د سمنګان ولایت
د ويکيپېډيا لخوا
|
|
د سمنګان ولايت د بلخ او بغلان ولايتونو ترمنځ پروت دی. سمنګان ولایت د هیواد په شمالی سیمه کی موقیعت لری چی تاجیکستان او ازبکستان سره شریکه پوله لری. ددې ولایت جنوب لورته د هندوکش د چنغور غاښ او د ایبک په برخه کې هوارې زراعتی ځمکې اوشمال لورته د آبدان میر علم شګلنې دښتې، د آمو د سیند شاوخوا ساحه پوښلې ده. ددي ولایت خلک له بزکشی او د غرڅو له ښکار سره ډیره مینه لري. دا ولایت د شفتالو، پستی، آلو،زردالو او بادام ډیر باغونه لري. د هغی سیمی خلک د غالیو او لاسي صنایعو په ګنډلو کې ډیر مهارت لري.
نيوليک |
[سمول] تاريخ
دا ولایت یو روښانه او لرغونی تاریخ لري. حضرت سلطان،دخلم غونډی، د بودیزم په سبک لوی سوړی او غارونه د سرخرنګ خټینې مجسمې او تخت رستم ددې ولایت مهم تاریخې ځایونه دی. د کشفیاتو له مخې ډیرې سوړې او مغارې موندل شوي دي او دا ثابتوي، چی د سمنګان نوم هم ازبکي او تاریخي ریښه لري، ځکه چې په ازبکې کې(سومونګ،ایان) دی، چې مانایې د سوړو اوسیدونکیو په مفهوم ده. تر میلاد(۵) پیړی وړاندی د رستم تخت له تیږی څخه جوړ کړای شوی دی. د خلم د ښار شمال لور ته په ۸ کیلومتری کې له غونډی څخه یو شمیر مجسمې ترلاسه شوي دي، چې دا ټول څیزونه د سمنګان لرغونتوب ثابتوی.
[سمول] هوا
ددې ولایت هوا ګرمه او وچه ده. په اوړي کې د تودوخی لوړه درجه ۲۵ او ۳۰ درجې سانتی ګرید وی او په ژمی کې -۵ او -۱۰ ته راښکته کیږی. د کلني اورښت اندازه یط د ۳۰۰ او ۴۰۰ ملې مترو په شاو خوا اټکل شوې ده.
[سمول] توليدات
الوبخارا، الو، پسته،چارمغز، زردالو او زیره یې مهم پیداواردی. غنم،وریجې، وربشې او جوار پکې ښه حاصل ورکوي. په دی ولایت کې هندواڼې په یو ځانګړي کیفیت تولیدیږي او د پزکشی آسونه په فني دود روزل کیږی. د تاشقرغان(سمنګان) سیند یې د ابو ستره منبع ده. دا ولایت(۲۲۲۰۰۰) اکړه آبی او (۷۳۰۰۰) اکړه للمی ځمکه لري. ددې ولایت(۶۸۸۵۰۰) جریبه ځمکه د چنار، پنجه چنار،توت، زردالو،الو، الوبخارا او شفتالو ونو نیولې ده.
[سمول] اداري جوړښت
ددې ولایت اداری واحدونه په لاندې ډول دی.
| ولسوالۍ | پلازمېنه | وګړي | د شمېر د اټکل کال |
|---|---|---|---|
| ایبک د ولایت مرکز | ۹۰۵۸۵ | ۱۹۹۰ | |
| حضرت سلطان علاقه داري | ۲۵۹۸۱ | ۱۹۹۰ | |
| خلم ولسوالی | ۵۹۶۲۷ | ۱۹۹۰ | |
| دره صوف ولسوالي | ۹۶۱۷۳ | ۱۹۹۰ | |
| روی دواب ولسوالي | ۲۸۶۸۹ | ۱۹۹۰ |
ټول مساحت ۱۶۲۰۰ ۳۱۲۵۲۴ ټول نفوس
 |
د افغانستان ولايتونه |
 |
|
|---|---|---|---|
| بادغیس • بامیان • بدخشان • بغلان • بلخ • پروان • پکتیا • پکتیکا • پنجشېر • تخار • جوزجان • خوست • دايکندي • روزګان • زابل • سرپل • سمنګان • غزني • غور فاریاب • فَراه • کندهار • کابل • کاپیسا • کندوز • کڼر • لغمان • لوګر • ننګرهار • نورستان • نیمروز • وردګ • هرات • هلمند | |||
