محمد حنيف اتمر

د ويکيپېډيا لخوا
ورټوپ کړه: گرځښت, پلټل
محمد حنيف اتمر

محمد حنيف اتمر (۱۹۶۸ - ) (انګرېزي: Mohammad Hanif Atmar) د افغانستان د کورنيو چارو پخوانی وزير دی. تر دغې دندې دمخه نوموړی د ښوونې او روزنې او د کليو د پراختيا او بيا رغاونې د وزير په توګه هم دندې ترسره کړي.

مخينه

حنيف اتمر يو پښتون دی او د پلار نوم يې محمد آصف اتمر دی. هغه د افغانستان د پخواني پاچا، محمد ظاهر شاه د واکمنۍ پر مهال په لغمان کې زېږدېدلی دی. کله چې محمد حنيف اتمر ځوان شو نو خپله لومړنۍ دنده يې د خاد (خدمات امنيت دولتي)، د افغانستان څارګرې ادارې سره پيل کړه.[1] او د همدغې ادارې د يوې ځانګړې څانګې سره يې کار کاوه.[2] د افغان-روس په جګړه کې هغه د مجاهدينو پر وړاندې جنګ کړی چې همداراز يې په ۱۹۸۸ کال کې د جلال آباد په جګړه کې خپله پښه له لاسه ورکړې.[2] کله چې کابل د مجاهدينو په واک کې ورغی نو نوموړي افغانستان پرېښوده او برتانيې کې کډوال شو.[2]

زده کړې او دندې

محمد حنيف اتمر د انګلستان له يورک پوهنتون نه دوه ديپلومه ترلاسه کړي. لومړنی ديپلوم يې د مالوماتي تخنيک او کمپيوټر په څانګه کې او يوه ماسټري يې له ۱۹۹۶ نه تر ۱۹۹۷ کالونو په موده کې د عامه کړنلارو، نړېوالو اړيکو او د جګړې وروسته بيا رغونې په زده کړو کې لاس ته راوړې.[3] هغه په روانه توګه په پارسي، انګرېزي او اردو ژبو خبرې کولی شي.[4] په ۱۹۹۲ ز. کال کې هغه د افغانستان او پاکستان په اړه د بشري اجنسيو سلاکار وه، چې دا دنده يې تر دوه کالونو پورې درلوده.[3] تر دې وروسته هغه د ناروې افغان کوميټې ته ولاړ او هلته يې د پروګرام منېجر په توګه تر ۲۰۰۰ کال پورې شپږ کاله کار وکړ.[3] په هماغه کال نوموړی هغه د نړېوالې ژغورنې کوميټې يا آی آر سي له خوا د افغانستان لپاره د مرستيال ډايرکټر جنرال په توګه په دنده وګومارلی شو،[3] خو په ۲۰۰۱ ز. کال کې پر امريکا د ۱۱ د سېپتمبر د بريدونو وروسته چې امريکا پر افغانستان يرغل وکړ او د بون د تړون له مخې په افغانستان کې يوه موقعته دولتي اداره جوړه شوه، نو اتمر هم د ګڼ شمېر نورو افغانانو په څېر افغانستان ته ولاړ او د طالبانو وروسته افغان حکومت سره يوځای شو.

سياسي ژوند

د ښاري پراختيا او پرمختګ وزير

په ۲۰۰۲ ز. کال کې اتمر ته د موقعتې ادارې لخوا بلنه ورکړل شوه چې په حکومت کې د ښاري پراختيا او پرمختګ د وزير په توګه دنده ترسره کړي. او په همدې توګه هغه دا بلنه ومنله او د حامد کرزي په مشرۍ د طالبانو د واکمنۍ وروسته د افغانستان د نوي دولت د کابينې غړی شو. دا چې دی د کابينې تر ټولو ځوان ټېکنوکرات غړی وه نو ده خپله تجربه او انرژي په دې توګه وکاروله چې د افغانستان يو شنډ وزارت يې بېرته فعاله کړ او پر پښو درولو وروسته يې اهمې لاسته راوړنې درلودې چې آن د افغانستان تر نورو ولايتونو پورې هم ورسېدې او د څلور کالونو تر پايه د نژدې ۵۰۰ ميليونه ډالرو د کالنۍ بوديجې خاوند وګرځېد.

د ښوونې او روزنې وزير

د ۲۰۰۶ ز. کال په مۍ کې محمد حنيف اتمر د ولسي جرګې د ډېرکيو د اعتماد د رايې تر ګټلو وروسته د ښوونې او روزنې د وزير په توګه لواړه وکړه. هغه د حامد کرزي د کابينې د لږشمېر کاميابو وزيرانو په کتار کې شمېرل کېږي چې د افغانستان دولت ته يې د پام وړ کارونه کړي، دا ځل د ښوونې او روزنې د وزير په توګه هغه د افغانانو د يوه عمده اړتيا، د ښوونې د نشتوالي سره مخامخ وه او په دغه برخه کې هغه د هېواد په ليرو پرتو سيمو کې د طالبانو د ګواښونو برسېره ګڼ شمېر نوي انسټيوټونه او ښوونځي پرانيستل.

د کورنيو چارو وزير

د ۲۰۰۹ ز. کال د جنوري په ۱۰مه نېټه ښاغلي اتمر د امريکايي سناتور او د امريکا د ولسمشر مرستيا جو بايډن سره په کابل کې د يوې کتنې په ترڅ کې د افغان ملي پوليس په اړه داسې وييل چې د امريکا متحده ايالتونه د افغاني پوليسو په روزنه او ځواکمن کولو ژمن دي.[5] د ځينو لخواا دا کتنه ډېره اهمه وه او داسې وييل کېږي چې د ۲۰۰۹ کال د ولسمشرۍ په ټاکنو کې اتمر هم يو احتمالي کانديد وي.[5] د ۲۰۰۹ کال په پېل کې حنيف اتمر په افغانستان کې د طالبانو د شتون د شمېر اټکل داسې وکړ چې د هغه په ګومان په افغانستان کې له ۱۰۰۰۰ نه تر ۱۵۰۰۰ طالبان شته.[6] د ۲۰۰۹ ز. کال په مارچ کې د ګارډين ورځپاڼې يو راپور خپور کړ چې په دغه راپور کې د حامد کرزي او د امريکا او اروپايي متحدينو تر منځ د تاوتريخوالې خبر مطرح شوې چې د يوه نوي لومړي وزير د رول يادونه هم پکې شوې، دا چې د داسې يو رول لپاره هېڅ کوم بل نوم لا تر اوسه پورې نه دی څرګند شوی خو د ورځپاڼې ليکنې داسې اشاره کړې چې ښاغلی اتمر د امريکا په رسمي جګپوړو کې ښه پېژندل شوې څېره ده.[7]

چاپ شوي آثار

محمد حنيف اتمر يو شمېر کتابونه په انګرېزي ژبه هم ليکلي چې هغه په دې توګه دي:


سرچينې

  1. Andrew, Christopher M.; Mitrokhin, Vasili (2005). The World Was Going Our War: The KGB and the Battle for the Third World. Basic Books. p. 408. ISBN 9780465003112. 
  2. د درک ستونزه: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named NYT
  3. 3.0 3.1 3.2 3.3 Error on call to template:cite web: Parameters url and title must be specified Minister of Education Makes First Trip to the U.S. for Global Literacy Conference. USAID. URL accessed on 2009-03-23.
  4. د درک ستونزه: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named bio
  5. 5.0 5.1 "Afghan Interior Minister Says Biden Promised To Help Improve Police Force". Radio Free Europe. 2009-01-13. http://www.rferl.org/content/Afghan_Interior_Minister_Says_Biden_Promised_To_Help_Improve_Police_Force/1369567.html. Retrieved 2009-03-23. 
  6. "US has no long-term designs on Afghanistan, says Obama". Daily Times. 2009-03-01. Archived from the original on 2012-09-06. https://archive.is/4B6Z. Retrieved 2009-03-23. 
  7. Borger, Julian; MacAskill, Ewen (2009-03-22). "US will appoint Afghan 'prime minister' to bypass Hamid Karzai". The Guardian. http://www.guardian.co.uk/world/2009/mar/22/us-afghan-plan-to-bypass-karzai. 

باندنۍ تړنې