مجاور احمد زيار

د ويکيپېډيا لخوا
ورټوپ کړه: گرځښت, پلټل
مجاور احمد زيار

پوهاند دوکتور مجاور احمد زيار (په انگرېزي: Mujawir Ahmad Zyar) د افغانستان يو ژبور څېړونکی ، ژبپوه، لرغونپوه، شاعر، ليکوال او اديب دی نوموړی په ۱۹۳۷ زېږديز کال د ننگرهار د مزينې رود په حصارک کې وزېږېد .

زده کړې

لومړنی ښوونځی يې په خپل کلي او کامه کې په خوارۍ او مزدورۍ سرته رسولى . تر څلور کلنو ديني او ادبي زده کړو وروسته يې د کابل په شپېنيو منځنيو او دويمنيو ښوونځيو " ابن سينا او دارالمعلمين " کې د زده کړو چانس لاسته راوړى دى .
پر 1962 زيږيز کال يې د کابل پوهنتون د ژبو او ادبياتو له پوهنځي څخه بريليک ترلاسه کړى دى . د دغه پوهنڅي د پښتو او ژبپوهنې د څانگو د پوهنيز - څېړنيز غړي په توگه يې څلور کاله د افغانستان د ژبپوهنې د اتلس رغاونې د پروژې له مخې د پښتو او يوشمېر نورو لږه کيو ژبو څه له پاسه سل گړدوده (لهجې) د هېواد له گوټ گوټه راټولې کړې او څېړلې دي .
له 1966 تر 1972 ز. يې د هغه بورس له مخې چې د نوموړې پروژې د يوه ډېر کاري برخوال په توگه ورته په برخه شوى وو، د سويس له برن پوهنتون څخه په ټوليزه او آرياني ژبپوهنه ، ادبپوهنه او توکمپوهنه ( اتنالوجۍ ) کې د ماسترۍ او ډاکترۍ لوړترين بريليکونه ترلاسه کړي دي . له هغه راهيسې يې د کابل پوهنتون د اړوند پوهنځي د پښتو ژبې او ادب ښوونه پرمخ وړې ده .
له 1984 – 1986 ز. يې د برلين د هومبولت پوهنتون د ختيځپوهنې په څانگه کې د مېلمه استاد په توگه د افغانستانپوهنې د ښوونې چارې سرته رسولې او دوه کاله ( 1994 – 1996 ز. ) يې د پېښور پوهنتون د پښتو ماستري او ډاکتري څانگې د Visiting Professor (مرستيال پروفیسر)په توگه دنده پرځاى کړې او راوروسته يې د کورني پيوستون پر بنسټ د انگليستان په پوهنتوني ښار "اکسفورډ" کې د مېشتيا رښته په برخه شوې ده .

څېرمه چارې او دندې

مجاور احمد زيار

1972 – 1975 : د ژبو او ادبياتو پوهنځي د وږمې مهالنۍ او نورو پښتو خپرونو چلونه .
1978 – 1979 : د افغانستان د علومو اکادېمۍ د پښتو څېړنو د نړيوال مرکز مشري .
1980 : د ملي موزيم او ملي ارشيف د بيا رغاونې د کمېسيون غړيتوب .
1980 : د افغانستان د سولې ، پيوستون او دوستۍ د سازمان مشري .
1980 – 1984 : د کابل پوهنتون د ژبو او ادبياتو د پوهنځي مشري .
له 1991 راهيسې د علامه سيد جمال الدين افغان د فرهنگي ټولنې مشري .

علمي او ادبي هستونې

پوهنيزې څېړنې

  1. پښتو نومتړنگونه يا اسمي ترکيبات (الماني)
  2. پښتو پښويه
  3. ويي پوهنه
  4. پښتو ليکلار
  5. پښتو شعر څنگه جوړېږي؟
  6. پښتو او پښتانه د ژبپوهنې په رڼا کې
  7. پټه خزانه يوه لغوي خزانه
  8. پښتو سيندگى (هممانيزونه)
  9. پښتو سيندگى (نويزونه)
  10. انگرېزي - پښتو سيندگى (سربلونه + اوستربلونه)
  11. د خوشال ادبي پښتو
  12. د يوې کره پښتو ليکلارې لارښود
  13. د ژبپوهنې بنسټونه
  14. غږپوهه او د پښتو پښويي (گرامر)
  15. درېيمه بشپړه او کره پوهنتوني (اکادميکه) خپرونه .

ژباړې

  1. پښتانه او وروڼه مليتونه
  2. د کنېشکا د سره کوتل ډبرليک ( له الماني )
  3. پټه خزانه (پرالماني)

ادبي ( پېيلې او ناپېيلې) ټولگې

  1. زنداني نغمې
  2. سوزونه او سازونه
  3. وينه او مينه
  4. گلکڅونه
  5. گلولې
  6. اند و ژوند
  7. اند و واند
  8. رزم و بزم
  9. پوهه او گروهه
  10. د سبرونو نڅا
  11. گلوييونه
  12. څڅواکي
  13. زما نړۍ
  14. د مرجانونو څانگې
  15. نوې پېړۍ او نوې زرۍ
  16. اور و وينې
  17. ساندې او سندرې
  18. مينه د زړه په وينه (ناول) او ناپېيلي ( نثري تولگه ) .

د دغو چاپي اثارو ترڅنگه د پښتو او نورو افغاني ژبو څه له پاسه سل ټوکه گړدودي څېړنو او نورو گڼو ناچاپه ليکنو څېړنو او بيا تر هېواد دننه او د باندې په پښتو، پارسۍ، المانۍ او انگرېزۍ څه له پاسه دوه نيم زرو علمي، ادبي او ژورنالېستيکي خپرو شوو ليکنو، ژباړنو او ويناوو ، پوهاند زيار د هېواد او سيمې په کچه تر علامه حبيبي راوروسته د لوړترين ليکوالي ريکارډأ څښتن کړى دى .

پر دغو ټولو علمي - فرهنگي هلو ځلو سربېره د افغان - پښتني ټولنې دغه هڅاند او نوښتگر پوهاند او ليکوال دا څه له پاسه دېرش کاله د " يوې - کره ليکنۍ پښتو " او " نوي - ازاد پښتو شعر " غبرگ غورځنگونه هم له سترو بريو او برياوو سره پرمخ وړي او له دغه پلوه يې هم د خپلې ژبې او ادب د نړيوالې سيالۍ د جوگه کېدو لپاره يوه بېسارې اغېزمنه ونډه پرځاى کړې ده .

د کتابونو انځورتون

نورې لوستنې

لرغونپوهنه د پوهاند دوکتور زيار له څېرموڅيړنيزو بوختياوو څخه

باندنۍ تړنې