بیومیمیتیک
| پوره نوم | Biomimetics / Biomimicry |
|---|---|
| بنسټیزه مفکوره | له طبیعت څخه الهام اخیستل |
| باوري بنسټ | Biomimicry Institute، Nature |
بیومیمیتیک یا بیومیمیکري د ساینس هغه څانګه ده چې د طبیعت له پېچلو ماډلونو، سیسټمونو او عناصرو څخه الهام اخلي ترڅو د انساني ستونزو لپاره نوې حل لارې ومومي. د د بیومیمیکري انسټیټیوټ د تعریفونو له مخې، په دې علم کې ساینس پوهان د ژوندیو موجوداتو جوړښت او فعالیتونه مطالعه کوي او بیا هڅه کوي چې ورته ټیکنالوژي په انجینرۍ، طب او معمارۍ کې پلي کړي. د مثال په ډول، د مرغانو د وزرونو جوړښت د الوتکو په ډیزاین کې کارول شوی او یا د ځینو کبانو د پوستکي ځانګړتیاوې د کښتیو د سرعت لوړولو لپاره الګو (Pattern) ګرځول شوې دي. دا پروسه له موږ سره مرسته کوي چې د طبیعت له ملیونونو کلونو تجربو څخه ګټه واخلو او داسې وسایل جوړ کړو چې لږ انرژي مصرفوي او ډېر (Extremely) اغېزمن دي.
د بیومیمیتیک عملي غوښتنلیکونه په معاصر صنعت کې خورا پراخ دي او د موادو په نوي ساینس کې یې لوی بدلونونه رامنځته کړي دي. د د نیچر مجلې په علمي مقالو کې راغلي چې د نانو ټیکنالوژۍ په مرسته اوس ساینس پوهان داسې رنګونه جوړوي چې د پاڼو په څېر ځان پاکونکي (Self-cleaning) وي. د کابل پوهنتون په څېر علمي مرکزونو کې د دغه علم تدریس د نوښتګرو (Innovative) انجنیرانو په روزنه کې خورا مهم رول لري، ځکه دا دوی ته ورښيي چې څنګه د حشراتو له سترګو څخه د کمرې لینزونه او یا د غڼې له جال څخه خورا کلک تارونه جوړ کړي. دا ډول موندنې ثابتوي چې طبیعت تر ټولو ستر لابراتوار دی او انسان باید د پرمختګ لپاره د دغه چاپیریال (Environment) له قوانینو څخه درس واخلي.
د بیومیمیتیک راتلونکی د دوامداره پرمختګ او زرغونې ټیکنالوژۍ په لور یو مهم ګام ګڼل کېږي چې په هېواد کې د ساختماني چارو او تولیداتو په برخه کې هم ګټور ثابتېدلی شي. د Science Magazine د راپورونو پر بنسټ، په راتلونکي کې به د بیومیمیتیک پر بنسټ جوړ شوي مواد نه یوازې قوي وي، بلکې د چاپیریال سره به بشپړ سمون (Adaptation) ولري. د معمارۍ په ډګر کې د هغو ودانیو ډیزاین چې په طبیعي ډول یګې (Cool) پاتې کېږي، د میږیانو د کورونو له جوړښت څخه الهام اخیستی دی. دا علم موږ ته د دې وړتیا راکوي چې د ځمکې پر مخ د پاتې کېدو لپاره داسې لارې ومومو چې طبیعت ته زیان ونه رسوي. دا مقاله د نړیوالو ساینسي حقایقو پر بنسټ په نثري بڼه چمتو شوې ده ترڅو لوستونکي د دغه نوي او حیرانونکي (Astonishing) علم له ګټو خبر شي.