تبریز

اړوند
پلازمېنه د	لړۍ... Safavid Iran (en) — Qara Qoyunlu (en) — مشرقي ازربايجان — Azadistan (en) — تبريز ولسوالي
عمومي مالومات	city of Iran (en)
وګړو شمېر	لړۍ... ۱٬۵۵۸٬۶۹۳ — ۸۵۲٬۰۰۰ — ۱٬۴۵۰٬۰۰۰ — ۵۱۰٬۰۰۰ — ۱٬۵۰۰٬۰۰۰
رسمي ژبه	پارسي ژبه
غړی د	League of Historical Cities (en)
اداري سیمه	Central District (en)
هېواد	ايران
مهمې پېښې	Safavid capture of Tabriz (en) ; Siege of Tabriz (en) ;
د ځای کچه	۳۲۴ كيلومتر مربع
وېب‌پاڼه	tabriz.ir
پوسټ‌کوډ	51368
کورډي‌نېشن	۳۸°۰۴′۲۶″شمال ۴۶°۱۷′۴۶″ختیځ / 38.0739°شمال 46.2961°ختيځ

تبریز ( انګرېزي: Tebriz) د ایران په شمال لویدیځ کي د ختیځ اذربایجان ولایت یو ښار دی. دا ښار د یاد ولایت او ولسوالۍ د پلازمیني په توګه چاري مخته وړي. تبریز په ایران کي شپږم ډیر نفوس لرونکی ښار ګڼل کیږي.

تبریز په تاریخي آذربایجان سیمه کي د قرو سیند په دره کي واقع دی ^[۱۰]، چي په سهند او عینالي غرونو کي د اور غورځوونکو سیمو یوه اوږده دره ده. د تبریز لوړوالی د سمندر له کچي ۱٬۳۵۰ او ۱٬۶۰۰ م (۴٬۴۳۰ او ۵٬۲۵۰ فوټه) پورته دی. دغه ښار د ۲۰۱۵ کال په میاشت کي د صنایعو د نړیوالې شورا له خوا د غالۍ اوبدلو نړیوال ښار او د اسلامي همکاریو د سازمان له خوا د ۲۰۱۸ کال د بېلګه لرونکي سیاحتي ښار په توګه ونومول سو. ^[۱۱] ^[۱۲]

تبریز د 2016 د اټکل له مخي د 1.7 ملیون څخه د ډیرو وګړو په درلودلو سره د ایران په شمال لویدیځ کي ترټولو ستر سوداګریز مرکز او لوی ښار دی. څرنګه چي دا ځای له تاریخي پلوه د ایران برخه نه ده، او پارسیانو وروسته اشغال کړې ده، نو ځکه یې نفوس دوې ژبي وایي چې ډیری خلک یې آذربایجاني د خپلي مورنۍ ژبي او فارسي د دوی د دویمي یا تپل سوي ژبي په توګه استعمالوي. ^[۱۳] تبریز دا وخت د موټرو، ماشین آلاتو، تصفیې، پیټرو کیمیکل، ټوکر او سمنټو د تولیدي صنعتونو لوی مرکز دی. یاد ښار د خپلو لاسي صنایعو پر بنسټ لکه د لاس اوبدل سوي غالۍ او زیوراتو پر بنسټ خورا مشهوره دی. د ایران په شمال لوېدیځ کي ځیني خورا معتبر کلتوري بنسټونه په تبریز کي موقعیت لري چي په دې توګه دغه ښار د دودیزو فعالیتونو مرکز هم دی.

تبریز ډیر تاریخي اثار لري، چي پر دغه ځمګه د آذریانو تاریخ او تر پارسي اشغال وروسته د هغوی معماري هم په ګوته کوي. د تبریز ډیری ساتل سوي تاریخي ځایونه په الخانید ترکانو ، صفوي ترکانو او قاجار پوري اړه لري. د دې ځایونو په منځ کي د تبریز لوی بازار دی، چي د نړیوال میراث ځای نومول سوی. ^[۱۴] ^[۱۵] اروپا ته د ایران د ترټولو نږدې مرکز په توګه د عصري کولو ډیری اړخونه په تبریز کي پیل سول. ^[۱۶] تر 1925 پوري دا ښار د قاجار تاج شهزادګانو دودیز استوګنځی وو.

↑ ويل شوي په: صفویان.
↑ ^۲٫۰ ^۲٫۱ ويل شوي په: Mo'in Encyclopedic Dictionary. ليکوال: Mohammad Moin. خپروونکی: Amir Kabir Publishers. خپرېدو نېټه: ۱۹۷۲.
↑ "Statistical Center of Iran > Home".
↑ "جمعیت به تفکیک تقسیمات کشوری" (in پارسي ژبه). ترلاسه‌کېدو نېټه ۲۹ اکتوبر ۲۰۲۳.{{cite web}}: CS1 maint: unrecognized language (link) د سي‌اس۱ تېروتنې: نېټې (link)
↑ ويل شوي په: '. خپروونکی: The Great Russian Encyclopedia. اثر ژبه: روسي ژبه. خپرېدو نېټه: ۲۰۰۳.
↑ ويل شوي په: Great dictionary of geographical names. Page(s): 633. خپروونکی: Russian Geographical Society. اثر ژبه: روسي ژبه. خپرېدو نېټه: ۲۰۰۳.
↑ ويل شوي په: Great Soviet Encyclopedia (1969–1978). Volume: 25. Page(s): 353. خپروونکی: The Great Russian Encyclopedia. اثر ژبه: روسي ژبه. خپرېدو نېټه: ۱۹۶۹.
↑ "Большая российская энциклопедия" (in روسي ژبه). The Great Russian Encyclopedia. بې ارزښته. ترلاسه‌کېدو نېټه ۷ جولای ۲۰۲۴.{{cite web}}: CS1 maint: unrecognized language (link) د سي‌اس۱ تېروتنې: نېټې (link)
↑ سرچينې تړی: https://www.lhc-s.org/member_cities/index.php. بياځلي سمون: ۲۸ می ۲۰۲۴. Archive URL: https://web.archive.org/web/20240528114922/https://www.lhc-s.org/member_cities/.
↑ "AZERBAIJAN". Encyclopaedia Iranica, Vol. III, Fasc. 2–3. (1987). 205–257.
↑ . December 24, 2015. {{cite web}}: Missing or empty |title= (help); Missing or empty |url= (help)
↑ . December 24, 2015. {{cite web}}: Missing or empty |title= (help); Missing or empty |url= (help)
↑ . Iran. {{cite web}}: Missing or empty |title= (help); Missing or empty |url= (help)
↑ . 2010-07-31. {{cite web}}: Missing or empty |title= (help); Missing or empty |url= (help)
↑ . December 2011. {{cite journal}}: Cite journal requires |journal= (help); Missing or empty |title= (help)
↑ Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named iranicaonline.org

[44373e3feffc9312bc9d7da8d12a7586ef64ea03-1] ويل شوي په: صفویان.

[a96805f597fe311b557961d5e709907c7e615980-2] ۲٫۰ ^۲٫۱ ويل شوي په: Mo'in Encyclopedic Dictionary. ليکوال: Mohammad Moin. خپروونکی: Amir Kabir Publishers. خپرېدو نېټه: ۱۹۷۲.

[6e2bf7902ba904c7411365eef9b27520ea29fc67-3] "Statistical Center of Iran > Home".

[717d744e7a6b7bab2645dd133e63d87887b40fbe-4] "جمعیت به تفکیک تقسیمات کشوری" (in پارسي ژبه). ترلاسه‌کېدو نېټه ۲۹ اکتوبر ۲۰۲۳.{{cite web}}: CS1 maint: unrecognized language (link) د سي‌اس۱ تېروتنې: نېټې (link)

[fbc6445abd800d14ba3c2d36f934a8ab79f99e47-5] ويل شوي په: '. خپروونکی: The Great Russian Encyclopedia. اثر ژبه: روسي ژبه. خپرېدو نېټه: ۲۰۰۳.

[3b1cc155f44119dfd8c0f83405776e0efead92b4-6] ويل شوي په: Great dictionary of geographical names. Page(s): 633. خپروونکی: Russian Geographical Society. اثر ژبه: روسي ژبه. خپرېدو نېټه: ۲۰۰۳.

[47adc6e60f475728ba7a5139d3767377d3b2537f-7] ويل شوي په: Great Soviet Encyclopedia (1969–1978). Volume: 25. Page(s): 353. خپروونکی: The Great Russian Encyclopedia. اثر ژبه: روسي ژبه. خپرېدو نېټه: ۱۹۶۹.

[17fb6a880220264b5004ede708458b736afc7667-8] "Большая российская энциклопедия" (in روسي ژبه). The Great Russian Encyclopedia. بې ارزښته. ترلاسه‌کېدو نېټه ۷ جولای ۲۰۲۴.{{cite web}}: CS1 maint: unrecognized language (link) د سي‌اس۱ تېروتنې: نېټې (link)

[2d75e94579a5e055109fa50a55b30baf3385601d-9] سرچينې تړی: https://www.lhc-s.org/member_cities/index.php. بياځلي سمون: ۲۸ می ۲۰۲۴. Archive URL: https://web.archive.org/web/20240528114922/https://www.lhc-s.org/member_cities/.

[10] "AZERBAIJAN". Encyclopaedia Iranica, Vol. III, Fasc. 2–3. (1987). 205–257.

[11] . December 24, 2015. {{cite web}}: Missing or empty |title= (help); Missing or empty |url= (help)

[12] . December 24, 2015. {{cite web}}: Missing or empty |title= (help); Missing or empty |url= (help)

[13] . Iran. {{cite web}}: Missing or empty |title= (help); Missing or empty |url= (help)

[14] . 2010-07-31. {{cite web}}: Missing or empty |title= (help); Missing or empty |url= (help)

[Ali_Assari-15] . December 2011. {{cite journal}}: Cite journal requires |journal= (help); Missing or empty |title= (help)

[iranicaonline.org-16] Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named iranicaonline.org

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]

[۱۳]

[۱۴]

[۱۵]

[۱۶]