پټه خزانه

د ويکيپېډيا لخوا
ورټوپ کړه: گرځښت, پلټل

پټه خزانه د هوتکي پاچا عليحضرت شاه حسين هوتک د پېر نامتو ليکوال محمد هوتک د داود خان هوتک زوی هغه تذکره ده چې په (۱۱۴۱- ۱۱۴۲ هجری ق.) کلونو کې ليکل شوې او د پنځوسو پښتنو شاعرانو او ليکوالو ژوند ليکونه يې د تاريخ د خاورو په زړه کې ساتلي دي . دغه اثر په کال ۱۳۲۲ لمريز کې لوی استاد علامه پوهاند عبدالحی حبيبي وموند او له پاړسي ژباړې سره يې خپور کړ . د ((پټه خزانه)) له برکته د پښتو ادبياتو تاریخ ډیرې ورکې خو نامتو څیرې رابرسیره شوې او دا زبات شوه چې پښتو ژبه لرغوني ادبيات لري خو د وخت ناخوالو ، پېښو او جگړو ورڅخه ډیر څه خوړلي دي . که څه هم د پټې خزانې تر خپریدو کلونه وروسته یو شېیر پښتو دوښمنو او پردي پالو عناصرو پر دغه کتاب بې مانا او بې منطقه نیوکې هم وکړې او ځینو خو دا لا څرگنده كړه ، چې دغه کتاب گواكې ( جعلي ) دى . علامه حبیبي د (پټه خزانه) پر رابرسېره کولو سره د پښتو ادبیاتو په تاریخ کې د یوې داسې څېرې په توگه وپیژندل شو ، چې د پښتو ژبې لرغونى تاریخ یې راژوندی کړ او ټولو پښتنو د لوى عبدالحى حبيبي دغه هڅه ډېره وستایله . د پټې خزانې تر خپرېدو پورې داسې گومان کیده ، چې پښتو ادب له بایزید روښان ، خوشال بابا او رحمن بابا څخه راپیلیږي ، په داسې حال كې چې پټې خزانې ثابته کړه چې پښتو ادب ډېر پخوانی تاريخ لري . د شلمې پیړۍ له پیله چې د پښتو ژبې او ادب د پرمختگ لپاره یو ملي غورځنگ راپیل شو او یو شمېر فاضلو استادانو ددغې ژبې د ادب د تاریخ تیاره گوټونه روڼول ، دې مسئلې د گاونډیو فرهنگونو یو شمیر متعصبو کړیو ته خوند ورنه کړ ، د هغوی په نظر پښتو د غرو د خلکو یوه وحشي ژبه ده او که د فرهنگ نړیدلي څلى یې ودان شي ، نو پښتانه به مدني ژوند ته متوجه شي او بالاخره به یې ملي شعور لوړ شي چې په پای کې به سیاسي واک هم په لاس کې ونیسي . ددې پروسې د مخنیوي لپاره ایرانیانو او پنجابیانو په یو شمیر دسیسو جوړولو پیل وکړ چې یوه یې هم د پټې خزانې د جعلي والي ډنډوره وه . له بده مرغه یو شمیر پښتانه لیکوال هم یا مخامخ یا په ناسيده ډول ددغو ډنډورو ښکار شول . خو له دې هر څه سره سره (( پټه خزانه)) د ځينو متعصبو او ناروغو كړيو ، كه بهرنۍ وي او كه كورنۍ ، په بابولالو نشي كېداى چې درغلۍ وبلل شي . دا هم اړينه ده وويل شي ، چې((پټه خزانه)) ، افغانستان ، پښتون قام ، پښتو ادب او كولتور به تلپاتې وي او هېڅوك يې د پرمختگ او ودې مخنيوى نشي كولاى .

اخځونه[سمول]

  1. http://www.facebook.com/pages/-/71031396729?v=info