آصف آهنگ

محمد آصف آهنګ (په ۱۳۰۴ لمریز کال کابل کې زېږېدلی او په ۲۰۱۵ میلادي کال ونکوور، کاناډا کې وفات شوی) د افغانستان لیکوال، څېړونکی، سیاسي فعال او د درېیم مشروطه غوښتنې غورځنګ یو وتلی شخصیت و. هغه د افغانستان د تاریخ، سیاست او فرهنګ په برخه کې اووه لسیزې فعالیت کړی او ګڼ آثار یې لیکلي دي.

ژوند

محمد آصف آهنګ په ۱۳۰۴ کال کې د کابل د چنداول د چوب فروشي په محله کې نړۍ ته راغی. پلار یې میرزا مهدي خان د امان الله خان سرمنشي او د دوهم مشروطیت له مخکښو شخصیتونو څخه و، او مور یې امیر بېګم وه.

میرزا مهدي خان د ۱۳۱۲ کال د وږي په ۲۴ مه نېټه د شاه امان الله د بیا راتګ په تور په دهمزنګ زندان کې په دار وځړول شو.

د پلار له وژلو وروسته، کم عمره آصف او ورونو یې له رسمي زده کړو محروم شول، خو د خپلې مور په ملاتړ یې دودیز تعلیم پیل کړ.

آهنګ په خپلو خاطرو کې لیکي چې مور یې د مشروطیت د غورځنګ پلوی وه او د ده د شخصیت په جوړښت کې یې مهم رول درلود.

حرفوي فعالیت

په ۱۳۲۳ کال کې یې د افغان نساجۍ په فابریکه کې د کارمند په توګه کار پیل کړ او وروسته د فابریکې ریاست ته ورسېد. په ۱۳۵۱ کال کې یې په جنګلک فابریکه کې کار وکړ او ۱۳۶۰–۱۳۶۴ کې د افغان نساجۍ رئیس و.

د کمونیستي رژیم پر مهال یې له سیاسي همکارۍ ډډه وکړه او تقاعد ته اړ شو.

سیاسي فعالیت

آهنګ له ځوانۍ سیاسي بحثونو ته علاقمند شو او په ۱۳۲۹ کال کې د «وطن جمعیت» غړی شو. همدغه وخت یې خپل کورنی نوم له «مهدي‌زاده» څخه «آهنګ» ته بدل کړ.

په ۱۳۳۱ کال کې، د درېیم مشروطه غوښتنې د رهبرانو له بندي کېدو وروسته، د وطن جمعیت رهبري آهنګ ته وسپارل شوه. په ۱۳۳۶ کال کې د عبدالملک عبدالرحیمزي سره د اړیکو په تور ونیول شو او تر ۱۳۴۲ پورې په زندان کې و.

په ۱۳۴۴–۱۳۴۷ کې د کابل د خلکو د استازي په توګه په ملي شورا کې کار وکړ.

مهاجرت

د جګړو او د نجیب‌الله حکومت له سقوط وروسته، آهنګ پېښور ته مهاجر شو او په ۱۳۷۴ کال کاناډا ته ولاړ. په جلاوطنۍ کې یې خپلو فرهنګي او سیاسي فعالیتونو ته دوام ورکړ.

علمي او تحقیقي فعالیتونه

له تقاعد وروسته، آهنګ د تاریخي کتابونو لیکلو ته مخه کړه او ګڼ آثار یې ولیکل. د هغه مشهور کتاب «تاریخ افغانستان؛ یادداشتونه او برداشتونه» د واژه انتشارات له‌خوا چاپ شوی دی.

آهنګ د کډوالۍ پر مهال هم فعال پاتې شو او له رسنیو سره مرکې، مقالي او تاریخي لیکنې یې درلودې.

د ده ځینې آثار:

د زوړ کابل یاداشتونه او برداشتونه

د مختلفو ایډیولوژیو تاریخ (۴ جلده)

د زندان خاطرې

د مقالو ټولګه (۱۰ جلده)

قزلباش

د ۱۳۶۰–۱۳۷۰ لسیزې سیاسي طنزي کیسې

د افغانستان د حاضر عصر څېرې

(ځینې قلمي، شمېر یې د سرچینو پر بنسټ ذکر شوی)

شخصي ژوند

آهنګ له پوهندوی پروین شامل سره واده وکړ او درې اولادونه یې لرل: کاوه شفق آهنگ، پرستو آهنگ مهدوي، رتبیل آهنگ.