اخون دروېزه

آخون دروېزه ننگرهاری چې اصلي نوم عبداللهو، او لقب يې آخون دروېزه دی په ۱۵۳۳ زېږديز کال په ننگرهار کې زېږېدلی، نوموړی معروف په الله داد، په خټه د پلار له خوا تاجک يا ترک او د مور له خوا پښتون، مشهور ديني او روحاني عالم و، او د پښتو ژبې د ادب په تاريخ کې د نيم عروضي نثر له موسسينو څخه گڼل شوی دی او په پښتو کې ډېر شهرت لري خو څنگه چې نيم عروضي نثر تر ده دمخه پير روښان منځ ته رايستلی؛ نو ځکه آخون دروېزه بايد د هغه سبک پيرو وبللای شي نه موسس.

اخون دروېزه

اړوند

زېږونځای	ننګرهار ولايت
زېږون نېټه	۱۵۳۳
مړينې نېټه	۱۶۳۸
دنده	عالم

ټوليز مالومات

عمومي مالومات	انسان

د پلار نوم يې گدايي د نيکه نوم يې سعدي د ورنيکه نوم يې احمد د غورنيکه نوم يې مته معروف په درغان و چې هغه بيا د جيون زوی او د جنتی لمسی و، دی د خپل دی نيکه په باب ليکي چې «انساب او از قدما برانند که به مردم ترک باز مېگردد».

مړينه

اخوند دروېزه د اکبرد نمسي شاه جهان تر واک پورې ژوندې و او په ۱۶۳۸ م کې ومړ. د ده مقبره د پېښور سره نږدې په “هزارخانۍ” کې دی. هغه د بايزيد د خير البيان په مقابله کې مخزن الاسلام نومې کتاب په پښتو کې وليکلو. دا دواړه د پښتو ادب په نثر کې لومړي کتابونه گڼل کېږي.

د اخوند دروېزه نور کتابونه:

1. تذکرته الابرار و اشرار ( فارسي)
2. ارشاد الطالبين ( فارسي)
3. ارشاد المريدين ( فارسي)
4. شرح قصيده اعمال ( فارسي)
5. شرح الاسما الحسناء ( فارسي)