مصري يا مصري ژبه يوه ګڼ آريزه د افريقا په لويه وچه کې د افریقا ـ اسیا تر نامه لاندې د ژبې له کورنۍ څخه د مصر يوه لرغونې ژبه ګڼل کېږي . د همدې ژبې د لیکلو د لرغونو لاسوندونو څخه داسې ښايي چې تر ۳۴۰۰ مخزېږدي پورې ېې لرغونتيا رسېږي . کومه چې د ژبو په کتار کې تر ټولو لرغونې ژبه ثبت شوې ده . مصري ژبه تر اوومې زېږدي پېړۍ پورې په مصر کې وېل کېده او د کوپټک چې عربي کې ورته قبطي وايي د ( رسم ډوله لیک) په بڼه کې لیکل کېده . د نن ورځې د مصر ملي ژبه د مصر عربي ژبه ده . دې ژبې په تدریجي توګه وروسته د اسلام د امپراتورۍ د غځېدو څخه په ورځني ژوند کې د کوپټک مصري لرغونې ژبې ځای ونیؤ ه . قبطي لرغونې مصري ژبه تر نن پورې د يونان په قبطيواله کلیسا کې چې د عيسايي برخې دودپالو (ګريک اورتوډاکس) نومېږي يوه ورځينۍ مذهبي د عبادت ژبه ده . دا ژبه هم خورا په لويه کچه خلګ لري .
مصري ژبې او پېرونه
ژبپوهانو د مصر ژبې په ټولګو وېشلي او په شپږو پېرونو ېې بېلې کړي دي .
آرکايک مصري ( مخکې له ۲۶۰۰ مخ .ز ، د لومړي ټول واکمنۍ پېر ژبه )
لرغونی مصري پېر ( ۲۶۸۶ مخ .ز ــ ۲۱۸۱ مخ. ز ، د زاړه پېر د سلطنت ژبه )
منځوی مصري پېر ( ۲۰۵۵ مخ.ز ــ ۱۶۵۰ مخ.ز ، د منځوي پېر سلطنت څخه تر د آمرنا پېر پورې ېې د ادبیاتو روانه لړۍ تر ۴مې هجري پېړۍ پورې )
وروسته مصري پېر( ۱۰۶۹ مخ.ز ــ ۷۰۰ مخ.ز ، د درېمې پرمختللي پېر څخه آمرنا پېر ته )
(ديموتيقي)( ۷مې مخ.ز پېړۍ ــ ۵مې هجري پېړۍ ، د روميانو د وخت څخه وروسته پېر ته )
کوپټک (قبطي) پېر ( ۱ړۍ هجري ـــ ۱۷مې هجري ، لومړنيو د روميانو وخت څخه و لومړنيو نويو وختونو پورې)
په عربي کې ورته نومان پدې ډول دي
د ځينو لیکنو تشریح او غږونه)
| تشریحي چوکاټ |
| دمصري لیکونو(ابېڅو) نښې نښانې |
غږونګ (فونیټيکس |
توري |
پښتو يا عربي غږونه |
|
|
A |
ا |
الف,
|
|
|
ỉ |
ي |
|
|
أو
|
y |
ي |
يا مصاعف (اي) |
|
|
ˁ |
ع |
عين (ع) |
|
أو
|
w |
و |
واو (و) |
|
|
b |
ب |
بې (ب) |
|
|
p |
پ |
|
|
|
f |
ف |
|
|
|
m |
م |
|
|
|
n |
ن |
|
|
|
r |
ر |
|
|
|
h |
هـ |
|
|
|
ḥ |
ح |
|
|
|
ḫ |
خ |
|
|
|
ẖ |
ښ ،خ |
|
|
أو
|
s |
س |
|
|
|
š |
ش |
|
|
|
ḳ |
ق |
قاف (ق) |
|
|
k |
ك |
|
|
|
g |
ګ |
|
|
|
t |
ت |
|
|
|
ṯ |
تش |
|
|
|
d |
د |
|
|
|
ḏ |
ج |
|