادو کې ډېره ويل کېدونکې او لومړنۍ ژبه ده چې د کرناټکا لوېديځه برخه، د دکشينا کناډا، اوډوپي ولسوالۍ او د کيرالا، کاساراگوډ ولسوالۍ شمالي برخه پکې شامله ده.[۹][۱۰][۱۱][۱۲] د تولو ژبې پام‌وړ شمېر ويناوال په مهاراشتر،[۱۳] بنگلور، چېنای، انگليسي ژبې هېوادونو او خليجي هېوادونو کې هم اوسيږي.[۱۴][۱۵] د ۱۵ مې پېړۍ راهيسې د تولو ژبې د منځنيو پېړيو بېلابېلې ليکنې په تولو ليکدود ليکل شوي دي[۹] په ۱۷ مې پېړۍ کې سري بهگاوتو او کاويري په نوم دوه تولو حماسې هم په تولو ليکدود ليکل شوي دي.[۹]

تولو ژبه په شفاهي ادب کې د خپلو حماسي شعرونو له مخې مشهوره ده، چې د پردانا په نوم ياديږي. د سري حماسه او کوټي او چېنايا کيسه د تولو ادب د همدې کته گورۍ څخه دي.[۹]

د هندي باليود سينما او هاليوډ سينما مشهوره ادارکاره پريانکا چوپړا هم تولو ژبې ويونکې ده.

سرچينې

[سمول]
  1. ↑ "Five Languages in Karnataka, Including Tulu Vanishing: Unesco". daijiworld.com. خوندي شوی له اصلي څخه په 11 November 2020. ترلاسه‌کېدو نېټه 2020-09-18.
  2. ↑ "UDUPI". Udupitourism.com. خوندي شوی له اصلي څخه په 18 August 2018. ترلاسه‌کېدو نېټه 18 November 2016.
  3. ↑ "Tulu Page, Tulu Language, History of Tulu language". nriol.com. خوندي شوی له اصلي څخه په 29 October 2020. ترلاسه‌کېدو نېټه 2020-11-17.
  4. ↑ سرچينې تړی: https://iso639-3.sil.org/code/tcy.
  5. ↑ "اېتنولوګ" (in انګليسي ژبه). SIL Global. ترلاسه‌کېدو نېټه ۱۰ می ۲۰۱۹.{{cite web}}: CS1 maint: unrecognized language (link) د سي‌اس۱ تېروتنې: نېټې (link)
  6. ↑ "ScriptSource - India". ترلاسه‌کېدو نېټه ۲۱ اگست ۲۰۲۳.{{cite web}}: د سي‌اس۱ تېروتنې: نېټې (link)
  7. ↑ "ABSTRACT OF SPEAKERS' STRENGTH OF LANGUAGES AND MOTHER TONGUES - 2011" (PDF). censusindia.gov.in. Indian Census 2011, Government of India. خوندي شوی (PDF) له اصلي څخه په 14 November 2018. ترلاسه‌کېدو نېټه 7 July 2018.
  8. ↑ "Census of India - Statement 1". Registrar General & Census Commissioner, India. خوندي شوی له اصلي څخه په 6 February 2012. ترلاسه‌کېدو نېټه 13 November 2009.
  9. ↑ ۹٫۰ ۹٫۱ ۹٫۲ ۹٫۳ ۹٫۴ Steever, Sanford B (2015). The Dravidian Languages. Routledge. pp. 158–163. ISBN 9781136911644.
  10. ↑ Susheela Thomas. "Social Aspects and Dynamics of Convergence". خوندي شوی له the original on 17 January 2008. ترلاسه‌کېدو نېټه 11 August 2009.
  11. ↑ [۱] Archived 20 July 2008 at the Wayback Machine.
  12. ↑ "Tulu Nadu, Kasaragod, Kerala, India" (in انګليسي). Kerala Tourism. خوندي شوی له اصلي څخه په 6 July 2017. ترلاسه‌کېدو نېټه 12 June 2017.
  13. ↑ "Language in India". Language in India. 5 May 2003. خوندي شوی له اصلي څخه په 25 December 2018. ترلاسه‌کېدو نېټه 21 May 2012.
  14. ↑ "Serving Mangaloreans Around The World!". Mangalorean.Com. خوندي شوی له the original on 25 December 2018. ترلاسه‌کېدو نېټه 21 May 2012.
  15. ↑ "Dr. Veerendra Heggade in Dubai to Unite Tuluvas for Tulu Sammelan". Daijiworld.com. خوندي شوی له the original on 3 March 2016. ترلاسه‌کېدو نېټه 21 May 2012.
"https://ps.wikipedia.org/w/index.php?title=تولو_ژبه&oldid=348540" نه اخيستل شوی