ايران

د ويکيپېډيا لخوا

ورټوپ کړه: ګرځېدنه, پلټل
جمهوری اسلامی ايران
د ايران اسلامي جمهوريت
د ايران بېرغ د ايران نښان
بېرغ نښان
Motto: استقلال, آزادي, جمهوري اسلامي
(فارسي:
ملي ترانه: Sorūd-e Mellī-e Īrān
د ايران موقيعت
پلازمېنه تهران
35°40′ N 51°25′ E
لوی ښار  تهران
 (رسمي ژبه/ ژبې) فارسي
حکومت اسلامي جمهوريت
علي خامنايي
محمود احمدي نژاد
پاڅون
Declared		 Against Mohammad Reza Pahlavi
February 11, 1979
مساحت
 • ټولټال
 
 • اوبه (%)		  
1,648,195 km² {{{مساحتي وېش}}}
636,372 mi² 
0.7%
د وګړو شمېر
 • 2005 est.<span class71.208.000 (2007[1])="hiddenStructure">
 • 2000 census
 • ګڼه ګونه		  
{{{د وګړو اټکل}}} (18th)<span class71.208.000 (2007[1])="hiddenStructure">
71.208.000 (2007[1])
41/km² (128th)
{{{د وګړو ګڼه ګونهmi²}}}/mi² 
GDP (PPP)
 • ټولټال
 • Per capita		 2005 estimate
$560,348,000,000 (19th)
$8,065 (77th)
HDI (2006) 0.736 (99th) – medium
پېسه ريال (IRR)
د ساعت توپير
 • Summer (DST)		 {{{وخت}}} (UTC+3.30)
not observed (UTC+3.30)
د انټرنېت م.م(TLD) .ir
هېوادنی کوډ {{{هېوادنی کوډ}}}
ټيليفوني پېل ګڼ +98
{{{پايڅوړ}}}

ايران (پارسي: ايران, Īrān)، چې پخوا د پارس يا فارس، په نامه يادېده، د منځني ختيځ د سيمې يو هېواد دی چې په لوېديځه آسيا کې پروت دی. د ايران سهېلي سيمې د قفقاز برخه هم ده. د سهېل لوري ته، دا هېواد خپلې پولې د ارمنستان، آذربايجان (د ناخشيوان په ګډون) او ترکمنستان سره ګډوي، پاکستان او افغانستان يې ختيځې خوا کې او ترکيه او عراق يې لوېديځ خوا کې پراته هېوادونه دي. د دې سره سره دا هېواد د فارس خليج سره پراته دولتونه کوېټ، سعودي عربستان، بحرين، قطر، او متحده عرب امارات سره هم خپلې پولې ګډوي. د دې هېواد رسمي نوم دولت اسلامی ايران، او ددې هېواد د تابعيت لرونکي ته ايرانی يا ايرانې وايي. په ١٩٧٩ زېږيز کال کې د ايراني انقلاب نه وروسته، کله چې آيت الله خميني ايران، د روحانيونو په حکومت بدل کړ نو د هماغه وخت نه راپدېخوا شيعه اسلام ددغه هېواد رسمي مذهب دی.


نيوليک

[سمول] نوم

[سمول] تاريخ

Main article: د ايران تاريخ

[سمول] حکومت او سياست

دلته هم حکومت دنوروهيوادونو پشان د دولت داجرائيو چارو اساسی کړۍ ده چی غړې يی دجمهور رئيس لخوا نومول کيږی او دپارلمان څخه دباور ترلاسه کولو وروسته په کار ګمارل کيږی

[سمول] جغرافيه

Main article: د ايران جغرافيه
Iran map.png

[سمول] اقليم

[سمول] ولايتونه

  1. تهران
  2. قُم
  3. Markazi
  4. Qazvin
  5. Gilan
  6. Ardabil
  7. Zanjan
  8. ختيځ آذربايجان
  9. لوېديځ آذربايجان
  10. کردستان
  11. همدان
  12. کرمانشاه
  13. Ilam
  14. Lorestan
  15. Khuzestan
  1. چار محل او بختياري
  2. Kohkiluyeh and Buyer Ahmad
  3. Bushehr
  4. فارس
  5. Hormozgan
  6. سيستان او بلوچستان
  7. کرمان
  8. يزد
  9. اسفهان
  10. سمنان
  11. مازندران
  12. ګلستان
  13. سهېلي خراسان
  14. Razavi Khorasan
  15. سوېلي خراسان
 Numbered map of provinces

[سمول] اقتصاد

Main article: د ايران اقتصاد

[سمول] توکميزې ډلې

[سمول] لويې ژبې

[سمول] مذهب

[سمول] لوی ښارونه

تهران: 7,160,094
Mashad masjed khiyaboon.jpg

مشهد: 2,837,734

اسفهان: 1,573,378

تبرېز: 1,523,085
Karaj-top.jpg

Karaj: 1,460,961

شېراز: 1,279,140
GonbadSabz.jpg

قُم: 1,046,578
Ahvaz-karun.jpg

Ahvaz: 841,145

[سمول] کلتور/فرهڼ

Main article: د ايران کلتور/فرهڼ

که ایران بهشت است یا بوستان
همی بوی مشک آید از دوستان

"Whether one thinks of Iran as Eden or Garden,
The smell of musk abounds there from friend and companion."
--Firdawsi

همه عالم تن است و ایران دل
نیست گوینده زین قیاس خجل

"Iran is The Heart and all the universe The Body,
Of this claim, the poet feels no regret or humility."
--Nizami

[سمول] بېلابېل سرليکونه

ايران Portal

[سمول] يادښتونه او سرچينې

  1. ↑ http://www.un.org/esa/population/publications/wpp2007/WPP2007%20web/Countries/Iran%20(Islamic%20Republic%20of)/demographic.xml

[سمول] باندنۍ تړنې

[سمول] نورې تړنې

Iran News Sites
Iran News Articles

کينډۍ:سوېل لويديځه آسيا کينډۍ:منځنی ختيځ کينډۍ:آسيا

همدا مخ له "http://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%8A%D8%B1%D8%A7%D9%86" څخه رااخيستل شوی
په نورو ژبو کې