منځپانگې ته ورتلل

ايران اسراييل جگړه

د ويکيپېډيا، وړیا پوهنغونډ له خوا

د ايران اسراييل جگړه د ايران او اسراييلو ترمنځ يوه وسله‌واله شخړه وه چې د ۲۰۲۵ زېږديز کال د جون مياشتې په ۱۳ مه نېټه هغه مهال پيل شوه کله چې اسراييلو د ايران پر مهمو پوځي او اتومي تاسيساتو بريد وکړ.[۱][۲] د جگړې په لومړيو څو گړيو کې اسراييلي هوايي او ځمکنيو ځواکونو د ايران ځينې مشهور پوځي مشران، اتومي ساينس پوهان [۳][۴] او سياستوال ووژل[۵][۶][۷] او د ايران هوايي دفاع سيستم او ځينې اتومي او پوځي تاسيسات يې زيانمن او وېجاړ کړل.[۸]

ايران اسراييل جگړه
ټوليز مالومات
عمومي مالومات
پېښې نېټه
جون ۲۰۲۵ (۲۰۲۵) پر ویکي‌ډېټا د دې ارزښت سمول
ځای
هېواد
نور اړين مالومات
برخې
برخه د
پيل موده
۱۳ جون ۲۰۲۵ پر ویکي‌ډېټا د دې ارزښت سمول
پای
۲۴ جون ۲۰۲۵ پر ویکي‌ډېټا د دې ارزښت سمول
ګډونوال
ايران (۲۰۲۵ – )
اسراييل (۲۰۲۵ – )
د امریکا متحده ایالات (۲۰۲۵ – ) پر ویکي‌ډېټا د دې ارزښت سمول

ايران د اسراييلو په ښارونو او پوځي ځايونو د ۵۵۰ بالستيک توغنديو او ۱۰۰۰ څخه زيات ځان‌وژونکو ډرون الوتکو په توغولو سره د دې بريد ځواب ورکړ.[۹][۱۰][۱۱] په يمن کې ايران پلوه هوسيانو هم د ايران په ملتيا په اسراييلو څو توغندي وتوغول.[۱۲] د امريکا متحده ايالاتو چې د سره سمندر په سيمه کې يې د اسراييلو د ساتنې په موخه د ايراني توغنديو او ځان‌وژونکو ډرون الوتکو مخنيوی په خپلو توغنديو کاوه، په دې جگړه کې له ۸۰۰ ميليونه ډالرو زيات لگښت وکړ[۱۳] چې بلااخره د جگړې په نهمه ورځ عملاً ميدان ته ورننوته او د ايران په درې اتومي ځايونو يې بريد وکړ.[۱۴][۱۵] د جون په ۲۴ مه چې د جگړې ۱۲ مه ورځ وه، وروسته له هغې چې ايران په قطر کې د امريکا پوځي اډه وويشته امريکا د قطر له امير څخه د ايران او اسراييلو ترمنځ د اوربند د تړون غوښتنه وکړه او د هماغې ټينگار په پايله کې دواړه خواوو اوربند وکړ[۱۶] د راپورونو له مخې دا مهال اسراييل له سختو دفاعي ستونزو سره مخ وو او غوښتل يې چې امريکا بايد نېغ په نېغه مداخله وکړي.[۱۷][۱۸][۱۹][۲۰]، خو له اوربند څو ساعته وروسته دواړو لوريو يو بل د جگړې په غځولو او نه درولو تورن کړل.

د ايران اسراييل جگړې ځينې کليدي ټکي

[سمول]

د ايران اسراييل جگړې د پېښېدو لاملونه

[سمول]

لبنان او حزب الله

[سمول]

فلسطين او غزه

[سمول]

ايراني اتومي کړکېچ او اسراييلي اندېښنې

[سمول]

د ايران اسراييل جگړې تلفات

[سمول]

د ايران او اسراييلو جگړه چې ۱۲ ورځې دوام يې وکړ، گڼ شمېر مالي او ځاني زيانونه يې لرل چې له هغې ډلې د ايران ۶۱۰ لس کسان په دې جگړه کې وژل شوي او څه کم ۵۰۰۰ نور ټپيان شوي، چې اسراييلي لوري ته بيا ۲۸ کسان وژل شوي.[۲۱]

د ايران اسراييل جگړه او پر سيمه يې اغېزې

[سمول]

د ايران اسراييل جگړې اړوند د نړۍ‌ هېوادونو دريځ

[سمول]

سرچينې

[سمول]
  1. Gordon, Michael (13 June 2025). "In Twist, U.S. Diplomacy Served as Cover for Israeli Surprise Attack". The Wall Street Journal. بياځلي په 20 June 2025.
  2. "What we know as Israel-Iran conflict intensifies". BBC News (in بريتانوی انګلیسي). 13 June 2025. بياځلي په 17 June 2025.
  3. نوري, صديق (۲۰۲۵ جون ۱۹مه). "د ايـران او اســرائيل جګـړه سيـمه اغېـزمـنولی شـي". شريعت ورځپاڼه.{{cite web}}: د سي‌اس۱ تېروتنې: نېټې (link)
  4. de Haldevang, Max; Bozorgmehr, Najmeh (18 June 2025). "The Iranian generals and scientists killed by Israel's offensive". Financial Times. خوندي شوی له اصلي څخه په 22 June 2025. بياځلي په 26 June 2025.
  5. نوري, صديق (۲۰۲۵ جون ۱۹مه). "د ايـران او اســرائيل جګـړه سيـمه اغېـزمـنولی شـي". شريعت ورځپاڼه.{{cite web}}: د سي‌اس۱ تېروتنې: نېټې (link)
  6. Regalado, Francesca; Ward, Euan; Fassihi, Farnaz; Granados, Samuel; Chutel, Lynsey (13 June 2025). "These Are Iranian Generals and Scientists Killed by Israel". The New York Times (in American English). ISSN 0362-4331. بياځلي په 22 June 2025.
  7. Ebrahim, Nadeen; Adkin, Ross; Michaelis, Tamar (13 June 2025). "Israeli strikes kill some of Iran's most powerful men, including military and nuclear leaders". CNN (in انګليسي). بياځلي په 22 June 2025.
  8. "Report: Mossad carried out covert sabotage operations against Iranian air defenses, long-range missiles". The Times of Israel. 13 June 2025. بياځلي په 17 June 2025.
  9. Epstein, Jake (26 June 2025). "How Israel used Iran's massive attacks to enhance its top ballistic missile shield". Business Insider.
  10. Campa, Kelly; Morrison, Nidal; Reddy, Ria; Ganzeveld, Annika (15 June 2025). "Iran Update Special Report, June 15, 2025, Morning Edition". Critical Threats Project. Washington, D.C.: Institute for the Study of War. بياځلي په 15 June 2025.
  11. Fabian, Emanuel. "Woman killed, 13 people hurt, after Iranian missile hits home in Tamra, near Haifa". The Times of Israel (in American English). بياځلي په 14 June 2025.
  12. Fabian, Emanuel. "Ballistic missile from Yemen triggers sirens in Jerusalem and West Bank". The Times of Israel.
  13. "US missile defenses heavily depleted in shielding Israel: report". Newsweek. 27 June 2025.
  14. "Update from David E. Sanger". The New York Times (in American English). 21 June 2025. ISSN 0362-4331. بياځلي په 22 June 2025.
  15. "Trump says US has bombed Fordo nuclear plant in attack on Iran". BBC News (in بريتانوی انګلیسي). 21 June 2025. بياځلي په 22 June 2025.
  16. "A whirlwind 48 hours: How Trump's Israel-Iran ceasefire agreement came together". AP News. 24 June 2025.
  17. Mayes-Osterman, Cybele (20 June 2025). "Israel may run low on missile interceptors, putting US in a 'bind'". USA Today.
  18. Holliday, Shelby (18 June 2025). "Exclusive | Israel Is Running Low on Defensive Interceptors, Official Says". WSJ.
  19. "Israel running low on air defence, missiles can last just 10-12 days: Report". India Today. 18 June 2025.
  20. "Trump says Iran and Israel agree to a ceasefire". Reuters (in انګليسي). 23 June 2025. بياځلي په 23 June 2025.
  21. "د ایران او اسرائيل ۱۲ ورځنۍ جگړه؛ د زرگونو ټپيانو په گډون ۶۱۰ ايراني وگړي وژل شوي". اميد راډيو. ۲۰۲۵ جون ۲۵ مه.{{cite web}}: د سي‌اس۱ تېروتنې: نېټې (link)