منځپانگې ته ورتلل

ايران اسراييل جگړه

د ويکيپېډيا، وړیا پوهنغونډ له خوا

د ايران اسراييل جگړه د ايران او اسراييلو ترمنځ يوه وسله‌واله شخړه وه چې د ۲۰۲۵ زېږديز کال د جون مياشتې په ۱۳ مه نېټه هغه مهال پيل شوه کله چې اسراييلو د ايران پر مهمو پوځي او اتومي تاسيساتو بريد وکړ.[۱][۲] د جگړې په لومړيو څو گړيو کې اسراييلي هوايي او ځمکنيو ځواکونو د ايران ځينې مشهور پوځي مشران، اتومي ساينس پوهان [۳][۴] او سياستوال ووژل[۵][۶][۷] او د ايران هوايي دفاع سيستم او ځينې اتومي او پوځي تاسيسات يې زيانمن او وېجاړ کړل.[۸]

ايران اسراييل جگړه
ټوليز مالومات
عمومي مالومات
پېښې نېټه
جون ۲۰۲۵ (۲۰۲۵) پر ویکي‌ډېټا د دې ارزښت سمول
ځای
هېواد
نور اړين مالومات
برخې
برخه د
پيل موده
۱۳ جون ۲۰۲۵[۹] پر ویکي‌ډېټا د دې ارزښت سمول
پای
۲۴ جون ۲۰۲۵[۹] پر ویکي‌ډېټا د دې ارزښت سمول
ګډونوال
ايران (۲۰۲۵ – )
اسراييل (۲۰۲۵ – )
د امریکا متحده ایالات (۲۰۲۵ – ) پر ویکي‌ډېټا د دې ارزښت سمول

ايران د اسراييلو په ښارونو او پوځي ځايونو د ۵۵۰ بالستيک توغنديو او ۱۰۰۰ څخه زيات ځان‌وژونکو ډرون الوتکو په توغولو سره د دې بريد ځواب ورکړ.[۱۰][۱۱][۱۲] په يمن کې ايران پلوه هوسيانو هم د ايران په ملتيا په اسراييلو څو توغندي وتوغول.[۱۳] د امريکا متحده ايالاتو چې د سره سمندر په سيمه کې يې د اسراييلو د ساتنې په موخه د ايراني توغنديو او ځان‌وژونکو ډرون الوتکو مخنيوی په خپلو توغنديو کاوه، په دې جگړه کې له ۸۰۰ ميليونه ډالرو زيات لگښت وکړ[۱۴] چې بلااخره د جگړې په نهمه ورځ عملاً ميدان ته ورننوته او د ايران په درې اتومي ځايونو يې بريد وکړ.[۱۵][۱۶] د جون په ۲۴ مه چې د جگړې ۱۲ مه ورځ وه، وروسته له هغې چې ايران په قطر کې د امريکا پوځي اډه وويشته امريکا د قطر له امير څخه د ايران او اسراييلو ترمنځ د اوربند د تړون غوښتنه وکړه او د هماغې ټينگار په پايله کې دواړه خواوو اوربند وکړ[۱۷] د راپورونو له مخې دا مهال اسراييل له سختو دفاعي ستونزو سره مخ وو او غوښتل يې چې امريکا بايد نېغ په نېغه مداخله وکړي.[۱۸][۱۹][۲۰][۲۱]، خو له اوربند څو ساعته وروسته دواړو لوريو يو بل د جگړې په غځولو او نه درولو تورن کړل.

د ايران اسراييل جگړې ځينې کليدي ټکي

[سمول]

د ايران اسراييل جگړې د پېښېدو لاملونه

[سمول]

لبنان او حزب الله

[سمول]

فلسطين او غزه

[سمول]

ايراني اتومي کړکېچ او اسراييلي اندېښنې

[سمول]

د ايران اسراييل جگړې تلفات

[سمول]

د ايران او اسراييلو جگړه چې ۱۲ ورځې دوام يې وکړ، گڼ شمېر مالي او ځاني زيانونه يې لرل چې له هغې ډلې د ايران ۶۱۰ لس کسان په دې جگړه کې وژل شوي او څه کم ۵۰۰۰ نور ټپيان شوي، چې اسراييلي لوري ته بيا ۲۸ کسان وژل شوي.[۲۲]

د ايران اسراييل جگړه او پر سيمه يې اغېزې

[سمول]

د ايران اسراييل جگړې اړوند د نړۍ‌ هېوادونو دريځ

[سمول]

سرچينې

[سمول]
  1. ↑ Gordon, Michael (13 June 2025). "In Twist, U.S. Diplomacy Served as Cover for Israeli Surprise Attack". The Wall Street Journal. ترلاسه‌کېدو نېټه 20 June 2025.
  2. ↑ "What we know as Israel-Iran conflict intensifies". BBC News (in برېتانيايي انگليسي). 13 June 2025. ترلاسه‌کېدو نېټه 17 June 2025.
  3. ↑ نوري, صديق (۲۰۲۵ جون ۱۹مه). "د ايـران او اســرائيل جګـړه سيـمه اغېـزمـنولی شـي". شريعت ورځپاڼه.{{cite web}}: د سي‌اس۱ تېروتنې: نېټې (link)
  4. ↑ de Haldevang, Max; Bozorgmehr, Najmeh (18 June 2025). "The Iranian generals and scientists killed by Israel's offensive". Financial Times. خوندي شوی له اصلي څخه په 22 June 2025. ترلاسه‌کېدو نېټه 26 June 2025.
  5. ↑ نوري, صديق (۲۰۲۵ جون ۱۹مه). "د ايـران او اســرائيل جګـړه سيـمه اغېـزمـنولی شـي". شريعت ورځپاڼه.{{cite web}}: د سي‌اس۱ تېروتنې: نېټې (link)
  6. ↑ Regalado, Francesca; Ward, Euan; Fassihi, Farnaz; Granados, Samuel; Chutel, Lynsey (13 June 2025). "These Are Iranian Generals and Scientists Killed by Israel". The New York Times (in امريکايي انگليسي). ISSN 0362-4331. ترلاسه‌کېدو نېټه 22 June 2025.
  7. ↑ Ebrahim, Nadeen; Adkin, Ross; Michaelis, Tamar (13 June 2025). "Israeli strikes kill some of Iran's most powerful men, including military and nuclear leaders". CNN (in انگليسي). ترلاسه‌کېدو نېټه 22 June 2025.
  8. ↑ "Report: Mossad carried out covert sabotage operations against Iranian air defenses, long-range missiles". The Times of Israel. 13 June 2025. ترلاسه‌کېدو نېټه 17 June 2025.
  9. 1 2 "Encyclopædia Britannica Online" (in انګليسي ژبه). ترلاسه‌کېدو نېټه ۸ اپريل ۲۰۲۶.{{cite web}}: CS1 maint: unrecognized language (link) د سي‌اس۱ تېروتنې: نېټې (link)
  10. ↑ Epstein, Jake (26 June 2025). "How Israel used Iran's massive attacks to enhance its top ballistic missile shield". Business Insider.
  11. ↑ Campa, Kelly; Morrison, Nidal; Reddy, Ria; Ganzeveld, Annika (15 June 2025). "Iran Update Special Report, June 15, 2025, Morning Edition". Critical Threats Project. Washington, D.C.: Institute for the Study of War. ترلاسه‌کېدو نېټه 15 June 2025.
  12. ↑ Fabian, Emanuel. "Woman killed, 13 people hurt, after Iranian missile hits home in Tamra, near Haifa". The Times of Israel (in امريکايي انگليسي). ترلاسه‌کېدو نېټه 14 June 2025.
  13. ↑ Fabian, Emanuel. "Ballistic missile from Yemen triggers sirens in Jerusalem and West Bank". The Times of Israel.
  14. ↑ "US missile defenses heavily depleted in shielding Israel: report". Newsweek. 27 June 2025.
  15. ↑ "Update from David E. Sanger". The New York Times (in امريکايي انگليسي). 21 June 2025. ISSN 0362-4331. ترلاسه‌کېدو نېټه 22 June 2025.
  16. ↑ "Trump says US has bombed Fordo nuclear plant in attack on Iran". BBC News (in برېتانيايي انگليسي). 21 June 2025. ترلاسه‌کېدو نېټه 22 June 2025.
  17. ↑ "A whirlwind 48 hours: How Trump's Israel-Iran ceasefire agreement came together". AP News. 24 June 2025.
  18. ↑ Mayes-Osterman, Cybele (20 June 2025). "Israel may run low on missile interceptors, putting US in a 'bind'". USA Today.
  19. ↑ Holliday, Shelby (18 June 2025). "Exclusive | Israel Is Running Low on Defensive Interceptors, Official Says". WSJ.
  20. ↑ "Israel running low on air defence, missiles can last just 10-12 days: Report". India Today. 18 June 2025.
  21. ↑ "Trump says Iran and Israel agree to a ceasefire". Reuters (in انگليسي). 23 June 2025. ترلاسه‌کېدو نېټه 23 June 2025.
  22. ↑ "د ایران او اسرائيل ۱۲ ورځنۍ جگړه؛ د زرگونو ټپيانو په گډون ۶۱۰ ايراني وگړي وژل شوي". اميد راډيو. ۲۰۲۵ جون ۲۵ مه.{{cite web}}: د سي‌اس۱ تېروتنې: نېټې (link)