ئ
ئ (توری)
[سمول]ئ د پښتو الفبا له پنځو ياګانو څخه ده چې په فونولوژیکي لحاظ د نږدې-کامي غږیز (Close front unrounded vowel) استازیتوب کوي. دا توری په نړیوال غږیز الفبا (IPA) کې د /y/ یا په ځینو حالتونو کې د غبرګغږ (Diphthong) په توګه د /ay/ نښه ورکوي. د پښتو ژبپوهنې په تفکر کې، دا توری د امري یا همزه لرونکې ی په نوم پېژندل کېږي او د فعلونو په صرفي جوړښت کې یو له خورا مهمو ګرامري نښو څخه ګڼل کېږي.[۱]
فونیتیکي او ګرامري ځانګړنې
[سمول]د پښتو په غږپوهنه کې، ئ یو ځانګړی غږیز توری دی چې تولید یې د خولې په مخکینۍ برخه کې ترسره کېږي. دا توری په پښتو کلمو لکه: راځئ، خورئ، او کړئ کې کارول کېږي. له ګرامري پلوه، ئ په لاندې برخو کې اساسي رول لري: د امر نښه: کله چې یو چا ته د کار د کولو امر یا غوښتنه کېږي (دویم کس جمع). د فعل پایلیک: په اوسمهال او راتلونکي زمانه کې د دویم کس جمع (تاسو) لپاره د فاعلي نښې په توګه راځي. د دغه توري ګرافیمیکي بڼه (چې د ی پر سر کوچنۍ همزه لري) په ډیجیټل سیسټمونو کې دا توری له نورو څلورو یاګانو څخه جلا کوي او د متن په کمپیوټري شننه کې د امري جملو په تشخیص کې مرسته کوي.[۲]
تخنیکي او نړیوال مشخصات
[سمول]د کمپیوټري ژبپوهنې او نړیوالو سیسټمونو لپاره، د ئ توري ډیټا په لاندې ډول ده:
| د پښتو ترمینالوژي | نړیوال انډول | تخنیکي کوډ/نښه |
|---|---|---|
| پښتو پېژندنه | Pashto Letter Yeh with Hamza | U+06ئ (U+0626) |
| فونیټیکي ارزښت (IPA) | Close front vowel / Diphthong | /y/ , /y/ |
| ګرامري رول | Imperative Marker | د امر او جمع نښه |
| رسم الخط | Pashto Script | پښتو لیکدود |