اوڅار

د اوڅار مانا او تحلیل

اوڅار (Aussar په پښتوکې د شهرت، نامتوب، څرګندوالي او مشهور والي مانا لېږدوي. دا کلمه هغو کسانو، پېښو یا شیانو ته منسوبېږي چې د خلکو ترمنځ وپېژندل شي او په ټولنه کې ځانګړی نوم وګټي. په ادبي او کلتوري بحثونو کې اوڅار د نامتو یا مشهور کلمو یو کره او اصیل پښتو انډول ګڼل کېږي چې په کلاسیکو او عصري متنونو کې په پراخه کچه کارول شوی دی. د دغې کلمې مانیز کارونه په پښتو ادب کې خورا دقیق ده. کله چې یو شاعر، لیکوال یا سیاسي شخصیت ته اوڅار ویل کېږي، موخه دا وي چې د هغه اثار یا کړنې په پراخه کچه منل شوي او د عامو خلکو په حافظه کې ځای لري. په ځینو مواردو کې دا کلمه د هغو حقایقو لپاره هم راځي چې د لمر په څېر روښانه او څرګند وي. د اوڅار کلمه د پټ یا ګوښه کلمو په مقابل کې ولاړه ده او د یو شي د مانیز او ټولنیز ظهور ښودنه کوي. د ګرامر له نظره اوڅار یو بدلون موندونکی صفت دی چې په جمله کې د موصوف له جنس او شمېر سره سم بدلون مومي. د واحد نارینه لپاره اوڅار، د واحد ښځینه لپاره اوڅاره، د جمع نارینه لپاره اوڅار او د جمع ښځینه لپاره اوڅارې بڼې کارول کېږي. په انګلیسي ژبه کې د دې کلمې تر ټولو نږدې انډولونه Famous، Prominent، Celebrated او Noted دي. په رسمي اسنادو کې کله چې د یو وتلي شخصیت یادونه کېږي، نو د Prominent انډول ورته خورا مناسب دی. د اوڅار کلمې فونیټیکي جوړښت له پښتو غږونو څخه جوړ دی چې پکې الف، و، څ، ا، او ر شامل دي. په دې کې د څ توری چې یو بې‌غږه غاښیز چاودیدونکی-سولېدونکی غږ دی، د کلمې په تلفظ کې یو ځانګړی شرنګ رامنځته کوي. له ايټیمولوژیکي پلوه دا کلمه په پښتو کې رېښه لري او د څرګند له کلمې سره نږدې مانیزه او جوړښتي اړیکه لري.

سرچینې

Penzl, Herbert (1955). A Grammar of Pashto. Washington, D.C.: American Council of Learned Societies. Morgenstierne, Georg (1927). An Etymological Vocabulary of Pashto. Oslo: Oslo University Press.